Otizm sosyal etkile\u015fimi, davran\u0131\u015f\u0131 ve ileti\u015fimi etkileyen bir n\u00f6rogeli\u015fimsel durum. (N\u00f6rogeli\u015fimsel bozukluklar genel olarak merkezi sinir sisteminin geli\u015fimini etkileyen bir grup bozuklu\u011fu kapsayan bir tan\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131).<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde otizm i\u00e7in \u015femsiye bir terim olan otizm spektrum bozuklu\u011fu (OSB)<\/strong> kullan\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc otizm farkl\u0131 t\u00fcrleri ve seviyeleriyle bireylerde farkl\u0131 \u015fekillerde kendini g\u00f6steriyor.<\/p>\n OSB kesinlikle bir hastal\u0131k olarak de\u011ferlendirilmiyor.<\/p>\n Erken te\u015fhis ve bireye \u00f6zg\u00fc tedavi y\u00f6ntemleri ile \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ilerlemeler kaydedilece\u011fi belirtiliyor. Otizm spektrum bozuklu\u011fu, daha \u00f6nce bilinen ad\u0131yla otizm, a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarla nitelendirilen bir n\u00f6rogeli\u015fimsel bozuklu\u011fu ifade eder.<\/p>\n Otizm spektrum bozuklu\u011fu olan bireylerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde,<\/p>\n Okudu\u011funuz \u00fczere otizm spektrum bozuklu\u011fu etkileri geni\u015f bir aral\u0131kta g\u00f6r\u00fclebilecek bir n\u00f6rogeli\u015fimsel durum.<\/strong><\/p>\n medicalnewstoday<\/strong>\u2019de yay\u0131mlanan makalede<\/a> otizmin bir hastal\u0131k olmasa da bireyin hayat\u0131n\u0131 belirgin \u015fekilde etkileyebilece\u011fi anlat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n Baz\u0131 bireylerin \u00f6m\u00fcr boyu destek almas\u0131 gerekebiliyor. Baz\u0131 bireyler ise hafif desteklerle g\u00fcndelik ya\u015fama ve hatta i\u015f ya\u015fam\u0131na dahil olabiliyor.<\/p>\n Otizm kimi zaman bebeklik d\u00f6neminde tespit edilebiliyor. Kimi zamanda \u00e7ocuk b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e belirtiler daha belirgin \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kabiliyor.<\/p><\/blockquote>\n \u00dclkemizde otizm spektrum bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklar\u0131n erken tan\u0131 almas\u0131, \u00f6zel e\u011fitim ile topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmek amac\u0131yla kurulan ve kar amac\u0131 g\u00fctmeyen bir kurulu\u015f olan Tohum T\u00fcrkiye Otizm Erken Tan\u0131 ve E\u011fitim Vakf\u0131\u2019n\u0131n web<\/a> sitesinde, “otizm spektrum bozuklu\u011fu” ile ilgili belli ba\u015fl\u0131 olgular \u015fu \u015fekilde yer al\u0131yor:<\/p>\n Otizm terimi 2013 y\u0131l\u0131nda Amerikan Psikiyatri Birli\u011fi (APA) taraf\u0131ndan yap\u0131lan d\u00fczenleme ile otizm spektrum bozuklu\u011fu<\/strong> olarak de\u011fi\u015ftirildi.<\/p>\n Spektrum\u2019un s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 \u00e7e\u015fitlilik. Burada bir aral\u0131k i\u00e7inde bir\u00e7ok farkl\u0131 seviye olmas\u0131n\u0131 anlat\u0131r. T\u0131pk\u0131 bir yelpaze veya g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 gibi…<\/p>\n Cleveland Klinik<\/a> uzmanlar\u0131 otizm spektrum bozuklu\u011funu a\u015fa\u011f\u0131daki durumlar\u0131 kapsayan bir \u015femsiye terim olarak a\u00e7\u0131kl\u0131yor:<\/p>\n Otizm spektrum bozuklu\u011fu (OSB) ya\u015fayan bireylerin sosyal etkile\u015fimde, sosyal ba\u011flamda s\u00f6zl\u00fc ve s\u00f6zs\u00fcz ileti\u015fim kurmakta zorluklar\u0131 olur.<\/p>\n Ayr\u0131ca,<\/p>\n OSB\u2019li bireyin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fama adaptasyonu semptomlar\u0131n\u0131n ciddiyeti ile ilgilidir.