{"id":618,"date":"2020-07-09T14:13:31","date_gmt":"2020-07-09T11:13:31","guid":{"rendered":"http:\/\/invidyo.com\/blog\/?p=618"},"modified":"2022-07-18T11:55:50","modified_gmt":"2022-07-18T08:55:50","slug":"bebeklerde-zeka-gelisimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/bebeklerde-zeka-gelisimi","title":{"rendered":"Bebeklerde Zeka Geli\u015fimi: Merak Edilen Her \u015eey &#8211; Bilinmesi Gerekenler"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zeki bebek nas\u0131l olur? <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zeka nas\u0131l geli\u015ftirilir?<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p>Bebe\u011fimin sa\u011fl\u0131kl\u0131 zihinsel geli\u015fimini nas\u0131l takip edebilirim?<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yiyecekler zeka geli\u015fimini nas\u0131l etkiler?<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p>Bu makalede zeka tan\u0131m\u0131ndan ba\u015flayarak bebe\u011fin sa\u011fl\u0131kl\u0131 zihinsel geli\u015fimini ay ay ele alan, geli\u015fimi etkileyen fakt\u00f6rleri anlatan \u00e7ok detayl\u0131 bir i\u00e7erikle bulu\u015facaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalarla desteklenen bu makaleyle zeka ve zeka geli\u015fimi konusundaki sorular\u0131n\u0131za yan\u0131t bulman\u0131z\u0131 umuyorum.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><code>[cmtoc_table_of_contents]<\/code><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"zeka-nedir\">Zeka nedir?<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Zeka<\/strong> hep tart\u0131\u015f\u0131lan bir konu ve hala kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f bir tan\u0131m\u0131 yok. Ancak yine de genel olarak,<br \/>\n<\/span><\/p>\n<ul>\n<li>Nesneler aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi kavrayabilme,<\/li>\n<li>Ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme,<\/li>\n<li>Problem \u00e7\u00f6zme,<\/li>\n<li>Kavrama,<\/li>\n<li>\u00d6\u011frenme,<\/li>\n<li>\u00c7evreye uyum sa\u011flayabilme<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">gibi bir\u00e7ok i\u015flevi kapsayan<strong> zihinsel kapasite <\/strong>diyebiliriz. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong><br \/>\nGeli\u015fim<\/strong> ise,\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Biyolojik \u00f6zellikler,<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kal\u0131t\u0131m,<br \/>\n<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130\u00e7ine do\u011fulan \u00e7evre,<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Beslenme<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">gibi bir\u00e7ok durumun etkin rol oynad\u0131\u011f\u0131 <strong>\u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7<\/strong>. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n\u015eimdi bir de zeka geli\u015fimini anlamak i\u00e7in beynin geli\u015fim s\u00fcrecine bakal\u0131m.<\/span><\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/www.eagleman.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> David Eagleman<\/a> &#8220;Beyin, Senin Hikayen&#8221;<\/strong><span style=\"font-weight: 400;\"> isimli kitab\u0131nda beynin insandaki geli\u015fimini \u015f\u00f6yle ifade eder:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8220;<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Biz insanlar t\u00fcm\u00fcyle aciz do\u011far\u0131z. <\/span><span style=\"color: #000000;\">Y\u00fcr\u00fcyene kadar 1 y\u0131l ge\u00e7er, bi\u00e7imlenmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnceleri dile d\u00f6kene kadar kabaca 2 y\u0131l, ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7aresine bakar hale gelene kadar bir\u00e7ok y\u0131l daha\u2026&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Hayatta kalmak i\u00e7in \u00e7evremizdekilerin t\u00fcm\u00fcne ba\u011f\u0131ml\u0131y\u0131zd\u0131r.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;\u0130nsan beyni her \u015fey devrelerine \u2018kaz\u0131nm\u0131\u015f\u2019 halde ortaya \u00e7\u0131kmaz.\u00a0 Onun yerine ya\u015famsal deneyimlerin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla s\u00fcrekli olarak yeniden bi\u00e7imlenme olana\u011f\u0131 tan\u0131r kendisine. Yard\u0131ma muhta\u00e7 halde ge\u00e7irilen uzun d\u00f6nemler i\u015fte bu s\u00fcrecin sonucudur.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Gen\u00e7 beyin, bu zaman aral\u0131klar\u0131nda \u00e7evresine uyum g\u00f6sterecek bi\u00e7imde yava\u015f yava\u015f yo\u011frulmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u015fam kar\u015f\u0131s\u0131nda de\u011fi\u015fmez de\u011fil, esnektir.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">&#8220;\u0130nsan beyninin kendini do\u011fdu\u011fu d\u00fcnyaya uygun bi\u00e7imde d\u00fczenleyebilmesi, t\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn gezegen \u00fczerindeki b\u00fct\u00fcn ekosistemlerde hakimiyet kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"bebegin-zeka-gelisimi-ne-zaman-baslar\">Bebe\u011fin Zeka Geli\u015fimi Ne Zaman Ba\u015flar?<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/developingchild.harvard.edu\/science\/key-concepts\/brain-architecture\/\">Harvard \u00dcniversitesi&#8217;nin<\/a> &#8220;Beyin Mimarisi&#8221; konulu makalesinde de anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi bebe\u011fin zeka geli\u015fimi <strong>anne karn\u0131nda<\/strong> ba\u015flar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hamileli\u011fin 4. haftas\u0131ndan itibaren<\/strong> beyin h\u00fccreleri ve omurilik so\u011fan\u0131 h\u00fccrelerinin geli\u015fimiyle s\u00fcre\u00e7 ba\u015flam\u0131\u015f olur.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\nAnne karn\u0131ndaki bebek, hamileli\u011fin 18-20. haftas\u0131ndan sonra d\u0131\u015far\u0131dan gelen uyar\u0131lara,<br \/>\n\u00f6zellikle annesinin sesine, dokunu\u015flar\u0131na cevap verir.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">5 ayl\u0131k fetus duymak ve dokunmak olmak \u00fczere iki duyuya sahiptir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck kafas\u0131nda her dakika <strong>50.000<\/strong> yeni h\u00fccre olu\u015fur.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">6. ayda h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen beyin kabu\u011fu kafatas\u0131na s\u0131\u011fmak i\u00e7in k\u0131vr\u0131mlar olu\u015fturmaya ba\u015flar.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>7. ayda<\/strong> fetus beyni t\u00fcm ya\u015fam\u0131 boyunca sahip olaca\u011f\u0131 <strong>100 milyar beyin h\u00fccresinin<\/strong> hemen tamam\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"http:\/\/www.awareparenting.com\/solter.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Do\u011fal Ebeveynlik Uzman\u0131 Aletha Solter,\u00a0<\/strong><\/a><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Bilin\u00e7li Bebek kitab\u0131nda,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebeklerin do\u011fumdan \u00e7ok \u00f6nce tam olarak geli\u015fmi\u015f dokunma duyular\u0131na sahip oldu\u011funu,<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelik s\u00fcrecinde anne karn\u0131ndaki amniyon s\u0131v\u0131n\u0131n ve bu s\u0131v\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla rahim duvarlar\u0131n\u0131n bebe\u011fin cildini s\u00fcrekli uyard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ona masaj yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde do\u011fum \u00f6ncesi \u00f6\u011frenme konusunda hayli bilgi mevcut.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p>Ara\u015ft\u0131rmalar bebeklerin daha do\u011fmadan \u00f6nce duyarl\u0131 ve zeki olduklar\u0131n\u0131, uyaranlar\u0131 alg\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p><\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong><br \/>\nSolter,<\/strong> yap\u0131lan baz\u0131 dahiyane deneylerin yeni do\u011fmu\u015f bebeklerin annelerinin do\u011fumdan \u00f6nce kendilerine okudu\u011fu hikayeleri tan\u0131yabildiklerini g\u00f6sterdi\u011fini anlat\u0131r kitab\u0131nda.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"> Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar <strong>do\u011fum \u00f6ncesi destekleyici etkinliklerde bulunan<\/strong> ebeveynlerin <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">bebeklerinin<strong> ba\u015f \u00e7evrelerinin daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu<\/strong> ve do\u011fum sonras\u0131nda bu bebeklerin,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Motor,<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bili\u015fsel,<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dil ve sosyal geli\u015fmelerinin daha ileri oldu\u011funu bulmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Bu \u00e7ocuklar 6 ya\u015f\u0131na geldiklerinde geli\u015fimsel olarak daha ileridedir.<\/strong> <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere,<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\">Zeka geli\u015fimi i\u00e7in ilk ve en \u00f6nemli ad\u0131m<br \/>\nrahat ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir hamilelik s\u00fcrecidir.<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\nBu nedenle hamilelikte<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Kendinize ne kadar iyi davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131z,<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>ve<\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Karn\u0131n\u0131zdaki bebe\u011fe nas\u0131l ilgi g\u00f6sterdi\u011finiz<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">bebe\u011fin beyin ve zeka geli\u015fimini do\u011frudan etkileyebilir.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"bebegin-zeka-gelisimi-hangi-ayda-baslar\">Bebe\u011fin Zeka Geli\u015fimi Hangi Ayda Ba\u015flar?<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin zeka geli\u015fimi <strong>anne karn\u0131nda<\/strong> ba\u015flar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beyin ve zeka geli\u015fimi,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li>Bebe\u011fin do\u011fumla birlikte getirdikleri ile<\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Erken d\u00f6nem kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3 id=\"saglikli-gebelik-sureci\"><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 gebelik s\u00fcreci<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ze<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">ka geli\u015fimi i\u00e7in ilk ve en \u00f6nemli ad\u0131m <strong>sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir gebelik s\u00fcrecidir.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bebeklerde <strong>beyin geli\u015fimi, b\u00fcy\u00fck oranda anne karn\u0131nda tamamlan\u0131r. <\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu nedenle do\u011fru beslenme, uygun seviyede spor ile desteklenen sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve huzurlu bir hamilelik s\u00fcreci bebe\u011fin beyin geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. <\/span><\/p>\n<h3 id=\"saglikli-gelisimin-anahtari\">Sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fimin anahtar\u0131<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"http:\/\/www.awareparenting.com\/solter.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Do\u011fal Ebeveynlik Uzman\u0131 Aletha Solter<\/strong><\/a> do\u011fum sonras\u0131 hayat\u0131 do\u011fum \u00f6ncesi hayat\u0131n do\u011frudan bir uzant\u0131s\u0131 olarak de\u011ferlendirir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ve bebeklerin do\u011fum sonras\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n bu geli\u015fimsel uzant\u0131y\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Anne karn\u0131ndakine benzer her t\u00fcrl\u00fc uyaran yeni do\u011fmu\u015f bebeklerin geli\u015fimine katk\u0131da bulunur.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Yenido\u011fan bir bebe\u011fin,<\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\">S\u0131cakl\u0131k<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Fiziksel temas (dokunma ve kuca\u011fa alma)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Yumu\u015fak hareketler (sallama)<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Kalp at\u0131\u015f\u0131 sesi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Yeti\u015fkinlerin duyarl\u0131 tepkileri<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Ac\u0131kt\u0131klar\u0131nda emzirilmeleri<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">A\u011flamalar\u0131na hemen yan\u0131t verilmesi<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\">Anne ve baban\u0131n sakin sesleri<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">gibi ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu ihtiya\u00e7lar\u0131n zaman\u0131nda cevaplanmas\u0131 <strong>sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fimin<\/strong> anahtar\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<h3 id=\"yasamin-ilk-aylari-aile-ortami\">Ya\u015fam\u0131n ilk aylar\u0131 \/ Aile ortam\u0131<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek do\u011fdu\u011funda beyninde hen\u00fcz i\u015fleve ba\u015flamam\u0131\u015f milyarlarca sinir h\u00fccresi bulunur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu sinir h\u00fccreleri, bebe\u011fin ihtiyac\u0131 olan <strong>bilgileri yava\u015f yava\u015f toplamas\u0131 ve d\u00fcnyay\u0131 alg\u0131lamas\u0131yla, ya\u015fam\u0131n\u0131n ilk y\u0131llar\u0131 i\u00e7inde i\u015flevini<\/strong> ba\u015flat\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Sevgi dolu, s\u0131cak, sosyal bir aile ortam\u0131<\/strong> bebe\u011fin zekas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmede \u00f6nemli rol oynar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"> <a href=\"https:\/\/www.princeton.edu\/news\/2020\/01\/09\/baby-and-adult-brains-sync-during-play-finds-princeton-baby-lab\">Princeton \u00dcniversitesi&#8217;nden<\/a> bir grup ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 2020 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda a\u00e7\u0131klanan ara\u015ft\u0131rmada bebeklerin g\u00f6rme, konu\u015fma yetilerinin nas\u0131l geli\u015fti\u011fi; d\u00fcnyay\u0131 nas\u0131l kavrad\u0131klar\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim i\u00e7indeki bir grup bebek ve yeti\u015fkinin beyin aktivitelerini \u00f6l\u00e7m\u00fc\u015f. Ve benzer n\u00f6ral aktiviteler tespit etmi\u015f.<\/span><\/p>\n<p>Bu ne demek?<\/p>\n<p>Bebek ve yeti\u015fkinin oyun oynamak, g\u00f6z konta\u011f\u0131 kurmak gibi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim i\u00e7inde oldu\u011fu anlarda <strong>beyin aktiviteleri senkronize<\/strong> hale geliyor.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Uzmanlar bu durumun sosyal geli\u015fim ve dil \u00f6\u011frenme \u00fczerinde \u00f6nemli etkileri oldu\u011funa i\u015faret ediyor.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6yleyse \u015funu rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz:<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\nBebe\u011fin geli\u015fim evrelerine uygun ilgi ve bak\u0131m onun beyin ve zeka geli\u015fiminde en \u00f6nemli destek\u00e7isi.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"ay-ay-gelisim-evreleri\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ay ay geli\u015fim evreleri <\/span><\/h3>\n<p>Bebek \u00f6zellikle ya\u015fam\u0131n\u0131n ilk y\u0131l\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fim s\u00fcreci i\u00e7indedir:<\/p>\n<p><strong>1. ve 3. aylar aras\u0131nda,<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00f6zle takip belirgin bir hal almaya ba\u015flar.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Uyaranlar aras\u0131ndaki basit farkl\u0131l\u0131klar\u0131 anlar.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Annenin sesindeki tonlama fark\u0131n\u0131 ay\u0131rt eder.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><br \/>\n3. ve 5. aylarda,<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin g\u00f6rme duyusu daha da keskinle\u015fir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Karma\u015f\u0131k objeleri, i\u00e7lerindeki tezatl\u0131klar\u0131 ve benzerlikleri daha iyi kavrar.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>6. ve 7. aylarda,<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Nesnelerin ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 dikkatini <\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">daha \u00e7ok \u00e7eker.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">6. aydan <\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">sonra sosyalle\u015fir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7evre alg\u0131s\u0131, ileti\u015fim becerileri belirginle\u015fir.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>7. ve 8. ayl\u0131k d\u00f6nemde,<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Nesnelerin sesi, i\u015flevi ve rengi aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurmay\u0131 ba\u015far\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin su sesinin banyoyu temsil etti\u011fini kavrar.<\/span><\/p>\n<p><strong>9. ve 12. ayl\u0131k d\u00f6nemde,<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Nesneleri kendisi de basit ama\u00e7lar\u0131na uygun olarak rahatl\u0131kla kullanabilir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130lk kelimelerini s\u00f6yleyebilir ve bedenini daha k\u0131vrak hareket ettirebilir.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>Bunlar \u00e7evreyi ke\u015ffetmesinde yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"bebek-zeka-gelisim-sureci\">Bebek Zeka Geli\u015fim S\u00fcreci<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek zeka geli\u015fim s\u00fcreci 3 ayl\u0131k periyotlar halinde \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n<p><b>0-3 ay d\u00f6nemi:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek annesinin sesine bay\u0131l\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Duydu\u011fu anda sese do\u011fru ba\u015f\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr<br \/>\n.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Anne dilini d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131nda bebek ayn\u0131s\u0131n\u0131 taklit eder.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek hen\u00fcz bir\u015fey yapabilece\u011finin fark\u0131nda de\u011fildir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong><br \/>\nAlt\u0131 haftal\u0131k<\/strong> oldu\u011funda annenin onun yan\u0131nda bulunmad\u0131\u011f\u0131nda da var olabildi\u011finden haberi yoktur. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yabanc\u0131lar onu korkutmaz.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Anne ve babas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda birilerinin kuca\u011f\u0131nda olmak onu rahats\u0131z etmez.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>3-6 ay d\u00f6nemi:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek art\u0131k bir\u015feyler yapabilece\u011finin fark\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Neden sonu\u00e7 ili\u015fkilerini kavramaya ba\u015flar.