<\/p>\n Otizm semptomlar\u0131 bireyden bireye geni\u015f bir alanda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. Bu durum g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda diyebiliriz ki baz\u0131 ki\u015filerin otizme dair semptomlar\u0131 her zaman kolayl\u0131kla te\u015fhis edilemeyebilir.<\/p>\n Mayo Klinik<\/a> uzmanlar\u0131 otizm spektrum bozuklu\u011funun erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n Genellikle ilk 1 y\u0131lda otizm semptomlar\u0131 kendini g\u00f6sterir.<\/p>\n K\u00fc\u00e7\u00fck bir oranda ise durum farkl\u0131d\u0131r. \u00c7ocuk ilk 1 y\u0131l\u0131nda normal geli\u015fim i\u00e7indedir ancak daha sonra, genellikle 18 ve 24. aylar aras\u0131nda,<\/strong> otizm semptomlar\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi bir gerileme d\u00f6nemine girer.<\/p>\n Otizm spektrum bozuklu\u011funun belli bir tedavisi yoktur.<\/p><\/blockquote>\n Fakat erken te\u015fhis ve sonras\u0131nda gelen \u00e7ocuk \u00f6zelindeki erken terapiler ya\u015fam kalitesinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ilerlemeler yarat\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n ABD Hastal\u0131k Korunma ve Kontrol Merkezleri (CDC)<\/a> otizmi beyindeki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir geli\u015fimsel yetersizlik olarak tan\u0131ml\u0131yor.<\/p>\n Otizm spektrum bozuklu\u011funa (OSB) sahip bireylerde g\u00f6r\u00fclen genel problemler, sosyal ileti\u015fim ve etkile\u015fimde zorluk; s\u0131n\u0131rl\u0131 veya tekrar eden davran\u0131\u015flar ile ilgi alanlar\u0131.<\/p>\n OSB ya\u015fayan bireyler farkl\u0131 \u00f6\u011frenme, hareket etme veya dikkat g\u00f6sterme yollar\u0131na sahip olabilir.<\/p>\n Ayr\u0131ca \u015funu da belirtmek gerekir ki OSB\u2019si olmayan bireylerde de bu semptomlardan baz\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Bu nedenle l\u00fctfen burada kaynak belirtilerek verdi\u011fimiz bilgileri okuyun ancak OSB tan\u0131s\u0131 i\u00e7in mutlaka konusunda uzman doktorlarla temasta olun.<\/p>\n Mayo Klinik<\/a> uzmanlar\u0131na g\u00f6re OSB belirtileri ya\u015fam\u0131n \u00e7ok erken bir d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu belirtiler,<\/p>\n Ba\u015fka \u00e7ocuklarda durum biraz daha farkl\u0131 geli\u015febilir. Bir bebek ilk iki ayda ya da ya\u015fam\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda normal geli\u015fim g\u00f6sterebilir. Fakat birdenbire kazand\u0131\u011f\u0131 becerileri, \u00f6rne\u011fin dil becerilerini kaybedebilir, i\u00e7ine kapanabilir ya da agresif (sald\u0131rgan, kavgac\u0131, aksi) bir tutum i\u00e7ine girebilir. Semptomlar genellikle 2 ya\u015f civar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n OSB\u2019li her \u00e7ocu\u011fun davran\u0131\u015f \u015fekli ve OSB seviyesi kendine \u00f6zg\u00fcd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n Semptomlar\u0131n her \u00e7ocu\u011fa \u00f6zg\u00fc hali, OSB semptomlar\u0131n\u0131n \u015fiddetini belirlemede genellikle bozulma seviyesi ve bireyin fonksiyonlar\u0131n\u0131n bundan nas\u0131l etkilendi\u011fi etkilidir.<\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131da otizm spektrum bozuklu\u011funa dair genel belirtileri okuyabilirsiniz:<\/p>\n OSB\u2019li bir birey sosyal etkile\u015fim ve ileti\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131daki belirtilerden kaynaklanan sorunlar ya\u015fayabilir:<\/p>\n <\/p>\n OSB\u2019li bir bireyin k\u0131s\u0131tl\u0131, tekrar eden bir davran\u0131\u015f \u015fekli ile ilgi alanlar\u0131 ya da faaliyetleri vard\u0131r:<\/p>\n Otizm spektrum bozuklu\u011funda ya\u015f ilerledik\u00e7e,<\/p>\n <\/p>\n Otizm spektrum bozuklu\u011funun kesin nedeni bilinmiyor. En yeni ara\u015ft\u0131rmalar da tek bir nedene i\u015faret etmiyor.<\/p>\n Healthline<\/a> uzmanlar\u0131 OSB\u2019na dair olas\u0131 risk fakt\u00f6rlerini \u015f\u00f6yle s\u0131ral\u0131yor:<\/p>\n Yukar\u0131da yer alan olas\u0131 risk fakt\u00f6rleri hala kesin olarak kan\u0131tlanmam\u0131\u015f.<\/p>\n Genetik ve \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin<\/a> bireyde OSB\u2019na neden olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n A\u015f\u0131lar\u0131n OSB\u2019ye yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131na dair de herhangi bir kan\u0131t yok.<\/p>\n ABD Hastal\u0131k Korunma ve Kontrol Merkezleri (CDC)<\/a>, de otizm spektrum bozuklu\u011funun tek bir sebebi olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde duruyor. CDC web sitesinde \u00e7evresel, biyolojik ve genetik pek \u00e7ok farkl\u0131 fakt\u00f6r\u00fcn bir \u00e7ocu\u011fun OSB ya\u015famas\u0131na neden olabilece\u011fi anlat\u0131l\u0131yor. \u0130\u015fte CDC\u2019ye g\u00f6re bu riskler…<\/p>\n <\/p>\n Doktorlar otizm spektrum bozuklu\u011funu genellikle erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde te\u015fhis eder. Otizmin tan\u0131s\u0131 yakla\u015f\u0131k 12 ayl\u0131ktan itibaren konabilir.<\/p>\n Otizmli \u00e7ocuklar\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri di\u011fer \u00e7ocuklardan farkl\u0131 de\u011fildir. Ancak davran\u0131\u015flar\u0131 farkl\u0131d\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n Otizm tan\u0131s\u0131 koyabilecek ki\u015filer yaln\u0131zca konunun uzman\u0131 doktorlard\u0131r.<\/p>\n Semptomlar\u0131n ve \u015fiddetinin \u00e7ok geni\u015f bir yelpazede seyretmesi, OSB\u2019nin te\u015fhisini zaman zaman zorla\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n Baz\u0131 bireyler ancak yeti\u015fkinlik d\u00f6neminde OSB te\u015fhisi al\u0131yor olabilir. Buna da \u015fa\u015f\u0131rmamak gerekir.<\/p>\n \u00dclkemizde otizm tan\u0131s\u0131 koyabilecek uzmanlar \u00e7ocuk psikologlar\u0131 ya da psikiyatristleri ile \u00e7ocuk n\u00f6rologlar\u0131d\u0131r. Geli\u015fimsel pediatri uzmanlar\u0131 da bu alanlardaki uzmanlarla i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131da bir \u00e7ocu\u011fun OSB de\u011ferlendirmesinde kullan\u0131lmas\u0131 gereken test y\u00f6ntemleri yer al\u0131yor. Bu y\u00f6ntemler Healthline<\/a> web sitesinde yaz\u0131yor.<\/p>\n Doktorunuz do\u011fumdan itibaren rutin ziyaretlerinizde bebe\u011finizi geli\u015fimiyle ilgili de\u011ferlendirir.<\/p>\n Amerikan Pediatristler Birli\u011fi (AAP)<\/a> erken te\u015fhisin \u00f6nemine de\u011finir. Bu nedenle t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6zellikle 18-24 ay aral\u0131\u011f\u0131nda otizm spektrum bozuklu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fine i\u015faret eder.<\/strong><\/p>\n \u00c7ocu\u011funuzun geli\u015fimiyle ilgili kayg\u0131 duydu\u011funuz noktalar varsa, \u00f6zellikle bir di\u011fer karde\u015f ya da bir aile \u00fcyesi OSB\u2019li ise, doktorunuz sizi bir uzmana y\u00f6nlendirebilir.<\/p>\n Bu uzman i\u015fitme testi gibi bir dizi test ile \u00e7ocukta g\u00f6zlemlenen davran\u0131\u015flar\u0131n fiziksel bir nedeni olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirir.<\/p>\n Ard\u0131ndan di\u011fer testler gelir. \u00d6rne\u011fin M-CHAT (K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar i\u00e7in otizm tarama testi).<\/p>\n M-CHAT:<\/strong> Ebeveynlerin cevapland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k 20 sorudan olu\u015fur. Bu test ile \u00e7ocu\u011fun genel durumu, otizm spektrum bozuklu\u011fu ya\u015fama riski de\u011ferlendirilir.