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Dokundu\u011funda <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">oyunca\u011f\u0131n <\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">ses \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlar ve o ses \u00e7\u0131ks\u0131n diye oyunca\u011fa dokunur.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Kategorize edebilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00d6rne\u011fin \u00fczerinde kedi resmi olan d\u00f6rt kart g\u00f6sterin, be\u015finci kartta k\u00f6pek varsa, buna \u015fa\u015f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130ki ayna al\u0131n ve bebekle kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7in.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sizin yans\u0131malar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6rmekten ho\u015flanacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ancak <strong>be\u015finci ayda<\/strong> bu hi\u00e7 ho\u015funa gitmez \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k bir tane annesi olmas\u0131 gerekti\u011finin bilincindedir.<\/span><\/p>\n<p><strong>6. ayda;<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Uzanmaya, tutmaya, nesneleri \u00e7arpmaya ve a\u011fz\u0131na sokmaya ba\u015flar.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Elinde tuttu\u011fu bir oyunca\u011f\u0131n daha \u00f6nce g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir oyuncak oldu\u011funun fark\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u015eekil, kuma\u015f ve renkleri ay\u0131rt etmeye ba\u015flar.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>7-9 ay d\u00f6nemi:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek ad\u0131n\u0131 bilir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yabanc\u0131lara ve tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 mekanlara kar\u015f\u0131 kayg\u0131l\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Plan yapabilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yani oyunca\u011f\u0131na do\u011fru emeklemeye ya da masan\u0131n alt\u0131nda ne var bakmaya karar verebilir.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Oyuncaklar\u0131 i\u015flevlerine uygun kullanabilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Davula pat pat vurabilir, kule yapmak \u00fczere par\u00e7alar\u0131 \u00fcst \u00fcste koymaya \u00e7al\u0131\u015fabilir. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin, bir g\u00fcn \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u015feyin ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bir \u00e7\u0131ng\u0131ra\u011f\u0131n karyolas\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcrse, bunu tekrarlamak i\u00e7in hevesli olacakt\u0131r; t\u0131pk\u0131 mama sandalyesinden a\u015fa\u011f\u0131 ka\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 atmak gibi.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek saklamba\u00e7 olay\u0131n\u0131n hen\u00fcz idrak\u0131nda de\u011fildir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">O y\u00fczden bir oyunca\u011f\u0131n\u0131 saklad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda muhtemelen onu aray\u0131p bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmayacakt\u0131r. <\/span><\/p>\n<p><b><br \/>\n9-12 ay d\u00f6nemi:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek, yan\u0131ndan ayr\u0131l\u0131rken size yap\u0131\u015f\u0131r ve a\u011flar. Gitmenizi istemez.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Art\u0131k yan\u0131nda bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda da var oldu\u011funuzu anlam\u0131\u015ft\u0131r ve gitmenize bozulur.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hen\u00fcz aynaya bakt\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yans\u0131man\u0131n kendisi oldu\u011funun fark\u0131nda de\u011fildir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek anlaml\u0131 sesler \u00e7\u0131kar\u0131r ki bunlar onun ilk kelimeleridir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Art\u0131k davran\u0131\u015flar\u0131 daha planl\u0131d\u0131r ve neler olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek konusunda daha iyidir.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>12-18 ay d\u00f6nemi:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek istedi\u011fini davran\u0131\u015f ve kelimelerle ifade eder.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Hareketleri, \u00f6zellikle anneninkini ya da bak\u0131m veren ba\u015fka bir ki\u015fiyi taklit edebilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hatta bir \u00f6nceki hafta yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u015feyi taklit etme yetene\u011fine sahiptir. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Art\u0131k bebek evin her yerindedir; dolaplar\u0131n, \u00e7ama\u015f\u0131r sepetinin, \u00e7\u00f6p kutusunun vs. i\u00e7inde.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kapaklar\u0131 a\u00e7\u0131p kapayabilir. Bundan b\u00f6yle g\u00f6revi ke\u015fif yapmakt\u0131r. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcmleri s\u0131ras\u0131yla dener.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bir \u015fey kayboldu\u011funda ya da sakland\u0131\u011f\u0131nda arar.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>18-24 ay d\u00f6nemi:<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Art\u0131k bebek neredeyse 2 ya\u015f\u0131na geldi.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kelimeleri bir araya getirmeye ba\u015flar.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bazen deneme yan\u0131lma metodu yerine d\u00fc\u015f\u00fcnerek bir sorunu \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fabilir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bir e\u015fyas\u0131n\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 yerde arayabilir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Numara yapar ve taklit eder.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Yapabildikleri konusunda hem yumu\u015fak ve sevecen hem de zor, huysuz ve ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 davranabilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>Hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131 \u00f6fke n\u00f6betlerine d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Baz\u0131 durumlarda annesine yap\u0131\u015f\u0131r, b\u0131rakmaz.<\/p>\n<ul>\n<li>18 ayl\u0131kken ba\u015fka \u00e7ocuklar\u0131n onun oyuncaklar\u0131yla oynamas\u0131n\u0131 dert etmeyebilir ancak 2 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde buna izin vermez.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ba\u015fka \u00e7ocuklarla birlikte olmaktan ho\u015flan\u0131r ancak asl\u0131nda kendisinden b\u00fcy\u00fck \u00e7ocuklar d\u0131\u015f\u0131ndakilerle ger\u00e7ekten oynamaz.<\/p>\n<ul>\n<li>\u00c7ocu\u011funuz empati yetene\u011fine sahip de\u011fildir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Birine vurmak onun can\u0131n\u0131 yakmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in vurdu\u011fu ki\u015finin de can\u0131n\u0131n yanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul eder. Ancak masaya \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131nda masan\u0131n onun can\u0131n\u0131 yakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler.<\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">18 ayl\u0131kken a<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">ln\u0131na boya s\u00fcr\u00fcp aynan\u0131n \u00f6n\u00fcne getirdi\u011finizde, \u00e7ocuk aynay\u0131 silmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>21 ayl\u0131kken<\/strong>\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">aynadaki yans\u0131mas\u0131n\u0131n kendisi oldu\u011funu anlar ve bu kez aln\u0131n\u0131 siler. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Art\u0131k \u00e7ocu\u011funuzun haf\u0131zas\u0131 geli\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Okudu\u011funuz kitapta bir sayfa atlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda fark eder. \u00c7ocu\u011funuz art\u0131k b\u00fcy\u00fcyor ve bebek olmaktan \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"aylara-gore-bebek-zeka-gelisimi\">Aylara G\u00f6re Bebek Zeka Geli\u015fimi<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Her bebek kendi h\u0131z\u0131nda geli\u015fir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ancak bir bebe\u011fin b\u00fcy\u00fcrken ge\u00e7ece\u011fi geli\u015fim a\u015famalar\u0131yla ilgili genel bir \u00e7er\u00e7eve \u00e7izmemiz de m\u00fcmk\u00fcn. <\/span><\/p>\n<p><b>1. Ay:<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bir ayl\u0131k bebe\u011fin zeka geli\u015fiminde en \u00f6nemli nokta sizi izlemesi.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Annenin sesini ve kokusunu tan\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Annesini duyunca, kokusunu al\u0131nca rahatlar, a\u011fl\u0131yorsa susar.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yani;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelik s\u00fcrecinde anne ile kurdu\u011fu ili\u015fki art\u0131k somut bir hal al\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler ilk ayda anne ve babas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc inceler.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130htiyac\u0131 oldu\u011funda a\u011flayarak yard\u0131m ister.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Parlak ve hareketli cisimleri fark eder.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">D\u0131\u015far\u0131dan gelen y\u00fcksek seslere kol ve bacaklar\u0131n\u0131 hareket ettirerek tepki verir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>2. Ay:<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130ki ayl\u0131k bebek,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Duydu\u011fu seslere bakar ve sesin geldi\u011fi y\u00f6n\u00fc bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Konu\u015fmak, \u015fark\u0131 s\u00f6ylemek bebe\u011fin bu d\u00f6nemde ebeveynleriyle ili\u015fki kurmas\u0131, sosyal geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin sizi hissetmesi normal geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<blockquote><p>&nbsp;<\/p>\n<p>Fiziksel olarak sizi hissetmesini sa\u011flay\u0131n.<br \/>\nBol bol kuca\u011f\u0131n\u0131za al\u0131n, onunla konu\u015fun.<br \/>\nYapman\u0131z gerekenleri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca<br \/>\nonunla birlikte yap\u0131n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek art\u0131k daha uzun s\u00fcreler uyan\u0131k kal\u0131r. Etraf\u0131yla ilgilenir. Hareketleri daha belirgindir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">En \u00e7ok y\u00fcz ve g\u00f6zlere bakar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ebeveynlerin g\u00f6z temas\u0131 kurmas\u0131 bu d\u00f6nemde geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok kritiktir. <\/span><\/p>\n<p><b>3. Ay:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek bu ayda ba\u015f\u0131n\u0131 sesin geldi\u011fi y\u00f6ne rahatl\u0131kla \u00e7evirir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hareket halindeki nesneleri takip eder.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Renkler aras\u0131ndaki farklar\u0131 alg\u0131lamaya ba\u015flar.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kuma\u015f, oyuncak gibi de\u011fi\u015fik dokular\u0131 tan\u0131mak ho\u015funa gider.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Uzat\u0131lan nesneleri tutma d\u00fcrt\u00fcs\u00fc bu d\u00f6nemde ba\u015flar.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Zaman\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu parmaklar\u0131na bakarak, onlarla oynayarak ge\u00e7irir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ani, y\u00fcksek sesler duydu\u011funda rahats\u0131z olur.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kendisiyle konu\u015fuldu\u011funda, mutlu oldu\u011funda mutlu sesler \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Annesi kendisine yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda anlar, ses \u00e7\u0131kar\u0131r ve g\u00fcler.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Art\u0131k g\u00fclerek ve ses \u00e7\u0131kararak tepkilerini ortaya koyar. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>4. Ay:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek daha uzun mesafeleri g\u00f6z\u00fcyle takip edebilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7evresine bakmak \u00e7ok ho\u015funa gider.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Hareketleri de art\u0131k daha bilin\u00e7lidir, daha sistemli hareket eder.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin parmaklar\u0131n\u0131 emerek, huysuzluk ederek uykusunun geldi\u011fini anlat\u0131r. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ebeveyniyle oyun oynamak \u00e7ok ho\u015funa gider.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc belirgin bir hal al\u0131r, y\u00fcksek sesle g\u00fcler.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Tan\u0131d\u0131k y\u00fczleri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde sesler \u00e7\u0131kar\u0131r. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>5. Ay:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bu ayda bebek kendini ke\u015ffeder.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bol bol kendine dokunarak bedenini ke\u015ffeder, s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n fark\u0131na var\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">3. ayda ke\u015ffetti\u011fi parmaklar\u0131n\u0131 kullanmaya ba\u015flar ve oyuncaklar\u0131yla oynar.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Her\u015feyi a\u011fz\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sesleri taklit eder.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Daha \u00e7ok sosyalle\u015fir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Daha \u00e7ok ses \u00e7\u0131kar\u0131r. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>6. Ay:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek duydu\u011fu seslerin nereden geldi\u011fine bakar.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Nesneleri uzun s\u00fcre inceler, nesnelere uzanma d\u00fcrt\u00fcs\u00fc y\u00fcksek seviyelerdedir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Seri sesler \u00e7\u0131kar\u0131r, dil becerileri geli\u015fime \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Yabanc\u0131lar\u0131 ay\u0131rt eder. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu ayda baz\u0131 bebekler emeklemeye odaklan\u0131rken baz\u0131lar\u0131 konu\u015fmaya benzer ses \u00e7\u0131karmaya emek verir.<\/span><\/p>\n<p>Bebekler farkl\u0131 ve yeni \u015feyler g\u00f6rmekten \u00e7ok ho\u015flan\u0131r.<\/p>\n<p><b>7. Ay:<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Geli\u015fimin h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 bir ayd\u0131r.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yeni ke\u015fifler yapma iste\u011fi, dil becerisi, merak duygular\u0131 ivme kazan\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Mutlulu\u011funu \u00e7\u0131\u011fl\u0131klarla ifade eder.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Duydu\u011fu sesleri taklit eder.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">S\u00f6ylediklerinizi daha iyi anlar.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Konu\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, etrafta neler olup bitti\u011fini merak eder.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Annesini daha iyi tan\u0131maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r; anne, baba demeye ba\u015flayabilir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Anne ve babadan kast edilenin kim oldu\u011funu anlar. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>8. Ay<\/b><b>:<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebeklerin dil becerisi konu\u015fmaya ba\u015flamadan \u00e7ok \u00f6nce geli\u015fmeye ba\u015flar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">8. ayda bebe\u011finizle bol bol sohbet edebilirsiniz, sizi anlar.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">S\u00f6ylediklerinizi \u00e7ok daha iyi takip eder. Art\u0131k daha \u00e7ok sesin taklidini yapar.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her \u015feye dokunmak ister.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ke\u015fif duygusu \u00e7ok y\u00fcksektir.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Etraf\u0131ndaki her \u015feye uzanmak ister.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Aile bireylerini tan\u0131r, hareketlerini bol bol taklit eder.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu d\u00f6nem en hareketli d\u00f6nemlerin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Parlak renkli, ses \u00e7\u0131karan malzemeler \u00e7ok ilgisini \u00e7eker.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Ke\u015ffetme d\u00fcrt\u00fcs\u00fcyle dolap i\u00e7lerini kar\u0131\u015ft\u0131rmak ister. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>9. Ay:<\/b><\/p>\n<p>9.<span style=\"font-weight: 400;\"> ayda bebek,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Baz\u0131 kelimeleri s\u00f6ylemeye <\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00e7al\u0131\u015fabilir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kelimeleri kullanmasa da \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 seslerle yan\u0131t verir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">El becerilerini art\u0131k daha belirgin \u015fekilde kullan\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6\u011frendiklerini uygulayabilir, oyuncaklar\u0131 fonksiyonlar\u0131na uygun \u015fekilde kullanabilir. B\u00fcy\u00fck lego par\u00e7alar\u0131n\u0131 birle\u015ftirebilir, kapaklar\u0131 kapatabilir. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sizinle k\u00fc\u00e7\u00fck oyunlar oynar. Saklad\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><b><b><b><span style=\"font-weight: 400;\">Aile bireyleri d\u0131\u015f\u0131ndaki ki\u015filerle de ileti\u015fim kurmaya ba\u015flar.<\/span><\/b><\/b><\/b><\/li>\n<li><b><b><b><span style=\"font-weight: 400;\">Daha \u00f6nce oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir oyunu hat\u0131rlar.<\/span><\/b><\/b><\/b><\/li>\n<li><b><span style=\"font-weight: 400;\">Sesinizin tonundan ne anlatmak istedi\u011finizi anlar. <\/span><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>10. Ay:<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu d\u00f6nemde bebek,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Baz\u0131 \u015feyleri tek ba\u015f\u0131na yapmak ister.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Koltuktan kendi ba\u015f\u0131na inmek, yata\u011f\u0131ndan kalkmak gibi. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 10 ayl\u0131k bir bebek;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">D\u00f6nebilir, e\u011filebilir, pozisyonunu de\u011fi\u015ftirebilir ve otururken karn\u0131n\u0131n \u00fczerine yat\u0131p tekrar do\u011frulabilir.