<\/p>\n Otizm te\u015fhisindeki bir sonraki ad\u0131md\u0131r. Bir grup uzman\u0131n i\u015fbirli\u011fini gerektirir. Bu uzmanlar:<\/p>\n \u0130leri kapsaml\u0131 de\u011ferlendirmeler birtak\u0131m tarama ara\u00e7lar\u0131n\u0131n da konuya dahil edilmesini gerektirebilir. Pek \u00e7ok farkl\u0131 geli\u015fimsel tarama arac\u0131 mevcuttur. Otizmin te\u015fhisinde tek bir ara\u00e7 faydal\u0131 olamaz. Bu ara\u00e7lar aras\u0131nda yer alan birtak\u0131m testler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n PEP-3 Testi (Psikolojik E\u011fitim Profili-3):<\/strong> PEP-3 Testinde 6 ay ila 7 ya\u015f aras\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimleri incelenir. Bu test otizmli ve ileti\u015fim engeli bulunan \u00e7ocuklar\u0131n beceri ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmeye olanak sa\u011flar.<\/p>\n CARS Derecelendirme Sistemi:<\/strong> Otizmli \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmleyen CARS Derecelendirme Sistemi\u2019nde \u00e7ocuklar\u0131n konu\u015fma becerisi, adaptasyon, motor fonksiyonlar ve sosyal ileti\u015fim becerileri takip edilir.<\/p>\n \u0130ki Ya\u015f Tarama Testi:<\/strong> 2 ya\u015f ve alt\u0131 \u00e7ocuklara uygulanan tarama testinde \u00e7ocuklar\u0131n taklit, dikkat, kontrol, oyun ve motor fonksiyonlar\u0131 takip edilir.<\/p>\n Otizm Tarama Testi:<\/strong> 4 ya\u015f\u0131n\u0131 dolduran \u00e7ocuklara y\u00f6nelik yap\u0131lan Otizm Tarama Testi, \u00e7ocuklar\u0131n ileti\u015fim ve sosyal becerilerini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer. \u00c7ocuklar taraf\u0131ndan cevaplanan testte, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar 40 adet soruya kendilerine tan\u0131nan s\u00fcrede cevap vermeleri bekleniyor.<\/p>\n Otizm, bir bebe\u011fin d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n Ancak bebe\u011fin ileti\u015fim bi\u00e7imi ve \u00e7evresindeki d\u00fcnyaya nas\u0131l tepki verdi\u011fi otizm spektrum bozuklu\u011fuyla do\u011frudan ilgilidir.<\/strong><\/p>\n Otizm g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir spektrum olarak de\u011ferlendiriliyor. Bunun nedeni otistik bulgular\u0131n \u015fiddet ve i\u00e7erik a\u00e7\u0131s\u0131ndan her bireyde farkl\u0131 olabilmesidir.<\/p>\n L\u00fctfen ebeveyn olarak i\u00e7g\u00fcd\u00fclerinize g\u00fcvenin. Yeti\u015fkin olarak bir bebe\u011fe bak\u0131m veriyorsan\u0131z geli\u015fimsel a\u00e7\u0131dan onu yak\u0131ndan takip edin. Ku\u015fkuyla ve rahats\u0131z bir tutumla de\u011fil elbette ancak yak\u0131ndan, \u015fefkatle ve tatl\u0131 bir merakla bir bebe\u011fin b\u00fcy\u00fcmesine tan\u0131kl\u0131k edin. Ve l\u00fctfen a\u015fa\u011f\u0131daki belirtilerden bir veya daha fazlas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 sizi rahats\u0131z ediyorsa bir uzmana ba\u015fvurun.<\/p>\n ABD Hastal\u0131k Korunma ve Kontrol Merkezleri (CDC)<\/a> sitesinde bir bebekteki otistik bulgular\u0131n a\u015fa\u011f\u0131dakiler olabilece\u011fi yaz\u0131yor.<\/p>\n <\/p>\n OSB\u2019li bireylerin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde a\u015fa\u011f\u0131daki belirtiler de g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n <\/p>\n Genel olarak bir bebe\u011fin otizm spektrum bozuklu\u011fu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na dair belirtiler 12-24 ay aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar. Ancak bu zaman aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fen durumlar da vard\u0131r.<\/p>\n ABD Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezleri<\/a>\u2019ne g\u00f6re bir bebek 9 ayl\u0131ktan itibaren OSB\u2019ye dair belirtiler g\u00f6sterebilir.<\/p>\n Otizm Bilim Vakf\u0131\u2019na g\u00f6re OSB\u2019ye dair en erken belirtiler bebek 2 ayl\u0131kken ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p><\/blockquote>\n Ge\u00e7mi\u015fte otizm 4 farkl\u0131 t\u00fcr alt\u0131nda inceleniyordu.<\/p>\n Bunlar:<\/p>\n Ne var ki 2013 y\u0131l\u0131nda Amerikan Psikiyatri Birli\u011fi (APA) bu kategorileri tekrar de\u011ferlendirmeye ald\u0131.<\/p>\n Hepsini bir \u015femsiye terim olan otizm spektrum bozuklu\u011fu \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda toplad\u0131. Yani art\u0131k t\u00fcm otizm t\u00fcrleri tek bir te\u015fhis alt\u0131nda inceleniyor: Otizm Spektrum Bozuklu\u011fu.<\/strong><\/p>\n Terminolojideki bu de\u011fi\u015fiklik elbette g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki te\u015fhislere yans\u0131yor. Ancak daha \u00f6nceki terminoloji de tamamen dilimizden \u00e7\u0131km\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n Baz\u0131 t\u0131p profesyonelleri, ebeveynler ya da otistik bireylerin kendisi Asperger ya da PDD gibi ifadeleri kullanabiliyor.<\/p>\n <\/p>\n Otizm tan\u0131s\u0131n\u0131n tek seferde konulabildi\u011fi bir otizm testi yok.<\/p>\n Ancak erken tan\u0131 her durumda oldu\u011fu gibi \u00f6nemli. Bu nedenle geli\u015fim d\u00f6nemindeki bebe\u011finizin hal ve hareketlerini g\u00f6zlemlemeli ve d\u00fczenli doktor kontrollerinizde bebe\u011finizin geli\u015fimiyle ilgili bilgi almal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n Di\u011fer yandan otizm te\u015fhisini ancak a\u015fa\u011f\u0131daki uzmanlar\u0131n koyabilece\u011fini unutmay\u0131n. Kimdir bu uzmanlar…<\/p>\n Evet baz\u0131 testler var ve otizm tan\u0131s\u0131 koymak a\u00e7\u0131s\u0131ndan yukar\u0131da belirtti\u011fimiz uzmanlara destek olur. Bu testlerden baz\u0131lar\u0131:<\/strong><\/p>\n 18-30-36 ayl\u0131k \u00e7ocuklarda otizmin belirtilerini tespit etmek amac\u0131yla geli\u015ftirilmi\u015f bir tarama \u00f6l\u00e7e\u011fi.<\/p>\n \u00c7ocukta otizm \u015f\u00fcphesi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. 23 sorudan olu\u015fur. Bu sorular\u0131 ailelerin cevaplamas\u0131 gerekir.<\/p>\n Bu sorulara \u00f6rnekler:<\/strong><\/p>\n PEP-3 Testinde 6 ay ila 7 ya\u015f aras\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimleri incelenir<\/strong>.<\/p>\n Bu test otizmli ve ileti\u015fim engeli bulunan \u00e7ocuklar\u0131n beceri ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmeye olanak sa\u011flar.<\/p>\n Bu sistemde \u00e7ocuklar\u0131n konu\u015fma becerisi, adaptasyon, motor fonksiyonlar ve sosyal ileti\u015fim becerileri takip edilir.<\/p>\n 2 ya\u015f ve alt\u0131 \u00e7ocuklara uygulanan tarama testinde \u00e7ocuklar\u0131n taklit, dikkat, kontrol, oyun ve motor fonksiyonlar\u0131 de\u011ferlendirilir.<\/p>\n 4 ya\u015f\u0131n\u0131 dolduran \u00e7ocuklara y\u00f6nelik yap\u0131lan Otizm Tarama Testi, \u00e7ocuklar\u0131n ileti\u015fim ve sosyal becerilerini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer.<\/p>\n \u00c7ocuklardan 40 adet soruya kendilerine tan\u0131nan s\u00fcrede cevap vermeleri beklenir.<\/p>\n Bir di\u011fer konu da online olarak yap\u0131lan otizm testleri.<\/p>\n Ebeveyn olarak her zaman i\u00e7 sesinize kulak vermeniz gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyoruz. \u00c7ocu\u011funuzu en iyi sizin tan\u0131yabilece\u011finizi biliyoruz. Ne var ki yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir testle \u00e7ocu\u011funuza tan\u0131 koymamal\u0131s\u0131n\u0131z. Bunun \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Kolayca eri\u015febildi\u011finiz testlerle belki merak\u0131n\u0131z\u0131 gideriyor, varsa bir \u015f\u00fcpheniz bunun sa\u011flamas\u0131n\u0131 yap\u0131yor olabilirsiniz. L\u00fctfen bu testleri sizi konunun uzman\u0131na g\u00f6t\u00fcrecek birer motivasyon arac\u0131 olarak de\u011ferlendirin olur mu?