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Sandalyeden inmek istedi\u011finde, sandalyenin yerden ne kadar uzak oldu\u011funu kavrayabilir ve kendini emniyete alarak inebilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>10.\u00a0ay\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi bebekte tek ba\u015f\u0131na yapma d\u00fcrt\u00fcs\u00fcn\u00fcn y\u00fcksek olmas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Kendi kendine aya\u011fa kalkmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, ayakta dururken kendi kendine oturmak gibi&#8230;<\/p>\n<p><b>11. Ay:<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu ayda bebek \u00e7ok belirgin geli\u015fmeler g\u00f6sterir.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Kelimeleri daha belirgindir, kokular\u0131 ay\u0131r\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hatta yemek kokusu ald\u0131\u011f\u0131nda mutfa\u011fa y\u00f6nelebilir. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bu d\u00f6nemde kelimeler ile ba\u011flant\u0131l\u0131 kavramlar\u0131 fark eder.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yemek dendi\u011finde masaya gelmesi ya da mutfa\u011fa y\u00f6nelmesi gibi.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Nesneleri daha da \u00e7ok incelemeye ba\u015flar.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Oyuncaklar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rabilir. E\u015fyalar aras\u0131ndaki farklar\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><b>12. Ay:<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">12. ayda bebe\u011fin geli\u015fimindeki en belirgin \u00f6zellik <strong>sosyalle\u015fmesi.<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek art\u0131k ya\u015f\u0131tlar\u0131yla ilgilenmeye ba\u015flar. Ancak payla\u015fmak gibi kavramlar muhtemelen bebe\u011finizde geli\u015fmi\u015f olmayacakt\u0131r, benmerkezci tutumu devam edecektir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu d\u00f6nemde bebe\u011finiz \u00f6\u011frenmeye \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Oyuncaklar\u0131yla daha \u00e7ok ilgilenmeye ve oynamaya ba\u015flar. Sizi de s\u0131k s\u0131k oyuna davet eder.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Art\u0131k sizi daha \u00e7ok anlamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r ve s\u00f6ylediklerinizi \u00e7ok daha kolay yerine getirir<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"bebegin-gelisiminde-ilk-2-yil\">Bebe\u011fin Geli\u015fiminde \u0130lk 2 Y\u0131l<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>David Eagleman\u2019in<\/strong> <strong>Beyin: Senin Hikayen<\/strong> kitab\u0131nda anlatt\u0131\u011f\u0131 \u00fczere yenido\u011fan bir bebek i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyaya uyum sa\u011flamak \u00fczere h\u0131zl\u0131 bir geli\u015fim i\u00e7ine girer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek beyin sinir h\u00fccreleri birbirinden olduk\u00e7a farkl\u0131 ve ba\u011flant\u0131s\u0131z \u015fekilde do\u011far. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ve ya\u015fam\u0131n ilk 2 y\u0131l\u0131ndaki duyusal uyaranlara ba\u011fl\u0131 olarak n\u00f6ronlar birbirleriyle \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde ba\u011flant\u0131 kurmaya ba\u015flar. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/developingchild.harvard.edu\/science\/key-concepts\/brain-architecture\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Harvard \u00dcniversitesi Geli\u015fmekte olan \u00c7ocuk Merkezi&#8217;nin beynin geli\u015fimini anlatan &#8220;Beyin Mimarisi&#8221;<\/a> isimli makalesindeki \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 dikkat \u00e7ekici.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Makalede ya\u015fam\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda her saniye 1 milyonu a\u015fk\u0131n yeni n\u00f6ral ba\u011flant\u0131n\u0131n kuruldu\u011fundan s\u00f6z edilir.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\">Beyin, 2 y\u0131l\u0131n sonunda bir yeti\u015fkindeki<br \/>\nba\u011flant\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n 2 kat\u0131na ula\u015f\u0131r.<br \/>\nBundan sonra n\u00f6ron budama devreye girer.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kullan\u0131lan ba\u011flant\u0131lar geli\u015fir k\u00f6klenir, ihtiya\u00e7 duyulmayan ba\u011flant\u0131lar ise devre d\u0131\u015f\u0131 kal\u0131r.<\/span><\/p>\n<p>Bkz.:\u00a0<span style=\"font-weight: 400;\"><strong><a href=\"https:\/\/46y5eh11fhgw3ve3ytpwxt9r-wpengine.netdna-ssl.com\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/FINAL-pruning-1024x802.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">N\u00f6ron budama<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00f6robilimci <strong>Eagleman<\/strong> ve di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar <strong>bebe\u011fin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7evrenin<\/strong> zeka geli\u015fimi ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fim \u00fczerindeki etkisinin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu ortaya koyar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Beyin geli\u015fiminin ilk evreleri, \u00e7ocuklar ve yeti\u015fkinler olarak nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011frendi\u011fimizi, yani asl\u0131nda kim oldu\u011fumuzu belirler. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/www.stanfordchildrens.org\/en\/topic\/default?id=babys-emotional-intellectual-development-1-1534\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Stanford \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan bir makalede de anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi;<\/a> <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Beyin, bebe\u011fin ilk y\u0131llar\u0131nda ba\u011flant\u0131lar kurmakla me\u015fguld\u00fcr.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin ald\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131 miktar\u0131 sinaps yani sinir h\u00fccreleri (n\u00f6ronlar) aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131 belirler.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Tekrar eden ve tutarl\u0131 uyaranlar ba\u011flant\u0131lar\u0131 g\u00fc<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u00e7lendirir ve kal\u0131c\u0131 hale getirir. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">K\u0131sacas\u0131;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/developingchild.harvard.edu\/resources\/five-numbers-to-remember-about-early-childhood-development\/#cps\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Bebe\u011fin ilk y\u0131llar\u0131<\/strong> <\/a>geli\u015fmekte olan gen\u00e7 beyin i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir zaman dilimidir.\u00a0 <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ve zeka geli\u015fiminin anne karn\u0131nda ge\u00e7en d\u00f6nem sonras\u0131ndaki en \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"ilk-yillarda-saglikli-beyin-ve-zeka-gelisimi-icinonemli-noktalar\">\u0130lk Y\u0131llarda Sa\u011fl\u0131kl\u0131 Beyin ve Zeka Geli\u015fimi \u0130\u00e7in<br \/>\n\u00d6nemli Noktalar<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re ebeveynler ve bak\u0131m verenler <strong>sa\u011fl\u0131kl\u0131 beyin ve zeka geli\u015fimi<\/strong> i\u00e7in bebekleriyle ilgili a\u015fa\u011f\u0131daki bilgileri mutlaka bilmelidir:<br \/>\n<\/span><\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler \u00f6\u011frenmeye dair biyolojik bir ihtiya\u00e7 ve istekle d\u00fcnyaya gelirler.<\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Beyindeki <strong>sinapslar<\/strong> (n\u00f6ronlar aras\u0131 ba\u011flant\u0131lar) bebe\u011fin ilk iki y\u0131l\u0131nda muazzam bir h\u0131zla olu\u015fur.\u00a0<\/span><strong><strong>Sinaps say\u0131s\u0131 bir yeti\u015fkindeki sinaps say\u0131s\u0131n\u0131n iki kat\u0131na ula\u015f\u0131r.<\/strong><\/strong><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler geli\u015fim d\u00f6nemlerine uygun olarak ne kadar fiziksel, sosyal ve duygusal deneyime maruz kal\u0131rlarsa, <strong>gelecekteki \u00f6\u011frenme deneyimlerini destekleyecek n\u00f6ron ba\u011flant\u0131lar\u0131 o kadar sa\u011flam kurulmu\u015f olur.<br \/>\n<\/strong><br \/>\n<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler kesinlikle annenin (annenin zorunlu yoklu\u011funda bak\u0131m veren ki\u015finin) y\u00fcz\u00fcn\u00fc, sesini, dokunu\u015funu ve kokusunu ararlar.<\/span><\/span><strong>O y\u00fczden bir bebe\u011fin asl\u0131nda en sevdi\u011fi oyunca\u011f\u0131 ebeveynidir.<br \/>\n<\/strong><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130lgi \u00e7ekici uyaranlar b\u00fcy\u00fcmekte olan bebekte merak, dikkat, konsantrasyon ve \u00f6\u011frenme a\u015fk\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fckler.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bili\u015fsel geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan <strong>dil ile ileti\u015fim<\/strong> \u00e7ok gereklidir.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/www.psychologytoday.com\/us\/blog\/brain-waves\/201705\/the-magic-reading-aloud-babies\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Psychology Today<\/a>&#8216;deki bir makalede bebeklere y\u00fcksek sesle kitap okuman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 mucizevi etkilerden s\u00f6z edilir.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kendisiyle konu\u015fulan,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Kendisine kitap okunan bebek ve \u00e7ocuklar\u0131n dil becerileri bu t\u00fcr bir ileti\u015fim ya\u015famayanlara g\u00f6re \u00e7ok daha y\u00fcksektir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"hamilelikte-bebek-zeka-gelisimi\">Hamilelikte Bebek Zeka Geli\u015fimi<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek zeka geli\u015fiminin beynin olu\u015fumuyla beraber <strong>hamilelikte<\/strong> ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 art\u0131k bilinen bir ger\u00e7ek.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p>Zekan\u0131n kendini g\u00f6sterebilmesi ve ortaya \u00e7\u0131kabilmesi i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir beyin yap\u0131s\u0131 ve geli\u015fimine ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Beynin sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015febilmesi i\u00e7in her a\u00e7\u0131dan <strong>beslenmesi<\/strong> gerekir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebeklerde beyin geli\u015fimi, b\u00fcy\u00fck oranda <strong>anne karn\u0131nda tamamlan\u0131r.<\/strong> Bu nedenle,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Do\u011fru beslenme,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Uygun seviyede spor ile desteklenen,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve huzurlu bir hamilelik s\u00fcreci bebe\u011fin beyin geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Do\u011fal Ebeveynlik uzman\u0131 Aletha Solter<\/strong>, bebeklerin anne karn\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fckleri g\u00fcnden 2 ya\u015f\u0131na gelene kadarki s\u00fcreyi <strong>\u00f6\u011frenmeye kar\u015f\u0131 temel tutumlar\u0131n<\/strong> edinildi\u011fi d\u00f6nem olarak tan\u0131mlar<strong> Bilin\u00e7li Bebek<\/strong> isimli kitab\u0131nda.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kimyasal uyaranlar ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Stresten uzak sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ortamda geli\u015fen bir bebe\u011fin hayat\u0131n\u0131n \u00e7ok daha rahat olaca\u011f\u0131na ku\u015fku yoktur.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"bebegimin-zeka-gelisimini-desteklemek-icin-hamileyken-neler-yapabilirim\">Bebe\u011fimin Zeka Geli\u015fimini Desteklemek \u0130\u00e7in Hamileyken Neler Yapabilirim?<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finizin zeka geli\u015fimini desteklemek i\u00e7in hamileyken \u015funlar\u0131 yapmal\u0131s\u0131n\u0131z:<\/span><\/p>\n<p><b>Beslenmenize \u00e7ok dikkat edin: <\/b>Annenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmesi bebe\u011fin beyin ve zeka geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015famsal \u00f6neme sahip.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.health.harvard.edu\/blog\/brain-food-children-nutrition-2018012313168\">Harvard \u00dcniversitesi<\/a>&#8216;nden bir \u00f6\u011fretim \u00fcyesinin yazd\u0131\u011f\u0131 makalede t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu ya\u015famsal \u00f6neme sahip besin maddeleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralan\u0131yor:<\/p>\n<ul>\n<li>Protein,<\/li>\n<li>\u00c7inko,<\/li>\n<li>Demir,<\/li>\n<li>Kolin,<\/li>\n<li>Folik asit,<\/li>\n<li>\u0130yot,<\/li>\n<li>Vitamin A, D, E, B6, B12, <span style=\"font-weight: 400;\">omega-3<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Annenin beslenme d\u00fczeni, <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">bu i\u00e7eriklerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 beyin geli\u015fimindeki rolleri g\u00f6zetilerek olu\u015fturulmal\u0131.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><b>Sigara ve alkolden uzak durun: <\/b><a href=\"http:\/\/med.stanford.edu\/medicalreview\/smrp14-16.pdf\">Stanford \u00dcniversitesi&#8217;nin <\/a>ilgili makalesinde de anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere sigaran\u0131n i\u00e7erdi\u011fi nikotinin kardiyovask\u00fcler sistem ve sinir sistemi \u00fczerinde \u00e7ok ciddi olumsuz etkileri var.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan <a href=\"https:\/\/www.stanfordchildrens.org\/en\/topic\/default?id=alcohol-and-pregnancy-85-P01188\">Stanford \u00dcniversitesi&#8217;nin<\/a> alkol ve hamilelik konulu makalesinde de hamilelikte alkol kullan\u0131m\u0131n\u0131n<strong> fetal alkol sendromundan alkole ba\u011fl\u0131 do\u011fumsal anomalilere<\/strong> kadar pek \u00e7ok hastal\u0131k riski i\u00e7erdi\u011fi yaz\u0131yor.<\/p>\n<p><b>\u0130la\u00e7 kullanmay\u0131n: <\/b>Doktor \u00f6nermedik\u00e7e hi\u00e7bir ilac\u0131n kullan\u0131m\u0131 do\u011fru de\u011fil.<\/p>\n<p>\u0130la\u00e7lar\u0131n anne karn\u0131ndaki bebe\u011fe zararlar\u0131 bilinen bir ger\u00e7ek.<\/p>\n<p><b>Kimyasallardan uzak durun: <\/b>Kimyasallar gerek koku gerekse cilde temas yoluyla annenin bedenine n\u00fcfuz eder, bu da anne karn\u0131ndaki bebe\u011fi geli\u015fimsel olarak etkileyebilir.<\/p>\n<p><b>D\u00fczenli hareket edin: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelik s\u00fcrecine uygun d\u00fczenli hareket, annenin kan dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131r, bedenini g\u00fc\u00e7lendirir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ayr\u0131ca terleme yoluyla v\u00fccuttan toksinler at\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bunlar da bebe\u011fi geli\u015fimsel olarak destekler. <\/span><\/p>\n<p><b>Stresten uzak durun: <\/b><a href=\"https:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2019\/10\/191008094309.htm\">Science Daily&#8217;de<\/a> yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rmada hamilelikte ve hatta hamilelik \u00f6ncesinde annenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 stresin bebe\u011fin beyin geli\u015fimi \u00fczerindeki etkileri anlat\u0131l\u0131yor. Bu durumun bebe\u011fin yeti\u015fkinlik ya\u015fam\u0131nda yans\u0131malar\u0131n\u0131n olabilece\u011fine de\u011finiliyor.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"> S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, hamilelikte <strong>annenin mutlu ve sakin olmas\u0131, bebe\u011fin geli\u015fimsel s\u00fcrecini do\u011frudan ve olumlu \u015fekilde etkiler.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Anne bir t\u00fcrl\u00fc gev\u015feyemiyorsa \u00a0o zaman gev\u015femenin yollar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmal\u0131 ve bu konuda destek almal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\">Asl\u0131nda <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">hamilelik kad\u0131n\u0131n kendi kaynaklar\u0131n\u0131<br \/>\nke\u015ffetmesi i\u00e7in \u00e7ok uygun bir d\u00f6nem.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sizi ne mutlu eder?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bunlar\u0131 ke\u015ffetmek i\u00e7in zaman yaratabilirsiniz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Belki do\u011fada y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, masaj, arkada\u015flarla sohbet, sanat, el becerileri geli\u015ftirmek\u2026 <\/span><\/p>\n<p>Belki profesyonel psikolojik destek&#8230; L\u00fctfen ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 fark edin ve kendinize \u015fefkat g\u00f6sterin.<\/p>\n<p><b>Bebe\u011finizle ileti\u015fim kurun: <\/b>Anne karn\u0131ndaki bir bebe\u011fin \u00e7ok erken bir zamanda dokunma ve duyma duyular\u0131 geli\u015fir.<\/p>\n<p><strong>Karn\u0131n\u0131z\u0131 ok\u015fay\u0131n, bebe\u011finizle konu\u015fun, m\u00fczik dinleyin.<\/strong><\/p>\n<p>Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc aran\u0131zdaki ba\u011f\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesine sebep olacak, bebe\u011finizin beyin ve zeka geli\u015fimini destekleyecektir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"bebegin-zeki-olmasi-icin-hamilelikte-ne-yemeli\">Bebe\u011fin Zeki Olmas\u0131 \u0130\u00e7in Hamilelikte Ne Yemeli?<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zeka \u00e7ok bile\u015fenli bir kavram.<\/span><\/p>\n<p>Sadece beslenme veya sadece genetik ya da \u00e7evresel etkilerle de\u011ferlendirmek pek ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil.<\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Do\u011fum sonras\u0131 bak\u0131m,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Annenin ilgisi ve sevgisi,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Emzirme,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin bulundu\u011fu ev ortam\u0131n\u0131n da bebe\u011fin sa\u011fl\u0131kl\u0131 beyin ve zeka geli\u015fimini etkiledi\u011fi biliniyor. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Rahim i\u00e7ine yerle\u015fen bebe\u011fin (fetus) etraf\u0131nda plasenta bulunur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Plasentan\u0131n g\u00f6revi bebe\u011fin korunmas\u0131n\u0131 ve beslenmesini sa\u011flamakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Plasentada bulunan k\u0131lcal damarlar birle\u015ferek g\u00f6bek kordonunu olu\u015fturur, g\u00f6bek kordonu da bebe\u011fin karn\u0131na uzan\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kan, annenin dola\u015f\u0131m sisteminden plasentaya gelir. Bebek i\u00e7in gereken maddeler plasenta arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bebe\u011fin kan dola\u015f\u0131m\u0131na girer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Anne ne kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f ve beslenmi\u015f ise bu ge\u00e7i\u015f o kadar zengin olur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Plasenta do\u011fmam\u0131\u015f bebek i\u00e7in, <\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Akci\u011fer,<\/strong><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>B\u00f6brek,<\/strong><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Karaci\u011fer,<\/strong><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hormon salg\u0131layan bez ve<\/strong><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Sindirim sistemi<\/strong><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><strong> g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcr. <\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelikte annenin beslenmesinin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fine gelirsek\u2026<\/span><\/p>\n<p><b><br \/>\nFolik Asit: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Folik asit eksikli\u011fi bebeklerde n\u00f6ral t\u00fcp defekti denilen omurga anomalisine yol a\u00e7abilir.