<\/p>\n <\/p>\n Otizm spektrum bozuklu\u011fu ya\u015fayan pek \u00e7ok \u00e7ocukta daha bebeklikten ba\u015flayan geli\u015fimsel farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bunlar \u00f6zellikle sosyal alanda ve dil becerileri alan\u0131nda olur.<\/p>\n Konu\u015fma ve dil becerilerindeki gecikme ile davran\u0131\u015fsal farkl\u0131l\u0131klar kendini daha \u00e7ok \u00e7ocu\u011fun akranlar\u0131 ve di\u011ferleriyle ileti\u015fiminde g\u00f6sterir.<\/p>\n Di\u011fer yandan, otizmli \u00e7ocuklar genellikle zaman\u0131nda<\/p>\n <\/p>\n Bu nedenle,<\/p>\n <\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131da otistik \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimsel \u00f6zelliklerine dair baz\u0131 \u00f6rnekler bulacaks\u0131n\u0131z. Bu \u00f6rnekleri verirken amac\u0131m\u0131z sosyal, ileti\u015fimsel ve davran\u0131\u015fsal alanlarda otistik bir \u00e7ocu\u011fun \u00f6zelliklerini biraz olsun anlayabilmek. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u0130ngilizce orjinalini buradan<\/a> takip edebilirsiniz.<\/p>\n Her zaman akl\u0131n\u0131zda tutman\u0131z gereken bir \u015feyi hat\u0131rlatmak istiyoruz: Her \u00e7ocuk farkl\u0131d\u0131r. Otizmli bir \u00e7ocu\u011fun belirtileri otizmli ba\u015fka bir \u00e7ocukla ayn\u0131 olmayabilir. Semptomlar\u0131n say\u0131s\u0131 ve \u015fiddeti \u00e7ok de\u011fi\u015fkendir.<\/p>\n \u00c7ocuk,<\/p>\n \u00c7ocuk,<\/p>\n <\/p>\n \u00c7ocuk,<\/p>\n \u00d6nemli Not:<\/strong> Anne ve babalar\u0131n her zaman i\u00e7 seslerini dinliyor olmas\u0131 \u00f6nemli. \u00c7ocu\u011funuzun oyun oynamas\u0131, \u00f6\u011frenmesi, konu\u015fmas\u0131, hareketleri ile ilgili kayg\u0131lar\u0131n\u0131z varsa, l\u00fctfen zaman ge\u00e7irmeden doktorunuzla ileti\u015fime ge\u00e7in.<\/p>\n Unutmay\u0131n \u00e7ocu\u011funuzu sizden iyi kimse bilemez ve onunla ilgili g\u00f6zlemleriniz \u00e7ok k\u0131ymetli. E\u011fer \u00e7ocu\u011funuzun geli\u015fiminde farkl\u0131 bir durum varsa, doktorunuzla beraber \u00e7ocuk i\u00e7in en iyi deste\u011fi bulaca\u011f\u0131n\u0131zdan \u015f\u00fcpheniz olmas\u0131n.<\/p>\n <\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131da ya\u015fa uygun, normal geli\u015fim g\u00f6steren bir \u00e7ocukla ve otizm spektrum bozuklu\u011fu (OSB) ya\u015fayan bir \u00e7ocu\u011fun olas\u0131 temel farkl\u0131l\u0131klar\u0131na dair \u00f6rnekler bulacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n \u00c7ocu\u011funuzda bu farkl\u0131l\u0131klar olabilir ancak otizm te\u015fhisi koyacak ki\u015filer \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f doktorlar, psikolog ve psikiyatristler ile ergoterapistler.<\/p>\n Tipik geli\u015fim g\u00f6steren bir \u00e7ocuk ismini duydu\u011funda ba\u015f\u0131n\u0131 o y\u00f6ne \u00e7evirir.<\/p>\n OSB ya\u015fayan bir \u00e7ocuk ismini duydu\u011funda ba\u015f\u0131n\u0131 o y\u00f6ne \u00e7evirmeyebilir. \u0130smi birka\u00e7 kez tekrarlansa dahi kay\u0131ts\u0131z kalabilir.<\/p>\n Ancak OSB\u2019li bir \u00e7ocu\u011fun ba\u015fka seslere duyarl\u0131 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n <\/p>\n Gecikmi\u015f konu\u015fma becerilerine sahip bir \u00e7ocuk bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kendisini ifade etmek \u00fczere i\u015faret, jest, mimik gibi unsurlar\u0131 kullan\u0131r.<\/p>\n OSB\u2019li bir \u00e7ocuk konu\u015famad\u0131\u011f\u0131 halde kendisini ifade etmek i\u00e7in herhangi bir giri\u015fimde bulunmayabilir. Ya da konu\u015fma konusunu TV\u2019de duydu\u011fu bir \u015feyi tekrar etmeyle s\u0131n\u0131rland\u0131rabilir.<\/p>\n Tipik geli\u015fim g\u00f6steren bir \u00e7ocuk anne ve babas\u0131na be\u011fendi\u011fi ya da g\u00f6stermek istedi\u011fi herhangi bir\u015feyi getirir ve g\u00f6sterir. Heyecan\u0131n\u0131 onlarla payla\u015f\u0131r.<\/p>\n OSB\u2019li bir \u00e7ocuk annesine bir kutuyu a\u00e7mas\u0131 i\u00e7in getirebilir, ancak bu s\u0131rada annesinin y\u00fcz\u00fcne bakmaz ya da onunla herhangi bir heyecan vs payla\u015fmaz.<\/p>\n <\/p>\n Otizmin bilinen tek bir tedavisi yok. Ancak otizmli bir \u00e7ocu\u011fa destek olabilecek \u00e7e\u015fitli ve etkili stratejilerden s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n Bu stratejiler, genel olarak bir \u00e7ocu\u011fun g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131 devam ettirmesini kolayla\u015ft\u0131rabilecek becerileri geli\u015ftirmesini sa\u011flar.<\/p>\n Otizmin nitelikleri \u00e7ok \u00e7e\u015fitli. Bu nedenle birden fazla faaliyet \u00e7e\u015fidinden olu\u015fan bir yakla\u015f\u0131m, genellikle \u00c7ocu\u011fun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 otizm belirtilerinden yola \u00e7\u0131karak, a\u015fa\u011f\u0131daki terapilerden bir veya daha fazlas\u0131n\u0131n yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz.<\/p>\n <\/p>\n Otizm beyin geli\u015fimi ve i\u015fleyi\u015findeki farkl\u0131l\u0131ktan kaynaklanan bir durum. \u00c7ocu\u011fun sosyal, motor ve dil geli\u015fimini etkiliyor. Bebeklik \u00e7a\u011f\u0131nda fark edilebildi\u011fi gibi normal geli\u015fim g\u00f6steren bir \u00e7ocukta ileriki d\u00f6nemlerde de g\u00f6zlemlenebiliyor. Ve \u00e7ocuk otizm spektrum bozuklu\u011fu tan\u0131s\u0131 alabiliyor.<\/p>\n Bu konu ile ilgili en \u00e7ok sorulan sorulardan biri otizmin bir tedavisi olup olmad\u0131\u011f\u0131 ile otizmin t\u0131pk\u0131 bir hastal\u0131k gibi bir tedavi s\u00fcreciyle ge\u00e7ip ge\u00e7emeyece\u011fi.<\/strong><\/p>\n Otizmin kesin bir tedavisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu yaz\u0131 i\u00e7inde anlatt\u0131k. Otizm bir n\u00f6rogeli\u015fimsel durum.<\/p>\n \u00c7ocu\u011fun ihtiyac\u0131na y\u00f6nelik desteklerle g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n rahatlat\u0131labilece\u011fi, ancak bunun otizmin \u015fiddetine vs. ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu uzmanlar\u0131n en \u00e7ok anlatt\u0131\u011f\u0131 konu.<\/p>\n Otizmin ge\u00e7ip ge\u00e7meyece\u011fi ile ilgili soruya gelince… Otizm ge\u00e7mez ya da ge\u00e7er \u015feklinde kesin ve net bir uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc mevcut de\u011fil.<\/p>\n Otizmin belirtileri ve bu belirtilerin \u015fiddeti bireyden bireye farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.<\/p>\n Orta \u015fiddette otistik belirtileri olan ve erken te\u015fhis alan \u00e7ocuklarda bazen bu belirtiler etkin bir \u015fekilde y\u00f6netilebiliyor. Bunun sonucunda da \u00e7ocuk n\u00f6rogeli\u015fimsel bozuklu\u011fun etkilerini az hissedebiliyor ya da bu etkiler yok denecek kadar az bir seviyeye inebiliyor.<\/p>\n Burada iki \u00f6nemli konu \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor:<\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131da otizmle ilgili baz\u0131 \u00f6nemli bilgiler okuyacaks\u0131n\u0131z:<\/p>\n Otizmin bilinen en \u00f6nemli tedavisi erken d\u00f6nemde ba\u015flanan ve d\u00fczenli devam edilen bireysel e\u011fitim programlar\u0131 ile terapilerdir.<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Otizm ve zeka gerili\u011fi aras\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck fark, otizmin<\/p>\n Di\u011fer yandan zeka gerili\u011fi ki\u015finin zihinsel becerilerinin ya\u015f ortalamas\u0131n\u0131n alt\u0131nda olmas\u0131n\u0131 ifade eder. Yani ki\u015finin,<\/p>\n \u015eimdi gelelim otizm ile zeka gerili\u011fi aras\u0131ndaki ili\u015fkiye…<\/p>\n S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc:<\/strong> Otistik bireylerin mutlaka zeka gerili\u011fi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bir safsatadad\u0131r.