<\/span><\/p>\n<p>Bu nedenle hamilelik plan\u0131 i\u00e7indeki kad\u0131nlar\u0131n en az 1 ay \u00f6ncesinden folik asit almaya ba\u015flamas\u0131 doktorlar taraf\u0131ndan \u00f6nerilir.<\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Folik asit kayna\u011f\u0131 olan besinler:<\/span><\/em><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Marul,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Tere,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ispanak,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ceviz,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Badem,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Brokoli,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bezelye,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kavun,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ilek,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Avokado,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Muz,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Portakal,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Lahana,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Ye\u015fil biber.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Su: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelerin yeterli su al\u0131m\u0131na dikkat etmesi \u00f6nerilir \u00e7\u00fcnk\u00fc su;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yeni doku olu\u015fumunu sa\u011flar,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Temel maddeleri ve at\u0131k \u00fcr\u00fcnleri ta\u015f\u0131r,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sindirimi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kab\u0131zl\u0131\u011f\u0131 engeller ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Kimyasal reaksiyonlar\u0131n olu\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Uzmanlar<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> g\u00fcnde en az 8 bardak su i\u00e7ilmesini \u00f6neriyor.<\/span><\/p>\n<p><b>Protein: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc <strong>2. ve 3. ayda<\/strong> annenin protein ihtiyac\u0131 artar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelik \u00f6ncesi protein ihtiyac\u0131<strong> 45 gr.<\/strong> iken hamilelikte bu oran <strong>60 gr.&#8217;a<\/strong> kadar \u00e7\u0131kar.<\/span><\/p>\n<p><em>Protein kayna\u011f\u0131 olan besinler:<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">K\u0131rm\u0131z\u0131 ya da beyaz et (dana, koyun eti, tavuk, bal\u0131k),<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yumurta,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">S\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Baklagiller,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ceviz,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">F\u0131nd\u0131k,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yer f\u0131st\u0131\u011f\u0131<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Tah\u0131llar<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Ya\u011flar: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Ya\u011flar bedenin karbonhidratlar\u0131, proteinleri ve vitaminleri kullanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yo\u011fun enerji sa\u011flamakla beraber y\u00fcksek miktarda kalori i\u00e7erir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ya\u011flar g\u00fcnl\u00fck kalorinin<strong> % 30\u2019unu<\/strong> olu\u015fturmal\u0131 ve bunun en az yar\u0131s\u0131n\u0131 doymam\u0131\u015f ya\u011flar kar\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r. Bu nedenle;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ya\u011fs\u0131z etler,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bal\u0131k veya<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">K\u00fcmes hayvanlar\u0131 tercih edilmeli,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Izgara, f\u0131r\u0131n ve ha\u015flama gibi pi\u015firme y\u00f6ntemleri denenmelidir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Vitamin ve Mineraller: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelik d\u00f6neminde bedenin daha fazla kan \u00fcretmesi i\u00e7in daha fazla demir, folik asit, kalsiyum ve fosfora ihtiya\u00e7 duyulur.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Et,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fasulye,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bezelye,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ye\u015fil yaprakl\u0131 sebzeler,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">S\u00fct \u00fcr\u00fcnleri ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Tah\u0131llar bu maddeleri i\u00e7erir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">D\u00fczenli ve dengeli beslenme ile ihtiya\u00e7 duyulan mineraller yeterli d\u00fczeyde al\u0131n\u0131r. Tek istisna demir al\u0131m\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Kan h\u00fccrelerinin olu\u015fumu i\u00e7in \u015fart olan demiri<\/strong>, artan ihtiya\u00e7 nedeniyle besinlerle kar\u015f\u0131lamak m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan hamilelikte demir deste\u011fine gerek g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. <\/span><\/p>\n<p><b>Karbonhidratlar: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Karbonhidratlar v\u00fccutta ba\u015fl\u0131ca enerji kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131rlar.<\/span><\/p>\n<p>Ancak fazla karbonhidrat t\u00fcketimi bedende a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f depolanmas\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelikte g\u00fcnl\u00fck karbonhidrat al\u0131m\u0131 <strong>yakla\u015f\u0131k 175 gram kadar olmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"gebelikte-zeka-testi-nedir\">Gebelikte Zeka Testi Nedir?<b><br \/>\n<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gebelikte yap\u0131lan ikili, \u00fc\u00e7l\u00fc, d\u00f6rtl\u00fc test gibi testlere halk aras\u0131nda zeka testi denir.<\/span><\/p>\n<p>Ancak bu testlerin t\u0131p literat\u00fcr\u00fcnde ad\u0131 <strong><a href=\"https:\/\/www.hopkinsmedicine.org\/healthlibrary\/conditions\/pregnancy_and_childbirth\/common_tests_during_pregnancy_85,p01241\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">tarama testidir<\/a>.<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gebelik s\u00fcresince yap\u0131lan tarama testlerinin amac\u0131 bebe\u011fin zeka seviyesini belirlemek de\u011fildir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Bebe\u011fin zeka seviyesine dair fikir sahibi olunabilecek herhangi bir test zaten yoktur.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tarama testleri ile <strong>kromozom anomalileri<\/strong> belirlenir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Zeka gerili\u011fi de bu kromozom anomalileri ile birlikte gelebilir.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Ayr\u0131ca bebekte, bu testlerde belirlenen anomaliler d\u0131\u015f\u0131nda zeka gerili\u011fine sebep olabilecek \u00e7ok \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klar vard\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yani bu testlerin sonucu hamileli\u011fin normal seyretti\u011fine i\u015faret etse dahi bebekte ba\u015fka bir nedenle zeka gerili\u011fi g\u00f6r\u00fclebilir.<\/span><\/p>\n<h4 id=\"gebelikteki-testler-ne-zaman-ve-nasil-yapilir\">Gebelikteki Testler Ne Zaman ve Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r ?<\/h4>\n<p>Halk aras\u0131nda <strong>zeka,<\/strong> t\u0131p dilinde <strong>tarama testlerini <\/strong>tan\u0131yal\u0131m.<\/p>\n<p><b>\u0130kili Test: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130kili test gebeli\u011fin 11-14. haftalar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Testin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde<\/strong> anne karn\u0131ndaki bebe\u011fin ensesinin arka k\u0131sm\u0131nda yer alan s\u0131v\u0131n\u0131n kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ultrason yoluyla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Testin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde<\/strong> anneden al\u0131nan kan \u00f6rne\u011findeki gebelik hormonunun (beta-HCG) serbest k\u0131sm\u0131n\u0131n (free beta-HCG) ve PAPP-A ad\u0131 verilen gebeli\u011fe \u00f6zg\u00fc plazma proteini-A adl\u0131 proteinin miktarlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc yap\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">B\u00f6ylece Trizomi 21 (<strong>down sendromu<\/strong>) ve Trizomi 18 (<strong>edwards sendromu<\/strong>) adl\u0131 kromozom anomalileri tespit edilir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130kili tarama testi verileri bir arada de\u011ferlendirildi\u011finde anomalinin tespit olas\u0131l\u0131\u011f\u0131<strong> % 90\u2019a \u00e7\u0131kar.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Ancak bu testler hi\u00e7bir zaman <strong>% 100 sonu\u00e7 vermez<\/strong>.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sadece risk oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ya da y\u00fcksekli\u011fi ortaya konmu\u015f olur. <\/span><\/p>\n<p><b>\u00dc\u00e7l\u00fc Test: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Hamileli\u011fin 16. ve 20. haftalar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan \u00fc\u00e7l\u00fc tarama testine, ikili testin devam\u0131 niteli\u011finde de ba\u015fvurulabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00dc\u00e7l\u00fc test sonucunda kromozom anomalileri yine y\u00fcksek de\u011ferde \u00e7\u0131karsa kesin tan\u0131y\u0131 koyabilmek ad\u0131na <strong>CVS <\/strong>veya <strong>amniyosentez<\/strong> testleri yap\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00dc\u00e7l\u00fc testte ikili testten farkl\u0131 olarak<strong> n\u00f6ral t\u00fcp defekti<\/strong> ad\u0131 verilen anomalinin riski de belirlenir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>N\u00f6ral t\u00fcp defekti<\/strong> bebe\u011fin omurilik hasarlar\u0131 veya beyin hasarlar\u0131 ile ilgili anomalileri anlam\u0131na gelir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Anne, bu testin yap\u0131labilmesi i\u00e7in hamileli\u011fin belirtilen haftalar\u0131nda normal kan tahlillerinde verdi\u011fi kadar kan verir. <\/span><\/p>\n<p><b>D\u00f6rtl\u00fc Test: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Hamileli\u011fin 16. ve 20. haftalar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan d\u00f6rtl\u00fc test, \u00fc\u00e7l\u00fc test ile tamamen ayn\u0131 amaca hizmet eder, <strong>tek fark\u0131 ba\u015far\u0131 oran\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek olmas\u0131d\u0131r.<\/strong> <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00dc\u00e7l\u00fc testte anneden al\u0131nan kanda de\u011ferlendirilen B-hCG ve serbest estriol (uE3) ve AFP d\u00fczeylerine ek olarak <strong>d\u00f6rtl\u00fc testte \u0130nhibin-A<\/strong> d\u00fczeyinin de yer almas\u0131 testin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fckseltir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu d\u00f6rt maddenin anne karn\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fclmesinden dolay\u0131 ad\u0131 d\u00f6rtl\u00fc testtir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Test, yine anneden al\u0131nan kan yoluyla yap\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"bebek-zeka-gelisimi-icin-ne-yapmali\">Bebek Zeka Geli\u015fimi \u0130\u00e7in Ne Yapmal\u0131?<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek zeka geli\u015fimi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6nerileri de\u011ferlendirebilirsiniz.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fcmk\u00fcn ise <strong>ilk iki y\u0131l <\/strong>bebe\u011fi anne s\u00fct\u00fcyle besleyin. Alt\u0131 aydan sonra ayr\u0131ca ek g\u0131da verebilirsiniz.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Uygun uyaranlar\u0131n oldu\u011fu donan\u0131ml\u0131 bir ortam sa\u011flay\u0131n ama a\u015f\u0131r\u0131 uyarandan ka\u00e7\u0131n\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00f6z temas\u0131 kurun.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">S\u0131k s\u0131k g\u00fcl\u00fcmseyin.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 cee, agu gibi seslere yan\u0131t verin. Onunla konu\u015fun.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finizin h\u00fcsran duygular\u0131na empati g\u00f6sterin. A\u011flamalar\u0131n\u0131, \u00f6fke n\u00f6betlerini kabul edin.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ev i\u015flerini bebe\u011finizle birlikte yap\u0131n, kuca\u011f\u0131n\u0131zda ya da yan\u0131n\u0131zda onun size e\u015flik etmesine izin verin.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fe m\u00fczik dinletin, \u015fark\u0131 s\u00f6yleyin, onunla oyun oynay\u0131n, dans edin.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00f6rebilece\u011fi uygun bir yere ayna koyun. Yans\u0131mas\u0131n\u0131 izleyerek bedenini ve hareket kabiliyetini fark etmesini sa\u011flay\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Onu arabas\u0131nda ya da kuca\u011f\u0131n\u0131zda d\u0131\u015far\u0131y\u0131 g\u00f6recek \u015fekilde ta\u015f\u0131y\u0131n. B\u00f6ylece farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere tan\u0131k olsun, deneyim ya\u015fas\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fe, s\u0131k\u0131nca ya da dokununca ses \u00e7\u0131karan oyuncaklar verin. B\u00f6ylece sebep sonu\u00e7 ili\u015fkisini g\u00f6rs\u00fcn.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Par\u00e7alara ayr\u0131l\u0131p birle\u015febilen oyuncaklarla tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hen\u00fcz \u00e7ok erken demeden bebe\u011finize kitap okumaya ba\u015flay\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fe dokunmas\u0131 ve g\u00f6rmesi i\u00e7in farkl\u0131 \u015fekiller, objeler verin; de\u011fi\u015fik renklerle tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yeni becerileri te\u015fvik edin. Yapt\u0131klar\u0131ndan duydu\u011funuz memnuniyeti g\u00f6sterin ama \u00f6d\u00fcllendirmeyin, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 i\u00e7eren \u00f6vg\u00fclerden ka\u00e7\u0131n\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Etraf\u0131n\u0131zdaki e\u015fyalar\u0131 tan\u0131t\u0131n, g\u00f6stererek ad\u0131n\u0131 s\u00f6yleyin.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcvenli bir ortamda hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131y\u0131n<\/span>.<\/li>\n<\/ol>\n<h3 id=\"bebeginizin-zeka-gelisimi-icin-ipuclari\">Bebe\u011finizin Zeka Geli\u015fimi \u0130\u00e7in \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finizin zeka geli\u015fimi i\u00e7in yapman\u0131z gereken en temel \u015fey ona <strong>dokunmak<\/strong>. \u00c7\u00fcnk\u00fc dokunmak tam anlam\u0131yla bebekler i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir.<\/span><\/p>\n<blockquote><p>Dokunmak bebeklerin bu d\u00fcnyay\u0131 kavramalar\u0131 yolundaki en \u00f6nemli ad\u0131md\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tensel uyaranlar\u0131n dokunma, ok\u015fama, masaj, sallama, emzirme gibi pek \u00e7ok farkl\u0131 bi\u00e7imi vard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler nesneleri dokunarak ke\u015ffederler ve bunun sebebi kendilerine dokunulmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p>Ayr\u0131ca dokunarak bedenlerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da ke\u015ffederler.<\/p>\n<p>Bebek yana\u011f\u0131na dokunur, sonra annesinin yana\u011f\u0131na dokundu\u011funda aradaki fark\u0131 hisseder.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Kuca\u011fa al\u0131nmak<\/strong> bebe\u011fe g\u00fcvende oldu\u011funu, \u00f6nemsendi\u011fini ve sevildi\u011fini hissettirir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kuca\u011fa al\u0131nmak yat\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kadar bebekte g\u00fcven duyma duygusunu da geli\u015ftirir.<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\">Kuca\u011fa al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bebe\u011finizin hissettikleri: Ben g\u00fcvendeyim, \u00f6nemseniyor ve seviliyorum&#8230;<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler sa\u011fl\u0131kl\u0131 b\u00fcy\u00fcmek ve geli\u015fmek i\u00e7in,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u015eefkatli, yumu\u015fak dokunu\u015flara,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Kuca\u011fa al\u0131nmaya ve g\u00f6z temas\u0131na ihtiya\u00e7 duyarlar.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ara\u015ft\u0131rmalar d<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">okunulan bebeklerin<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Daha h\u0131zl\u0131 kilo ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bak\u0131m veren ki\u015fiyle sa\u011fl\u0131kl\u0131 ili\u015fki geli\u015ftirdi\u011fini ortaya koyar.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"> <a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC2865952\/\">Dokunman\u0131n yararlar\u0131 \u00fczerine yaz\u0131lan bilimsel bir makalede de anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere<\/a> kucaklanmak ve ok\u015fanmak beyni uyararak b\u00fcy\u00fcmek i\u00e7in gereken hormonlar\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Bebe\u011finizin sa\u011fl\u0131kl\u0131 zihinsel ve bedensel geli\u015fimi i\u00e7in neler yapabilirsiniz?<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130htiya\u00e7 duydu\u011funda bebe\u011finizi kucaklay\u0131n.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kuca\u011fa al\u0131\u015f\u0131r, \u015f\u0131mar\u0131r demeyin. <\/span><\/p>\n<blockquote><p>Bebekler yaln\u0131zca ihtiya\u00e7lar\u0131 kadar olan\u0131 isterler ve ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131nda tatmin olurlar.<\/p><\/blockquote>\n<p>Ayr\u0131ca anne ve babalar\u0131yla iktidar sava\u015f\u0131na girmezler.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek a\u011flad\u0131\u011f\u0131nda, size do\u011fru uzand\u0131\u011f\u0131nda, huysuzland\u0131\u011f\u0131nda onu kuca\u011f\u0131n\u0131za al\u0131n, fiziksel temastan \u00e7ekinmeyin.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hen\u00fcz \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fckken \u201cdokunma\u201d deneyimi i\u00e7in onu <strong>farkl\u0131 kuma\u015f ve materyallerle tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin bir havlunun ya da yumu\u015fak bir battaniyenin \u00fczerine koyun.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fi farkl\u0131 y\u00fczeylerle temas ettirin.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Islak, so\u011fuk, d\u00fcz, t\u00fcmsekli, yap\u0131\u015f yap\u0131\u015f vs.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dokunurken bebe\u011fin neden ho\u015flan\u0131p ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleyin.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin baz\u0131 bebeklere s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 sar\u0131lmak iyi gelmez. <strong>Ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri yapmay\u0131n<\/strong>.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"bebeginizin-zeka-gelisimi-icin-yapmaniz-gerekenler\">Bebe\u011finizin Zeka Geli\u015fimi \u0130\u00e7in Yapman\u0131z Gerekenler<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finizin zeka geli\u015fimi i\u00e7in yapman\u0131z gerekenler asl\u0131nda \u00e7ok basit ve bunun i\u00e7in b\u00fcy\u00fck maddi yat\u0131r\u0131mlara ihtiyac\u0131n\u0131z yok.<\/span><\/p>\n<p><b>Ona sevginizi g\u00f6sterin: <\/b>Bir bebe\u011fin en b\u00fcy\u00fck ihtiyac\u0131 sevgi ve ilgi g\u00f6rmektir.<\/p>\n<p>Minicik bir bebek sizi manip\u00fcle etmeyi ya da kontrol etmeyi bilmez. B\u00f6yle bir yetene\u011fi, altyap\u0131s\u0131 yoktur.<\/p>\n<p>O sadece sizin sevginize, bak\u0131m\u0131n\u0131za, ilginize dair biyolojik bir ihtiya\u00e7 i\u00e7indedir.<\/p>\n<p>Ona verece\u011finiz ko\u015fulsuz sevgi, kendine g\u00fcven ve beyin ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n geli\u015fiminde temel ihtiyac\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n<p><b>Onunla konu\u015fun: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Sakin ve yumu\u015fak bir ses tonuyla bebe\u011finizle konu\u015fun. Ona \u015fark\u0131lar s\u00f6ylemekten \u00e7ekinmeyin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcn i\u00e7inde \u00f6rne\u011fin bula\u015f\u0131k makinesini bo\u015falt\u0131rken, \u00e7ama\u015f\u0131r makinesine \u00e7ama\u015f\u0131r koyarken anlat\u0131n ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131. Muhabbet edin bebe\u011finizle.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Biliyor musunuz ki kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z kelimeler, anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z masallar, s\u00f6yledi\u011finiz \u015fark\u0131lar<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Onun kelime haznesini geli\u015ftiriyor,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Duygular\u0131 tan\u0131mas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor ve hatta<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Sorun \u00e7\u00f6zme becerisi konusunda bile ona yol g\u00f6steriyor. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Onunla ilgilenin: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finizin ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap verin. \u0130htiyac\u0131 olan her an ilgi g\u00f6stererek sadece ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131yor;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ona ileti\u015fimde olmay\u0131,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcvende hissetmeyi,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Gerekti\u011finde yard\u0131m istemeyi ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Sizin ilginizi \u00e7ekecek kadar \u00f6nemli biri oldu\u011funu da \u00f6\u011fretiyorsunuz.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler yaln\u0131zca ihtiya\u00e7lar\u0131 olan\u0131 isterler. \u0130htiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131nda tatmin olurlar. <\/span><\/p>\n<p><b>Bebe\u011finize dokunun: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finizi nazik\u00e7e kuca\u011f\u0131n\u0131za al\u0131n, sar\u0131l\u0131n, hafif\u00e7e sallay\u0131n. Ayr\u0131ca,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bez de\u011fi\u015ftirmenin,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Banyo yapt\u0131rman\u0131n ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Emzirmenin<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">g\u00f6z temas\u0131 kurmak ve dokunmak i\u00e7in e\u015fsiz f\u0131rsatlar oldu\u011funu akl\u0131n\u0131zda bulundurun.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finizi uzun s\u00fcreler karyolas\u0131nda, bebek sal\u0131nca\u011f\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rakmay\u0131n. <\/span><\/p>\n<p><b>Sizi taklit etmesi i\u00e7in onu te\u015fvik edin: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finizin i\u015fi sizi aral\u0131ks\u0131z analiz ederek sesinizi ve mimiklerinizi kopyalaman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulmak.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu onun i\u00e7in, i\u00e7ine do\u011fdu\u011fu d\u00fcnyay\u0131 tan\u0131mak anlam\u0131na geliyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 taklit ederken \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Seslere,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Agu\u2019lara,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Kahkahalara<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">kar\u015f\u0131l\u0131k vererek ona bu durumdan ne kadar ho\u015fnut oldu\u011funuzu hissettirin. <\/span><\/p>\n<p><b>Deneyim ya\u015famas\u0131 i\u00e7in onu farkl\u0131 ortamlara sokun: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Birlikte markete gidin,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Her g\u00fcn mutlaka parka \u00e7\u0131k\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fcze, galeri gezin.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finiz yeni g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, kokular, sesler ve duygular deneyimlerken hem kendiniz hem de bebe\u011finiz i\u00e7in yeni ke\u015fif alanlar\u0131 yaratm\u0131\u015f oluyorsunuz.<\/span><\/p>\n<p><b>Bebe\u011finizi farkl\u0131 dokularla tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131n: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Ona ke\u015fif i\u00e7in f\u0131rsat verin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcvenli bir ortamda,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Farkl\u0131 dokularla,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Hatta a\u015f\u0131r\u0131 olmayacak \u015fekilde farkl\u0131 s\u0131cakl\u0131klarla<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">tan\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in f\u0131rsat yarat\u0131n.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ke\u015ffetmek zenginle\u015ftirir, b\u0131rak\u0131n bebe\u011finiz de sizin g\u00f6zetiminizde ke\u015ffetsin. <\/span><\/p>\n<p><b>Ona kitap okuyun: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Erken demeden onu kelimelerin b\u00fcy\u00fcl\u00fc d\u00fcnyas\u0131yla tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130lgi g\u00f6stermiyor, hikayeyi takip edemiyor, anlam\u0131yor diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeyin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kitab\u0131n i\u00e7eri\u011findeki \u00e7izimlere, ses tonunuza mutlaka <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">ilgi <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">g\u00f6sterecektir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Her g\u00fcn d\u00fczenli olarak kitap okumak aran\u0131zdaki ba\u011f\u0131 daha da kuvvetlendirecektir.<\/span><\/p>\n<p><b>M\u00fczik dinletin, \u015fark\u0131 s\u00f6yleyin: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczik bebe\u011finizin duyular\u0131n\u0131 geli\u015ftirir.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ona ninniler s\u00f6yleyin, ayn\u0131 ritimleri defalarca dinletin.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Onu kuca\u011f\u0131n\u0131za al\u0131n ve dans edin. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">T\u00fcm duyusal deneyimler i\u00e7inde dokunmak ve dokunulmak en kritik \u00f6neme sahip<strong> geli\u015fim y\u00f6ntemidir.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Bebekler sevildiklerini ilk olarak dokunulduklar\u0131nda hisseder. Bu onlara g\u00fcven ve rahatl\u0131k sa\u011flar.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/www.psychologytoday.com\/intl\/blog\/the-athletes-way\/201310\/loving-touch-is-key-healthy-brain-development\">Psychology Today<\/a> dergisinin bir makalesinde s\u00f6z edildi\u011fi ve <a href=\"http:\/\/www.awareparenting.com\/solter.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Do\u011fal Ebeveynlik Uzman\u0131 <\/a><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Aletha Solter&#8217;in <strong>Bilin\u00e7li Bebek <\/strong>kitab\u0131nda anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere;<br \/>\n<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\nDokunmak,\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">bebe\u011fin kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ger\u00e7ekli\u011fine<br \/>\nili\u015fkin alg\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015fimi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dokunulmayan bebekler geli\u015femezler.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Anne karn\u0131nda amniyon s\u0131v\u0131 i\u00e7inde s\u00fcrekli uyar\u0131larak \u201cmasaj\u201d g\u00f6ren bebekler, bu durumun do\u011fduktan sonra da devam etmesine ihtiya\u00e7 duyarlar.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dokunma hem beden hem de beyin i\u00e7in ya\u015famsal besin kayna\u011f\u0131d\u0131r<\/span>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"bebeginizin-zeka-gelisimi-icin-yapmamaniz-gerekenler\">Bebe\u011finizin Zeka Geli\u015fimi \u0130\u00e7in <strong>Yapmaman\u0131z<\/strong> Gerekenler<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finizin zeka geli\u015fimi i\u00e7in yapmaman\u0131z gerekenler hamilelik s\u00fcreciyle ba\u015fl\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bir kad\u0131n\u0131n do\u011fum yap\u0131nca de\u011fil, hamile kald\u0131\u011f\u0131 anda anne oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, do\u011fmam\u0131\u015f bebe\u011fe sevgi g\u00f6stermenin en iyi yolunun ona sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir fiziksel ve duygusal ortam sa\u011flamak oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ara\u015ft\u0131rmalar hamilelik s\u00fcrecinde annenin stres d\u00fczeyinin y\u00fcksek olmas\u0131n\u0131n,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Erken do\u011fum riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin fiziksel ve duygusal sorunlar\u0131 olmas\u0131na yol a\u00e7abildi\u011fini ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">A\u011flama n\u00f6betleri ge\u00e7irmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fckseltti\u011fini ortaya koyuyor.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sa\u011fl\u0131ks\u0131z hamileli\u011fin bebek \u00fczerindeki etkileri b\u00f6yle b\u00fcy\u00fckse o zaman <strong>hamilelikte yapmaman\u0131z gerekenlere<\/strong> bir g\u00f6z atal\u0131m:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sa\u011fl\u0131ks\u0131z, dengesiz beslenmek,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sigara kullanmak,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Alkol kullanmak,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bilin\u00e7siz ila\u00e7 kullanmak. (Baz\u0131 durumlarda doktor g\u00f6zetiminde ila\u00e7 kullanmak gerekebiliyor.)<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hareket etmemek. Baz\u0131 hamileliklerde doktorlar zorunlu dinlenme veriyor. S\u00f6z\u00fcm\u00fcz tabii ki onlara de\u011fil.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelik s\u00fcrecine uygun olmayacak \u015fekilde a\u015f\u0131r\u0131 spor yapmak,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ok yorulmak,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Stres fakt\u00f6rlerinden uzak kalamamak.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelikte \u00f6nceli\u011finiz siz ve bebe\u011finiz.<\/span><\/p>\n<p>Stres fakt\u00f6rlerinin tamam\u0131n\u0131 hayat\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131karamazs\u0131n\u0131z ancak \u00f6nceliklerinize g\u00f6re yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imleri geli\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek d\u00fcnyaya geldikten sonra da sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir beyin ve zeka geli\u015fimi i\u00e7in ona sevginizi, ilginizi verebilmelisiniz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bunun yolu da sizin iyi olman\u0131zdan ge\u00e7iyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Do\u011fumdan sonraki ilk aylar\u0131n yo\u011fun ge\u00e7ti\u011fini ve bir al\u0131\u015ft\u0131rma s\u00fcreci gerektirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek yard\u0131m istemekten \u00e7ekinmeyin. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">E\u015finizden, dostunuzdan, aile b\u00fcy\u00fcklerinden, akrabalardan yard\u0131m isteyin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"> Her \u015feyi kendiniz yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131p t\u00fckenmeyin. <\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>\u0130\u015fte<\/strong> <strong>bebe\u011fin do\u011fumundan sonra sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir zeka ve beyin geli\u015fimi i\u00e7in yapmaman\u0131z gerekenler:<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Her\u015feyi bir arada yapmaya kalk\u0131\u015f\u0131p t\u00fckenmek<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sa\u011fl\u0131ks\u0131z beslenmek. Yediklerinizin s\u00fct\u00fcn\u00fczden bebe\u011fe ge\u00e7ti\u011fini unutmay\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6zel bir durum yok ise emzirmemek<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sevginizi g\u00f6stermemek<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kuca\u011fa al\u0131\u015f\u0131r, sonra beni kullan\u0131r diyerek bebe\u011fi kuca\u011fa almamak<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fe dokunmamak<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Onunla konu\u015fmamak<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Deneyim ya\u015famas\u0131na izin vermemek<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin bebekle \u00e7ok zor diyerek istisnai durumlar d\u0131\u015f\u0131nda bebe\u011fi d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131karken evde hep birilerine emanet etmek.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">A\u011flatmak<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kimi durumlarda bebe\u011fin a\u011flamas\u0131na izin vermek gerekir, \u00e7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 a\u011flamalar stres a\u011flamas\u0131d\u0131r ve bebek i\u00e7in rahatlaman\u0131n bir yoludur.<\/span><\/p>\n<p>Ancak o zaman da bebe\u011fin kuca\u011fa al\u0131nmas\u0131 ve g\u00fcvende hissettirilmesi yerinde olur.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc bebe\u011fin zeka geli\u015fimi i\u00e7in <strong>yapmaman\u0131z<\/strong> gerekenler;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kendinize iyi bakmamak ile<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finize sevgi ve ilgi g\u00f6stermemektir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Erken d\u00f6nemde ya\u015fanan ihmaller yani; <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yetersiz kuca\u011fa al\u0131nma ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Annelik bak\u0131m\u0131 eksikli\u011fi<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">bebeklerin <strong>n\u00f6robiyolojik sistemlerinde<\/strong> kal\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fikliklere yol a\u00e7abilir.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4 id=\"bebeginizin-zeka-gelisimi-icin-kesinlikle-yapilmamasi-gerekenler\">Bebe\u011finizin Zeka Geli\u015fimi \u0130\u00e7in Kesinlikle Yap\u0131lmamas\u0131 Gerekenler<\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finizin zeka geli\u015fimi i\u00e7in kesinlikle yap\u0131lmamas\u0131 gerekenleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fi emzirmemek,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Annenin bebe\u011fi emzirirken k\u00f6t\u00fc beslenmesi, sigara ve alkol kullanmas\u0131, bilin\u00e7siz ila\u00e7 almas\u0131,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fe sevgi g\u00f6stermemek, onu kucaklamamak, ten temas\u0131 sa\u011flamamak,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bak\u0131m ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 zaman\u0131nda kar\u015f\u0131lamamak,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fi g\u00fcr\u00fclt\u00fc, televizyon, cep telefonu, iPad gibi a\u015f\u0131r\u0131 uyaranlara maruz b\u0131rakmak,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00f6z temas\u0131 kurmamak,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekle konu\u015fmamak,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fe ba\u011f\u0131rmak, onu azarlamak,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Annenin kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ederek t\u00fckenme noktas\u0131na gelmesi ve b\u00f6ylece kendine de bebe\u011fe de yard\u0131mc\u0131 olamamas\u0131,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Huzursuz bir aile ortam\u0131nda ilgisiz davranmak,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekle zor oluyor diyerek onu deneyimden uzak tutmak. Hi\u00e7bir \u015fekilde parka, al\u0131\u015fveri\u015fe, arkada\u015f veya akraba ziyaretine g\u00f6t\u00fcrmemek.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin hareketlerini s\u00fcrekli kesmek.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin geli\u015fim evrelerinde s\u00fcrekli \u00f6d\u00fcl ve cezaya ba\u015fvurmak.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"bebeklerde-zeka-artirici-besinler\">Bebeklerde Zeka Art\u0131r\u0131c\u0131 Besinler<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zeka \u00e7ok bile\u015fenli bir kavram ve tek ba\u015f\u0131na besinlerin zeka art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek ger\u00e7ek\u00e7i olmaz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli beslenmek herkes i\u00e7in gerekli oldu\u011fu gibi bebeklerin de sa\u011fl\u0131kl\u0131 fiziksel, duygusal ve zihinsel geli\u015fimleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131r. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm d\u00fcnyadaki sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6nerdi\u011fi en sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenli beslenme bi\u00e7imi<strong> anne s\u00fct\u00fcn\u00fcn;<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Do\u011fumdan sonra m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede verilmesi,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130lk 6 ay tek ba\u015f\u0131na, 6. aydan sonra ek g\u0131dalarla birlikte verilmesi,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek 2 ya\u015f\u0131nda olan kadar emzirmeye\u00a0 devam edilmesidir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Buna<strong> do\u011fal beslenme<\/strong> denir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130lerleyen d\u00f6nemlerde ise \u00e7ocu\u011fu,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Mevsiminde ve do\u011fal ortam\u0131nda yeti\u015fmi\u015f sebze ve meyvelerle beslemek,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Kimyasal i\u00e7eriklerden uzak tutmak ile<br \/>\n<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">beslenmesinde,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Protein, k<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">arbonhidrat ve\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">ya\u011f dengesini g\u00f6zetmek,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Vitamin ve mineral al\u0131m\u0131na dikkat etmek<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>erken d\u00f6nem beyin ve zeka geli\u015fiminde<\/strong> \u00e7ok etkili olur. <\/span><\/p>\n<h4 id=\"bazi-gidalar-ve-beyin-gelisimi-uzerindeki-etkileri\"><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\nBaz\u0131 G\u0131dalar ve Beyin Geli\u015fimi \u00dczerindeki Etkileri<\/span><\/h4>\n<p>Besinler beyin geli\u015fimi \u00fczerinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<p><b>Ya\u011fl\u0131 tohumlar:<\/b> A\u015fa\u011f\u0131daki ya\u011fl\u0131 tohumlar i<b><span style=\"font-weight: 400;\">\u00e7erdikleri omega-3, omega-6, magnezyum ve \u00e7inko ile \u00e7<\/span><\/b><span style=\"font-weight: 400;\">ocu\u011fun beyin geli\u015fiminde ve haf\u0131zas\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesinde \u00f6nemli rol oynar.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Badem,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">F\u0131nd\u0131k,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ceviz,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">F\u0131st\u0131k<br \/>\n<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Bal\u0131k: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Ya\u011fl\u0131 bal\u0131klar, beyin b\u00fcy\u00fcmesi ve fonksiyonu i\u00e7in temel \u00f6neme sahip DHA ve EPA omega-3 ya\u011f asidi kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><b>Yumurta: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Yumurta iyi bir protein kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yumurtan\u0131n sar\u0131s\u0131nda kolin maddesi bulunur ve kolin bellek geli\u015fiminde \u00f6nemli rol oynar.<\/span><\/p>\n<p><b>Baklagiller: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Protein ve karbonhidrat ve lif deposu olan baklagiller, bol miktarda vitamin ve mineral i\u00e7erir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Baklagiller \u00e7ocuklar\u0131n zihinsel faaliyetlerinin y\u00fcksek d\u00fczeyde olmas\u0131na yard\u0131m eder.<\/span><\/p>\n<p><b>Rafine olmayan tah\u0131llar: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Beynin s\u00fcrekli glukoza gereksinimi vard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Rafine olmayan tah\u0131llardaki lifler, bedende glukoz sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fczenler.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tah\u0131llar ayn\u0131 zamanda sinir sistemini g\u00fc\u00e7lendiren B vitaminleri i\u00e7erir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yulaf, bol lif i\u00e7ermesi ve zengin bir enerji kayna\u011f\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sinir sisteminin tam kapasiteyle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan potasyum, \u00e7inko, E ve B vitamini kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><b>Koyu renkli meyveler:\u00a0<span style=\"font-weight: 400;\">G\u00f6z, di\u015f eti ve genel sa\u011fl\u0131k i\u00e7in gerekli A vitamini ve C vitamini i\u00e7erirler. Ara\u015ft\u0131rmalar bu meyvelerin belle\u011fi g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir.<\/span><\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ilek,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Frenk \u00fcz\u00fcm\u00fc,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yaban mersini,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">B\u00f6\u011f\u00fcrtlen ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Ahududunda y\u00fcksek d\u00fczeyde antioksidan bulunur.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Sebzeler: <\/b>B<b><span style=\"font-weight: 400;\">eyin h\u00fccrelerine g\u00fc\u00e7 ve sa\u011fl\u0131k veren antioksidan kayna\u011f\u0131 olan sebzeler;<\/span><\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Domates,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Balkaba\u011f\u0131,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Havu\u00e7,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Ispanak<br \/>\n<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>S\u00fct \u00fcr\u00fcnleri: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">S\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, sa\u011flam kemik ve di\u015fler i\u00e7in gerekli D vitamini ve kalsiyum i\u00e7erir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Enzim yap\u0131m\u0131 i\u00e7in gerekli protein, karbonhidrat ve B vitaminleriyle doludur.<\/span><\/p>\n<p><b>Et: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Ette bulunan demir, enerji ve konsantrasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan temel \u00f6neme sahip bir mineral.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ya\u011fs\u0131z et, en iyi emilebilir demir kaynaklar\u0131ndan biridir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ette ayr\u0131ca belle\u011fe yard\u0131mc\u0131 olan \u00e7inko ve baz\u0131 B vitaminleri bulunur.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"bebeklerin-zeki-olduklari-nasil-anlasilir\">Bebeklerin Zeki Olduklar\u0131 Nas\u0131l Anla\u015f\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<p><b><span style=\"font-weight: 400;\">Profesyonel destek almad\u0131k\u00e7a \u00e7ocu\u011funuzun zeki olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemeniz \u00e7ok da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/span><\/b><\/p>\n<p><b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00c7\u00fcnk\u00fc asl\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck bir bebe\u011fin \u00fcst\u00fcn zekal\u0131 oldu\u011funa dair \u00e7ok fazla g\u00f6sterge yoktur. <\/span><\/b><\/p>\n<p><b><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Zeki bebek ya da \u00e7ocuk, <\/strong><\/span><\/b><span style=\"font-weight: 400;\">genellikle genetik fakt\u00f6rlerle uygun ortam ko\u015fullar\u0131n\u0131n bir araya gelmesiyle beyin kapasitesini daha y\u00fcksek seviyelerde kullanan ki\u015fidir.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-weight: 400;\">Geli\u015fmi\u015f bili\u015fsel becerilere sahip bir bebek, bilgiyi kavramak ve ondan yararlanmak konusunda akranlar\u0131na g\u00f6re \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131d\u0131r. <\/span><\/b><\/p>\n<p><b><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finizin zeki oldu\u011funa dair baz\u0131 g\u00f6stergeler \u015funlar olabilir: \u00a0<\/span><\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Zeki bebekler akranlar\u0131na g\u00f6re daha erken emekleyip, daha erken y\u00fcr\u00fcyebilir ve hatta daha erken konu\u015fabilir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7evresinde konu\u015fulanlara \u00e7ok daha erken d\u00f6nemde ilgi g\u00f6sterebilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Alt\u0131 ayl\u0131k zeki bir bebek ona okudu\u011funuz kitab\u0131 anlay\u0131p ilgi g\u00f6sterebilir.<\/span><\/p>\n<p>14 ayl\u0131k oldu\u011funda c\u00fcmle kurabilir ve 18 ayl\u0131k oldu\u011funda s\u00f6zel talimatlar\u0131 takip edebilir.<\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek yetenekliyse, \u00e7ok erken bir d\u00f6nemde belirgin bir haf\u0131za kapasitesine sahip olabilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bir oyunca\u011f\u0131 gizledi\u011finizde yerini hat\u0131rlayabilir ya da mutfa\u011f\u0131n evin yemekle ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fc oldu\u011funu kavrayabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zeki bebe\u011fin di\u011fer bebeklere g\u00f6re zaman ve yer konusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc haf\u0131zalar\u0131 oldu\u011funu fark edersiniz.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Zeki bebekler yaln\u0131zca daha b\u00fcy\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n anlayabildi\u011fi sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek konusunda yeteneklidir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin bebek karyolas\u0131ndan nas\u0131l ka\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 bilebilir. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Pek \u00e7ok bebek ve \u00e7ocuk ilgisini \u00e7abuk kaybeder. \u00d6rne\u011fin siz ona kitap okurken o ba\u015fka bir \u015feyle ilgilenmeye ba\u015flar. Ancak zeki bir bebek sonuna kadar oturup hikayeyi dinleyebilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ayn\u0131s\u0131 oyunlar s\u0131ras\u0131nda da ge\u00e7erlidir. Zeki bebekler uzun s\u00fcreli dikkate sahiptir. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Zeki bebekler \u00e7evreleriyle ve insanlarla \u00e7ok erken d\u00f6nemde ba\u011flant\u0131 kurar.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Birisi konu\u015ftu\u011funda ba\u015flar\u0131n\u0131 o y\u00f6ne \u00e7evirir, s\u00f6ylenenleri anl\u0131yormu\u015f gibi konu\u015fan ki\u015finin g\u00f6zlerinin i\u00e7ine bakarlar.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Dil becerileri geli\u015fmi\u015ftir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Erken \u00e7ocukluk d\u00f6nemindeki bir birey<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">in b\u00fcy\u00fcklerle konu\u015furken ya\u015f\u0131ndan beklenmeyecek kelimeler kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131; \u00e7ocuklarla konu\u015furken daha basit kelimelerle kendini ifade etti\u011fini g\u00f6zlemleyebilirsiniz.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ocuk ya\u015f\u0131ndan beklenmeyecek olgunlukta \u00e7izim yap\u0131yorsa ya da say\u0131lar\u0131 toplay\u0131p \u00e7\u0131kar\u0131yorsa zeki bir \u00e7ocuk olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Ortalaman\u0131n \u00fcst\u00fcnde zekaya sahip \u00e7ocuklar\u0131n daha karma\u015f\u0131k ve yo\u011fun duygu e\u011filimleri olur.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Di\u011ferlerine g\u00f6re daha fazla empati yaparlar ve di\u011ferlerinin hisleri konusunda daha duyarl\u0131 olabilirler.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ortalama zekaya sahip \u00e7ocuklar erken d\u00f6nemde di\u011ferlerinin duygular\u0131n\u0131 \u00e7ok da \u00f6nemsemeyebilirler. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Hayal d\u00fcnyalar\u0131 \u00e7ok geli\u015fmi\u015ftir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Oyun s\u0131ras\u0131nda hayali arkada\u015flar ve karma\u015f\u0131k durumlar yaratmak konusunda yeteneklidirler. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek bulundu\u011fu \u00e7evrede ya\u015fanan de\u011fi\u015fikliklere kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131 olabilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu alg\u0131s\u0131n\u0131n ileri seviyelerde oldu\u011funa dair bir g\u00f6sterge olarak kabul edilebilir.<\/span><\/p>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bebek sa\u00e7\u0131n\u0131z\u0131 kestirdi\u011finizde fark edip bunu belli ediyorsa, zeka seviyesinin y\u00fcksek oldu\u011fundan s\u00f6z edebiliriz.<\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ocu\u011fun ailesi d\u0131\u015f\u0131ndaki bireylerle ili\u015fki kurmaktaki becerisi de bir g\u00f6sterge olabilir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler ve erken d\u00f6nemdeki \u00e7ocuklar\u0131n merakl\u0131 olmalar\u0131 \u00e7ok normal. Ancak a\u015f\u0131r\u0131 merak hali zeka g\u00f6stergesi olarak da de\u011ferlendirilebilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ortalama zekaya sahip \u00e7ocuklar oyuncaklar, kitaplar ve farkl\u0131 nesneler gibi \u00e7ocuk\u00e7a \u015feylerle ilgilenirken bili\u015fsel becerileri geli\u015fmi\u015f \u00e7ocuklar bunun \u00f6tesine ge\u00e7ip, \u00f6rne\u011fin i\u00e7inde ne oldu\u011funu g\u00f6rmek \u00fczere nesnelerin i\u00e7ini a\u00e7abilir. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Zeki bebekler kendi ba\u015flar\u0131na oyun oynamaktan ho\u015fnut olabilirler.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Uzun s\u00fcre tek ba\u015flar\u0131na kitap okuyabilir ya da bir oyuncakla uzun zaman ge\u00e7irirler. <\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"zeki-bebegin-belirtileri\">Zeki Bebe\u011fin Belirtileri<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zeki bebe\u011fe dair belirtiler \u015funlar olabilir: <\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Geli\u015fim a\u015famalar\u0131 olarak ya\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n \u00e7ok daha ilerisindedir.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7izim ve say\u0131lar konusunda \u00f6zel yetenekleri vard\u0131r.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ya\u015f\u0131na g\u00f6re \u00e7ok geni\u015f bir kelime hazinesi vard\u0131r ya da ya\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n \u00e7ok ilerisinde bir dil becerisine sahiptir.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130leri seviyede bir merak\u0131 vard\u0131r ve \u00e7ok soru sorar.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Aktif bir \u00e7ocuktur ancak hiperaktif de\u011fildir.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Uzun s\u00fcreli konsantrasyon seviyesine sahiptir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ok keskin bir hayal g\u00fcc\u00fc vard\u0131r.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ezber ve hat\u0131rlama kabiliyetleri \u00e7ok y\u00fcksektir<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ebeveyn olarak niyetimiz ne kadar iyi de olsa \u00e7ocu\u011fumuzu zaman zaman \u00fcst\u00fcn zekal\u0131 ya da ortalama zekal\u0131 olarak &#8220;etiketleme&#8221; yoluna gidebiliriz.<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131s\u0131nda dursak dahi, &#8220;istisnai durumlar&#8221; d\u0131\u015f\u0131nda, bir zeka testinin pe\u015finde ko\u015fuyor olabiliriz.<\/p>\n<p>Durup fark edelim. \u00c7ocu\u011fumuz duygusal, bedensel ve zihinsel olarak normal geli\u015fiyorsa, genel olarak mutlu biriyse herhangi bir etikete ihtiyac\u0131 yok.<\/p>\n<p>\u0130stedi\u011fi kadar \u00fcst\u00fcn zekal\u0131 olsun, insan\u0131n en temel ihtiyac\u0131n\u0131n g\u00fcvende hissetmek ve mutlu olmak istedi\u011fini s\u00f6yler insan zihni \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan uzmanlar.<\/p>\n<p>B\u0131rakal\u0131m \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z da rahat rahat b\u00fcy\u00fcs\u00fcn.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"zeki-bebek-davranislari\">Zeki Bebek Davran\u0131\u015flar\u0131<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebeklerde zekaya i\u015faret eden \u00e7ok belirgin davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131 olmamas\u0131na kar\u015f\u0131 baz\u0131 \u00f6zellikler bu \u00e7er\u00e7evede belki de\u011ferlendirilebilir.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00dcst seviyede tetikte olma hali ya da s\u00fcrekli \u00e7evreyi izlemek,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Di\u011fer bebeklere g\u00f6re daha az uyku ihtiyac\u0131,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Uyan\u0131kken s\u00fcrekli uyar\u0131lma ihtiyac\u0131,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Di\u011fer bebeklere g\u00f6re \u00e7ok daha erken bir d\u00f6nemde sesleri taklit etmek,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Seslere, dokulara, kokulara ve tatlara kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 hassasiyet, hatta ho\u015f olmayan uyaranlara kar\u015f\u0131 ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 sert tepki vermek<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"zeki-bebeklerde-uyku\">Zeki Bebeklerde Uyku<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zeki bir bebe\u011fe sahip anne babalar\u0131n en b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelesi uykudur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Belki her zeki \u00e7ocuk de\u011fil ama \u00e7o\u011fu, ortalama zekaya sahip \u00e7ocuklara g\u00f6re daha az uyuyabilir ve daha az uyumak isteyebilir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zeki bebekler \u00f6\u011fle uykusunu \u00e7ok erken b\u0131rakabilir, sabah\u0131n \u00e7ok erken saatlerinde uyan\u0131p gayet aktif bir \u015fekilde g\u00fcne ba\u015flayabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Araba koltu\u011funda 10 dakika kestirmek, t\u00fcm g\u00fcn\u00fcn yorgunlu\u011funu atmalar\u0131na ve gece uykusuna daha ge\u00e7 ge\u00e7melerine sebep olabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ara\u015ft\u0131rmalar da zeki bebeklerin daha az uykuya ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu ve daha fazla uyaran i\u00e7in can att\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bir ara\u015ft\u0131rmada zeki \u00e7ocuklar\u0131n yakla\u015f\u0131k olarak % 20\u2019sinin,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Uyku sorunu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kabus,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Gece ter\u00f6r\u00fc,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Uyurgezerlik gibi \u015fikayetleri oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcn i\u00e7erisindeki yo\u011fun fiziksel ve zihinsel faaliyet bu sorunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n giderilmesinde etkili olabilir.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bir uyku \u00f6ncesi rutini olu\u015fturulmas\u0131 ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Ortam\u0131n sessiz sakin hale getirilmesi uykuya ge\u00e7i\u015fte yard\u0131mc\u0131 olabilir. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Baz\u0131 zeki \u00e7ocuklar ihtiya\u00e7lar\u0131 kadar olan\u0131 al\u0131p daha fazla uyumak istemeyebilir ve bu uyku dilimi tamamen onlara \u00f6zg\u00fc bir zaman aral\u0131\u011f\u0131nda olabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin siz bebe\u011finizi ak\u015fam saat 19\u2019da yat\u0131rmak isteseniz de onun biyolojik saati gece 23.00-9.00 aras\u0131 uykuyu tercih edebilir.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"bebek-kafa-boyutu-zekayi-etkiler-mi\">Bebek Kafa Boyutu Zekay\u0131 Etkiler Mi?<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yenido\u011fan\u0131n ba\u015f \u00e7evresi <strong>ortalama 35 cm\u2019dir.