<\/p>\n Bir otistik birey \u00fcst\u00fcn zekaya sahip olabildi\u011fi gibi zeka gerili\u011fi de ya\u015f\u0131yor olabilir.<\/p>\n Zeka gerili\u011fi ya\u015fayan bireylerin semptomlar\u0131 otistik bireylerin ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 kapsayabilir.<\/p>\n <\/p>\n
\nYaz\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7inde bu konular\u0131 detayl\u0131 bi\u00e7imde g\u00fcvenilir kaynaklardan anlataca\u011f\u0131z. \u0130yi okumalar…<\/p>\n[cmtoc_table_of_contents]<\/code><\/p>\nOtizm Spektrum Bozuklu\u011fu Nedir?<\/h2>\n
\n
\n
\n
Otizm ve Otizm Spektrum Bozuklu\u011fu Aras\u0131ndaki Fark Nedir?<\/h2>\n
\n
\n
Otizm Ne Zaman Ba\u015flar?<\/h2>\n
Otizm Belirtileri Nelerdir?<\/h2>\n
\n
\n
\nfarkl\u0131 semptomlar\u0131n \u00f6zg\u00fcn kombinasyonu, semptomlar\u0131n \u015fiddetini belirlemekte g\u00fc\u00e7l\u00fck yarat\u0131r.<\/p><\/blockquote>\nSosyal etkile\u015fim ve ileti\u015fim<\/strong><\/h4>\n
\n
Davran\u0131\u015f \u015fekli<\/strong><\/h4>\n
\n
\n
Otizm Nedenleri<\/h2>\n
\n
\n
Otizm Nas\u0131l Te\u015fhis Edilir?<\/h2>\n
\nErken ya\u015fta tan\u0131 konmas\u0131 \u00f6zel e\u011fitimin bir an \u00f6nce ba\u015flamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\nGeli\u015fim de\u011ferlendirme testleri<\/strong><\/h4>\n
Kapsaml\u0131 davran\u0131\u015fsal de\u011ferlendirme<\/strong><\/h4>\n
\n
Bir Bebe\u011fin Otistik Oldu\u011fu Nas\u0131l Anla\u015f\u0131l\u0131r?<\/h2>\n
Sosyal \u0130leti\u015fim ve Etkile\u015fim Becerileri<\/strong><\/h4>\n
\n
K\u0131s\u0131tl\u0131 ya da Tekrar Eden Davran\u0131\u015flar veya \u0130lgi Alanlar\u0131<\/strong><\/h4>\n
\n
Di\u011fer Belirtiler<\/strong><\/h4>\n
\n
Otistik Bebek Ne Zaman Belli Olur?<\/h2>\n
Otizm T\u00fcrleri<\/h2>\n
\n
Otizm Testi<\/h2>\n
\n
M-CHAT: De\u011fi\u015ftirilmi\u015f Erken \u00c7ocukluk D\u00f6nemi Otizm Tarama \u00d6l\u00e7e\u011fi<\/strong><\/h4>\n
\n
PEP-3 Testi (Psikolojik E\u011fitim Profili-3)<\/strong><\/h4>\n
CARS Derecelendirme Sistemi<\/strong><\/h4>\n
\u0130ki Ya\u015f Tarama Testi<\/strong><\/h4>\n
Otizm Tarama Testi<\/strong><\/h4>\n
Otistik \u00c7ocuklar\u0131n Geli\u015fimsel \u00d6zellikleri<\/h2>\n
\n
\n
Otizmin olas\u0131 belirtileri<\/strong><\/h4>\n
Otizmli \u00e7ocuklarda sosyal farkl\u0131l\u0131klar<\/strong><\/h5>\n
\n
Otizmli \u00e7ocuklarda ileti\u015fim farkl\u0131l\u0131klar\u0131<\/strong><\/h4>\n
\n
\n15-24 ay aras\u0131nda dil ya da di\u011fer sosyal becerilerilerini kaybedebilir (buna genellikle regresyon denir).<\/li>\n<\/ul>\nOtizmli \u00e7ocuklar\u0131n davran\u0131\u015fsal fark\u0131l\u0131klar\u0131 (tekrar eden ya da tak\u0131nt\u0131l\u0131 davran\u0131\u015flar)<\/h4>\n
\n
Otizmli \u00c7ocu\u011fun Temel Farkl\u0131l\u0131klar\u0131 Nelerdir?<\/h2>\n
12. Ayda<\/strong><\/h4>\n
18. Ayda<\/strong><\/h4>\n
24. Ayda<\/strong><\/h4>\n
Otizm Tedavisi<\/h2>\n
\nen etkili ve destekleyici oland\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n\n
Otizm Ge\u00e7er mi?<\/h2>\n
\n
Otizmle \u0130lgili \u00d6nemli Bilgiler<\/strong><\/h4>\n
\n
Otizmi Zeka Gerili\u011finden Ay\u0131rt Etme<\/h2>\n
\n
\nba\u015fkalar\u0131yla ileti\u015fim ve etkile\u015fim i\u00e7inde olma konular\u0131nda b\u00fcy\u00fck zorluklar yaratabilen
\nbeynin geli\u015fimi ve i\u015fleyi\u015fiyle ilgili bir bozukluk olmas\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n
\n
Otizmin Tipik Belirtileri Nelerdir?<\/h2>\n