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ba\u015f \u00e7evresi, b\u0131ng\u0131ldaklar\u0131n zaman\u0131nda kapan\u0131p kapanmamas\u0131 ve beyin geli\u015fimi ile ilgili bize bilgi verir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Edinburgh \u00dcniversitesi<\/strong>\u2019nde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re b\u00fcy\u00fck kafal\u0131 do\u011fan bebeklerin daha zeki olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">2016 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan ara\u015ft\u0131rmada 37-73 ya\u015flar aras\u0131ndaki 100.000 \u0130ngiltere vatanda\u015f\u0131ndan toplanan veriler incelendi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bili\u015fsel test sonu\u00e7lar\u0131yla bebek kafa boyutu ve \u00e7ocukluk d\u00f6nemi bili\u015fsel yetenekleri aras\u0131nda \u00e7ok belirgin ba\u011flant\u0131lar tespit ettiklerini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u015eu sonuca vard\u0131lar: <strong>Do\u011fumda b\u00fcy\u00fck kafal\u0131 olan bebeklerin s\u00f6zel ve say\u0131sal testlerde y\u00fcksek puanlar alma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha y\u00fcksek. <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Farkl\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar ise<\/strong> bir bebe\u011fin zekas\u0131na dair \u00e7ok daha ba\u015fka g\u00f6stergelerin varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/span><\/p>\n<p>Baz\u0131lar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc haf\u0131zan\u0131n ya\u015fam\u0131n daha ileriki evrelerinde daha zeki olmakla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zekaya dair di\u011fer g\u00f6stergeler ise,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ocu\u011fun kendisinden b\u00fcy\u00fcklerle iyi anla\u015fmas\u0131,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Zengin i\u00e7erikli sohbetler edebilmesi ve hatta<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Uyku s\u00fcresinin daha az olmas\u0131. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Genel olarak g\u00f6r\u00fc\u015fler bebe\u011fin kafa boyutu ile zeka aras\u0131nda bir paralellik olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde.<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Uzmanlar b\u00fcy\u00fck kafatas\u0131n\u0131n sebebinin anne ve baban\u0131n kafa \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne ba\u011fl\u0131 olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu konuda kesin olan bir\u015fey var ki b\u00fcy\u00fck kafa boyutu \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc ya da bozuklu\u011fu ile ilgili bir g\u00f6sterge de de\u011fil.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"bebeklerde-zeka-gelistirici-aktiviteler\">Bebeklerde Zeka Geli\u015ftirici Aktiviteler<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebeklerin zeka geli\u015fiminde pek \u00e7ok fakt\u00f6r rol oynar.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Genetik yap\u0131,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7evresel fakt\u00f6rler,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Dengeli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme bunlar aras\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ayr\u0131ca beyin ve zeka geli\u015fimi normal seyrinde devam eden bir bebe\u011fe birtak\u0131m egzersizler yapt\u0131rarak da <strong>geli\u015fimsel<\/strong> destek sa\u011flanabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu egzersizler son derece kolay ve bebekle ebeveyn aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren, zaman\u0131 de\u011ferli k\u0131lan aktiviteler.<\/span><\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131dakilere mutlaka g\u00f6z gezdirin:<\/p>\n<ul>\n<li><b><span style=\"font-weight: 400;\">Ebeveynin <strong>bebekle kurdu\u011fu s\u0131cak ve dengeli ili\u015fki <\/strong><\/span><\/b><b><span style=\"font-weight: 400;\">bir bebek i\u00e7in en de\u011ferli aktivitedir.<\/span><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><b><span style=\"font-weight: 400;\">Ten temas\u0131 bebek ile ebeveynin aras\u0131nda g\u00fcven kurulmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/span><\/b><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finize onu sevdi\u011finizi hissettirin,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">S\u0131k s\u0131k kucaklay\u0131n,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ona g\u00fcl\u00fcmseyin,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Masaj yap\u0131n,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">\u015eark\u0131lar s\u00f6yleyin. <\/span><b><\/b><\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li><b><span style=\"font-weight: 400;\">Bebeklerin sinir sisteminin geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan <strong>g\u00f6rsel uyaranlara<\/strong> ihtiyac\u0131 olur.<\/span><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><b><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7e\u015fitli hayvan resimleri, karyolas\u0131na as\u0131l\u0131 bir oyuncak bebe\u011fin beyin geli\u015fimi i\u00e7in etkili olabilir. <\/span><\/b><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Zeka a\u00e7\u0131s\u0131ndan en geli\u015ftirici aktivite ku\u015fkusuz oyun.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\">Oyun sosyalle\u015fmenin ilk ad\u0131m\u0131; empatinin,<br \/>\nsa\u011fl\u0131kl\u0131 toplumsal ili\u015fkilerin temeli.<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fe oyun i\u00e7in g\u00fcvenli bir alan yarat\u0131n ve bu alan i\u00e7inde \u00f6zg\u00fcr olmas\u0131na izin verin. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczi\u011fin bebeklerin zeka geli\u015fimi \u00fczerinde etkileri ara\u015ft\u0131rmalarla kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir ger\u00e7ek.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelik s\u00fcrecinde ve do\u011fumdan sonra geli\u015fimsel s\u00fcrece destek olacak m\u00fcziklerle bebe\u011fi tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelikte<strong> klasik m\u00fczik,<\/strong><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Do\u011fum sonras\u0131nda ise<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> anne karn\u0131ndaki seslere benzemeleri nedeniyle<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> <strong>\u00e7ama\u015f\u0131r ve bula\u015f\u0131k makinesinin <\/strong>sesleri dinletilebilir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e ona \u015fark\u0131 ve ninni s\u00f6yleyip geli\u015fimsel s\u00fcrece destek olacak m\u00fczikleri ortam\u0131n\u0131za dahil edebilirsiniz.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Okuma egzersizleri hem zeka hem de dil geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Basit c\u00fcmlelerden olu\u015fan kitaplar\u0131 bebe\u011fe okumak <strong>duyusal geli\u015fim<\/strong> i\u00e7in fayda sa\u011flar.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fe <strong>deneyim ya\u015fatmak<\/strong> yine beyin ve zeka geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan faydal\u0131.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Birlikte parka, m\u00fczeye, markete gitmek onu ya\u015fam\u0131n i\u00e7ine dahil etmenizi sa\u011flar.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Y\u00fcz\u00fcn\u00fcz\u00fc farkl\u0131 \u015fekillere sokarak duygular\u0131 anlatmak bebe\u011fin ilgisini \u00e7eker.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Parmak kuklalar\u0131<\/strong> kullanarak farkl\u0131 sesler \u00e7\u0131karabilir, hikayeler olu\u015fturabilirsiniz.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130nsan ili\u015fkilerde b\u00fcy\u00fcr, geli\u015fir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fi akranlar\u0131yla bir araya getirmenin geli\u015fimsel a\u00e7\u0131dan yararlar\u0131 saymakla bitmez.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin d\u00f6nemine uygun bir <strong>oyun grubuna<\/strong> dahil olarak hem bebe\u011fin geli\u015fimine katk\u0131da bulunur hem de ba\u015fka ebeveynlerle tan\u0131\u015f\u0131p deneyim payla\u015fabilirsiniz<\/span>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"bebek-zeka-gelistirici-oyunlar\">Bebek Zeka Geli\u015ftirici Oyunlar<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebeklik ve erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde geli\u015fimsel olarak bir \u00e7ocu\u011fun en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u015fey, anne ve babas\u0131n\u0131n ilgisiyle sevgisi ve onunla i\u00e7inde bulundu\u011fu d\u00f6neme uygun oyunlar oynamas\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sevgiyle yap\u0131lan bebek bak\u0131m\u0131 beynin ve zekan\u0131n geli\u015fimini destekler.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin deneyim ya\u015famas\u0131na ortam haz\u0131rlamak da sa\u011fl\u0131kl\u0131 zeka geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler ve \u00e7ocuklar s\u00f6ylediklerimizi de\u011fil, yapt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 dikkate al\u0131r.<br \/>\n\u00d6\u011frenme bu \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fir. <\/span><\/p><\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yapabilecekleriniz:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin g\u00f6zlerinin i\u00e7ine bakarak ona \u015fark\u0131lar s\u00f6yleyin.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Usul usul konu\u015farak ve g\u00fcl\u00fcmseyerek ona masaj yap\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Alt\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirirken onunla konu\u015fun, ona \u015fark\u0131 s\u00f6yleyin.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kuca\u011f\u0131n\u0131za al\u0131p sallay\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00f6rme ve duyma duyular\u0131n\u0131n geli\u015fimi i\u00e7in farkl\u0131 y\u00fcz ifadeleri yap\u0131p sesler \u00e7\u0131kar\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekle konu\u015furken mutlaka g\u00f6z temas\u0131 kurun. Onunla konu\u015fun. Bu geli\u015fimsel olarak onu \u00e7ok destekler.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin koku duyusu \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Ona farkl\u0131 koku deneyimleri ya\u015fat\u0131n.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin g\u00fcl koklat\u0131n. Taze nane, yeni kesilmi\u015f portakal kokusunu deneyimlemesine izin verin.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin farkl\u0131 kuma\u015flara temas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Ona m\u00fczik dinletin.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tekrar eden melodiler bebekler i\u00e7in \u00e7ok dinlendiricidir \u00e7\u00fcnk\u00fc anne karn\u0131nda duydu\u011fu seslere benzer. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><b><b><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fi, ensesinden, dirse\u011finden ya da parma\u011f\u0131ndan tutarak \u00e7ok hafif sallay\u0131n.<\/span><\/b><\/b><\/li>\n<li><b><b><span style=\"font-weight: 400;\">Bedeninin b\u00f6l\u00fcmlerine hafif\u00e7e dokunarak adlar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek de beden alg\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan fayda sa\u011flar.<\/span><\/b><\/b><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Kol ve bacaklar\u0131na \u00e7ok hafif egzersizler yapt\u0131r\u0131n.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kas ve motor hareketlerinin geli\u015fimine yarar\u0131 olur.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dil geli\u015fimine yard\u0131mc\u0131 \u015fark\u0131lar ve parmak oyunlar\u0131 beynin geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fcmk\u00fcn olan en erken d\u00f6nemde m\u00fczik ile tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczik ve matematik aras\u0131nda \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fki var.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Ona kitap okuyun.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Az yaz\u0131l\u0131 b\u00fcy\u00fck resimli kitaplar al\u0131n.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fcmk\u00fcn olan en erken d\u00f6nemde bir kitap okuma rutini olu\u015fturun.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6rne\u011fin uyku \u00f6ncesi gibi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">S\u00fcresinin ne kadar oldu\u011fu fark etmez, sadece bu d\u00fczeni olu\u015fturmak bile bebe\u011fin geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok faydal\u0131 olur.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Nesneleri itme oyunu oynay\u0131n.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler nesnelerin hareket etti\u011fini ve bunu kendilerinin de yapabildi\u011fini g\u00f6rd\u00fcklerinde \u00e7ok mutlu olur.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekle aynan\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7ip de\u011fi\u015fik y\u00fcz ifadeleri yap\u0131n.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dil \u00e7\u0131kar\u0131n, g\u00fcl\u00fcmseyin, di\u015flerinizi g\u00f6sterin.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Parmak kuklalar\u0131 kullanarak masal anlat\u0131n, hikayeler olu\u015fturun.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Uygun nesneleri \u00fcst \u00fcste koyarak kule olu\u015fturun.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zaman\u0131 geldi\u011finde kendisi bloklar\u0131 \u00fcst \u00fcste koyacak ve bundan \u00e7ok zevk alacak<\/span>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"bebek-zekasi-ve-oyuncak\">Bebek Zekas\u0131 ve Oyuncak<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Oyuncak ve oyunlar bebeklerin beyin ve zeka geli\u015fiminde \u00e7ok \u00f6nemlidir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ancak bebe\u011fin ilk aylar\u0131nda hi\u00e7bir oyuncak;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Onunla kurdu\u011funuz ileti\u015fim,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131 zaman\u0131nda sevgiyle kar\u015f\u0131lamak,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dokunmak,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Masaj yapmak kadar geli\u015fimsel destek sa\u011flamaz.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">O nedenle sa\u011fl\u0131kl\u0131 beyin ve zeka geli\u015fimi i\u00e7in ilk yapman\u0131z gereken <strong>ko\u015fulsuz sevgi ve ilginizi<\/strong> bebe\u011fe vermeniz. <\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\">0-3 ya\u015f beyin geli\u015fimi i\u00e7in en duyarl\u0131 d\u00f6nemdir.<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu d\u00f6nemde;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek i\u00e7in olabildi\u011fince sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisi yaratan,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Duyulara hitap eden,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebeklerin \u00fcretkenliklerini kullanmay\u0131 \u00f6\u011frenebilecekleri oyuncaklar tercih edilmeli.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>Oyuncaklarla ilgili de\u011finece\u011fimiz di\u011fer konular ise \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebeklik d\u00f6neminde \u00f6ncelikle sade ve ah\u015fap oyuncaklar\u0131 se\u00e7mek \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinin daha rahat ve kal\u0131c\u0131 \u015fekilde ilerlemesini sa\u011flar.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\">Ah\u015fab\u0131n tenle temas\u0131 duyular\u0131 da a\u00e7aca\u011f\u0131ndan<br \/>\nbeyin geli\u015fiminde \u00e7ok faydal\u0131d\u0131r. \u00a0<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7\u0131ng\u0131raklar, di\u015flikler, aynalar, 2-3 sayfal\u0131 kitaplar, duyu toplar\u0131 bebek i\u00e7in uygun oyuncaklard\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Elleriyle kavrad\u0131\u011f\u0131 bu oyuncaklar, bebe\u011fin parmaklar\u0131ndaki sinir u\u00e7lar\u0131n\u0131 uyararak beyin geli\u015fimini destekler. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek oturmaya ba\u015flad\u0131k\u00e7a oyuncak \u00e7e\u015fitlili\u011fi de artar. Ama hi\u00e7bir zaman ortamda fazla oyuncak bulundurmay\u0131n.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ok fazla oyuncak bebe\u011fin hi\u00e7bir oyunca\u011fa gerekli zaman\u0131 ay\u0131ramamas\u0131na, onu ke\u015ffedememesine ve sonunda huzursuz olmas\u0131na yol a\u00e7ar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Duyusal a\u00e7\u0131dan bir tatmin ya\u015fayamayaca\u011f\u0131ndan bebek mutsuz olur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/www.psychologytoday.com\/us\/blog\/singletons\/201712\/new-study-underscores-why-fewer-toys-is-the-better-option\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Psychology Today<\/a> dergisinde yer alan makale de bu durumu destekler nitelikte.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e el-g\u00f6z koordinasyonu ve motor geli\u015fimini destekleyecek oyuncaklar se\u00e7ilmelidir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ok fazla ses \u00e7\u0131kar\u0131p bebe\u011fi gere\u011finden fazla uyaran oyuncaklardansa motor becerileri geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik, el becerisi gerektiren ve \u00e7ok sesli olmayan oyuncaklar se\u00e7mekte fayda var.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu a\u00e7\u0131dan evde kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kutular, mutfak gere\u00e7leri oyuncak olarak bebe\u011fi \u00e7ok mutlu eder.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Hemen hemen t\u00fcm anne ve babalar\u0131n deneyimi oyuncak ald\u0131k ama o evdeki tencereyle, spatulayla oynuyor \u015feklindedir.<\/strong> <\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin geli\u015fimsel d\u00f6nemine uygun bir oyuncak ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ve onu bebe\u011fe sundu\u011funuzda bebe\u011fin ke\u015ffetmesine izin verin.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Diyelim ki bir araba ald\u0131n\u0131z. Kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7may\u0131n, b\u0131rak\u0131n bebek o kap\u0131y\u0131 a\u00e7may\u0131 ke\u015ffetsin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler i\u00e7in oyuncakla nas\u0131l bir etkile\u015fime girdi\u011fi, nas\u0131l oynad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemlidir ve tabii bir de ebeveynlerinin oyununa dahil olmas\u0131. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>3 ya\u015f\u0131na kadar<\/strong><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>;<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u015eekil yerle\u015ftirmeli kutular,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ya\u015f\u0131na g\u00f6re yapbozlar,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re s\u0131ralamal\u0131 oyuncaklar,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ah\u015fap bloklar,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Legolar,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczik aletleri,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Manyetik tahtalar,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Tangram vb. oyuncaklar\u0131 tercih edebilirsiniz.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"bebek-zeka-gelisim-setleri\">Bebek Zeka Geli\u015fim Setleri<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ocuklar d\u00fcnyay\u0131 oyunla ke\u015ffeder.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek zeka geli\u015fim setleri bebeklerin i\u00e7inde bulundu\u011fu ay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Motor,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Duyusal-sosyal,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Dil ve zihinsel geli\u015fimlerine <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">y\u00f6nelik olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f, zengin i\u00e7erikli \u00fcr\u00fcnlerdir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu setlerin amac\u0131;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fimine katk\u0131da bulunmak,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ebeveynlere \u00e7ocuklar\u0131yla kaliteli zaman ge\u00e7irmelerinde yard\u0131mc\u0131 olmak,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6\u011frenirken e\u011flendirmektir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Setlerin i\u00e7inde genellikle,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin ay\u0131na \u00f6zel m\u00fczikler,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekle yap\u0131labilecek aktivite \u00f6nerileri,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Aktiviteler i\u00e7in gereken malzemeler,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin geli\u015fim d\u00f6nemine dair ebeveynin i\u015fine yarayacak bilgiler bulunur.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"bebek-zeka-kartlari\">Bebek Zeka Kartlar\u0131<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">D\u00fcnyay\u0131 be\u015f duyu organ\u0131m\u0131z sayesinde alg\u0131lar ve de ke\u015ffederiz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler geli\u015fmi\u015f bir koku ve dokunma duyusuyla d\u00fcnyaya gelir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Onlara uygun ortam\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00fcrece koku ve dokunma duyusuyla birlikte di\u011fer duyular\u0131n\u0131 da geli\u015ftirme f\u0131rsat\u0131 bulurlar. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Zeka kartlar\u0131 olarak an\u0131lan etkinlik kartlar\u0131 do\u011fumdan itibaren zihinsel geli\u015fimi desteklemek amac\u0131yla kullan\u0131labilir.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kartlar\u0131n bebeklerin d\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 tan\u0131mas\u0131na \u00e7ok b\u00fcy\u00fck yarar\u0131 vard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>\u0130lk \u00fc\u00e7 ay,<\/strong> bebe\u011fin retinas\u0131 hen\u00fcz geli\u015fmedi\u011finden ve kontrast renkleri daha rahat alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131ndan siyah ve beyaz kartlar tercih edilmeli.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc siyah-beyaz g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler retina \u00fczerinden beyne \u00f6nemli g\u00f6rsel sinyaller g\u00f6nderir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu sinyaller bebe\u011fin geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir, g\u00f6rsel geli\u015fimi \u00e7ok h\u0131zland\u0131r\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ay itibariyle,<\/strong> art\u0131k bu iki rengin aras\u0131na k\u0131rm\u0131z\u0131 eklenebilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Alt\u0131nc\u0131 ayla birlikte,<\/strong> mavi ve sar\u0131yla ba\u015flayarak di\u011fer renkleri de kullanmaya ba\u015flayabilirsiniz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zeka kartlar\u0131 bebe\u011fin,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bili\u015fsel,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Duyusal,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Motor,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Dil ve zihin geli\u015fimine katk\u0131da bulunur. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zeka kartlar\u0131 sunumu yapan yeti\u015fkinin elinde olur. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yeti\u015fkin, kartlar\u0131 d\u00fcz bir zemine yayar.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Kart\u0131 g\u00f6stererek bebe\u011fin eline verir ve kart\u0131n \u00fczerindeki \u015feklin, rengin veya resmin ad\u0131n\u0131 tekrar tekrar s\u00f6yler.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yumu\u015fak bir ses tonuyla yap\u0131lan bu payla\u015f\u0131m her g\u00fcn belli bir zaman diliminde bebe\u011fin dikkat s\u00fcresi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak tekrarlan\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kart oyunu sa\u011fl\u0131kl\u0131 zihinsel geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir sa\u011f beyin geli\u015ftirme y\u00f6ntemidir.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"bebekler-icin-zeka-gelistirici-oyuncaklar\">Bebekler \u0130\u00e7in Zeka Geli\u015ftirici Oyuncaklar<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Oyuncaklar erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminden itibaren t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131n hayat\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli rol oynar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Uzmanlar bebeklik d\u00f6neminden itibaren oyuncaklarla etkile\u015fimin \u00e7ocuk geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok gerekli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izer. <\/span><\/p>\n<p>Bebeklik d\u00f6neminde zeka geli\u015fimini destekleyen oyuncaklar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>\u0130lk bebeklik d\u00f6neminde,<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7\u0131ng\u0131raklar,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Di\u015f ka\u015f\u0131ma oyuncaklar\u0131,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Oyun hal\u0131lar\u0131,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">D\u00f6nenceler gibi oyuncaklar<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>bebeklerin duyu yoluyla nesneleri kavramalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. <\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Renk ve \u015fekil tan\u0131ma,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00f6z-el koordinasyonu,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Uzay-mekan fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer ya\u015famsal motor becerileri<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>bu yetenekleri desteklemek \u00fczere tasarlanm\u0131\u015f oyuncaklar yoluyla geli\u015ftirilebilir.<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ayn\u0131 zamanda baz\u0131 oyuncaklar da \u00e7ocu\u011fun hayal g\u00fcc\u00fc ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmekte faydal\u0131 olabilir.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yap-boz gibi baz\u0131 oyuncaklar sabr\u0131 geli\u015ftirir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Banyo oyuncaklar\u0131 hijyen kavram\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutar.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130\u00e7i doldurulmu\u015f hayvan oyuncaklar sadece sevimli birer nesne de\u011fil <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u00e7ocuklar\u0131n hayvanlarla tan\u0131\u015fmas\u0131 ve f<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">arkl\u0131 kuma\u015flar\u0131 ke\u015ffetmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok faydal\u0131d\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Baz\u0131 oyuncaklar \u00fczerlerine dokundu\u011funuzda sesler \u00e7\u0131kar\u0131r, bu da bir bebe\u011fin hayvan seslerini \u00f6\u011frenmesini sa\u011flar. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Anne ve babalar\u0131n oyuncak se\u00e7iminde \u00e7ocu\u011funun ya\u015f d\u00f6nemine uygunlu\u011fu ve g\u00fcvenli\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmas\u0131 gerekir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler oyuncaklar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla pek \u00e7ok yeni bilgi edinebilir. Ancak unutulmamal\u0131d\u0131r ki,<br \/>\n<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin geli\u015fiminde en \u00f6nemlisi ebeveynlerin<br \/>\nbebekle kurdu\u011fu ili\u015fki, di\u011fer \u00e7ocuklarla<br \/>\naras\u0131ndaki sosyal etkile\u015fimdir.<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong><br \/>\nK\u0131sacas\u0131<\/strong><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>;<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirecek oyuncaklara ihtiya\u00e7 duyar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"> Ancak bir bebe\u011fin en \u00f6nemli oyun arkada\u015f\u0131 her zaman belli bir zaman diliminde ona dikkatlerini s\u0131n\u0131rs\u0131zca sunan anne ve babas\u0131 olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Pedagog Elif Koca &#8220;\u00c7ocu\u011funuzu Ne Kadar Tan\u0131yorsunuz&#8221;<\/strong><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> isimli kitab\u0131nda <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">bebeklerin geli\u015fim d\u00f6nemlerine g\u00f6re oyuncaklar\u0131 ve yararlar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde anlat\u0131r. <\/span><\/p>\n<p><b>0-3 Ay D\u00f6nemi:<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hareketli, \u00f6zellikle m\u00fczikli, parlak renkli ve basit bi\u00e7imli olanlar\u0131 se\u00e7in. Bu t\u00fcr oyuncaklar bebe\u011fin dikkatini toplamas\u0131na ve \u015fekilleri tan\u0131mas\u0131na yard\u0131m eder. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><b>Plastik halka:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"> El denetimini ve e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn\u00fc geli\u015ftirir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>\u00c7\u0131ng\u0131rak:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"> El denetimini ve el-g\u00f6z uyumunu geli\u015ftirir, bebe\u011fe bedenin bitti\u011fi, oyunca\u011f\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yeri, etki-tepkiyi \u00f6\u011fretir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>Oyun minderi:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"> Dokunma deneyimleri sunar, uzanmay\u0131 te\u015fvik eder, etki-tepkiyi \u00f6\u011fretir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>M\u00fczikli-\u00e7ekilen oyuncak:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Etki-tepkiyi \u00f6\u011fretir. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b><br \/>\n4-6 Ay D\u00f6nemi<\/b><b>:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><b>Bez bebekler ve di\u011fer yumu\u015fak oyuncaklar:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"> D\u00fc\u015fsel oyuna te\u015fvik eder, avutucu oyuncaklard\u0131r.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>Yumu\u015fak top: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">El-g\u00f6z uyumunu geli\u015ftirir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>Ayna: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Benlik kavram\u0131n\u0131 besler.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>Parlak renklerde ve farkl\u0131 \u015fekillerde yumu\u015fak bloklar:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"> Renk ve \u015fekilleri tan\u0131maya yard\u0131mc\u0131 olur.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>Di\u015f halkalar\u0131:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"> Rahats\u0131z di\u015f etlerini rahatlat\u0131r.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>Kuma\u015f kitaplar:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"> Dokunma deneyimi kazand\u0131r\u0131r, kitap sevgisini besler.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>Oyun minderi:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"> Etki-tepkiyi \u00f6\u011fretir.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>7-8 Ay D\u00f6nemi:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><b>Bloklar: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Boyut alg\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir, renk ve \u015fekil tan\u0131may\u0131 sa\u011flar.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>Toplar:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"> El-g\u00f6z uyumunu ve dengeyi sa\u011flar.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>Ayna:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"> Benlik duygusunu geli\u015ftirir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>Tahta kitaplar:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"> E\u011flencelidir, s\u00f6zc\u00fck da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>9-12 Ay D\u00f6nemi<\/b><b>:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><b>Kaplar: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Nesne kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>\u00dcst \u00fcste konan oyuncaklar: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Boyut alg\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>Banyo oyuncaklar\u0131: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6l\u00e7me ve tartmaya yard\u0131m eder, yeni ortamlar\u0131 ke\u015ffetmeye cesaretlendirir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><b>Birbirine ge\u00e7en bloklar: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Boyut alg\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir, yap\u0131land\u0131rma becerileri kazand\u0131r\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"bebeklerde-zeka-gelisimi-icin-dogru-muzik\">Bebeklerde Zeka Geli\u015fimi \u0130\u00e7in Do\u011fru M\u00fczik<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczik bebeklerin zeka geli\u015fimleri \u00fczerinde do\u011frudan etkiye sahiptir. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczik bebe\u011fi d<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">inlendirir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin estetik duygular\u0131n\u0131 geli\u015ftirir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dil geli\u015fimini etkiler.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ritme kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131k geli\u015ftirmesini sa\u011flar.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczik hem sa\u011f beyne hem de sol beyne hitap eder, b\u00fct\u00fcn-beyin geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan e\u015fsiz bir f\u0131rsatt\u0131r.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dil geli\u015fimini desteklerken matematikle ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fc de harekete ge\u00e7irir.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczik ruh halini de\u011fi\u015ftirir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek huysuzken, tatl\u0131 bir \u015fark\u0131yla g\u00fclmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczik bebek ve anne aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczik dinleyip dans ederken hem e\u011flenir hem de birbirinize g\u00fcvenli ba\u011flanman\u0131n tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczik uyku \u00f6ncesinde bebe\u011fin sakinle\u015fmesi i\u00e7in etkili bir y\u00f6ntemdir. Bebe\u011fe hafif m\u00fczik ya da klasik m\u00fczik dinletebilirsiniz. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<blockquote><p>Bebek i\u00e7in en iyi m\u00fczik her zaman ebeveynlerinin sesinden duydu\u011fu \u015fark\u0131lard\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hamilelik s\u00fcrecinden itibaren klasik m\u00fczik ve hafif m\u00fczik dinletilen bebeklerde ritim duygusu geli\u015fir.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bu da ince ve kaba motor kaslar\u0131n\u0131n geli\u015fimi \u00fczerinde etkili olur.<\/span><\/span>Seslere kar\u015f\u0131 daha hassas ve ay\u0131rt edici olmay\u0131 \u00f6\u011frenen bebekler, dil \u00f6\u011frenme konusunda da daha ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3 id=\"bebekler-icin-muzik-secerken-nelere-dikkat-etmeli\">Bebekler \u0130\u00e7in M\u00fczik Se\u00e7erken Nelere Dikkat Etmeli<\/h3>\n<p>Bebekler i\u00e7in m\u00fczik se\u00e7erken dikkat edece\u011finiz birka\u00e7 nokta, m\u00fczi\u011fin olumlu etkilerinden yararlanman\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczi\u011fin sakin ritimler i\u00e7eren hafif ya da klasik m\u00fczik olmas\u0131na dikkat edin.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mozart\u2019\u0131n bebekler \u00fczerinde daha etkili oldu\u011fu bilinir.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fczik dinlerken sesin \u00e7ok y\u00fcksek olmamas\u0131na dikkat edin.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ebeveyn olarak hangi m\u00fczi\u011fin rahatlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu bulun ve ayn\u0131 etkiyi bebek \u00fczerinde yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleyin.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ayr\u0131ca bebe\u011finizle sevdi\u011finiz bir \u015feyi payla\u015fmak kadar g\u00fczeli yok. E\u011flendi\u011finiz m\u00fczikleri bir de bebe\u011finizle dinleyin. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finizle birlikte dans edebilece\u011finiz m\u00fczikler se\u00e7in.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu her iki taraf i\u00e7in de e\u011flenceli bir deneyim olur.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler i\u00e7in kaydedilmi\u015f pek \u00e7ok m\u00fczik alb\u00fcm\u00fc var. Piyasadaki bu alb\u00fcmleri deneyerek hangisinin bebe\u011finiz i\u00e7in daha rahatlat\u0131c\u0131, e\u011flendirici oldu\u011funu ara\u015ft\u0131r\u0131n.<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011finize tekrar tekrar ayn\u0131 \u015fark\u0131lar\u0131 dinletin.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler tan\u0131d\u0131k sesleri duymaktan b\u00fcy\u00fck keyif al\u0131r.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"bebeklerde-zeka-gelisimi-icin-dogru-videolar\">Bebeklerde Zeka Geli\u015fimi \u0130\u00e7in Do\u011fru Videolar<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebeklik d\u00f6neminde ebeveynler i\u00e7in baz\u0131 konular ger\u00e7ekten zor.<\/span><\/p>\n<p>Geli\u015fimi desteklemek amac\u0131yla medya kullan\u0131m\u0131 da bunlardan biri.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Baz\u0131 ebeveynler bebek b\u00fcy\u00fct\u00fcrken medyadan yararlanmay\u0131 do\u011fru bulurken baz\u0131lar\u0131 bebeklerini \u00e7izgi film, video gibi yay\u0131nlardan uzak tutuyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ocuk geli\u015fim uzmanlar\u0131 ise 2 ya\u015f \u00f6ncesinde bebe\u011fin ekrana maruz kalmas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir faydas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebe\u011fin beyin geli\u015fiminin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc ya\u015fam\u0131n\u0131n ilk 2 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu nedenle bebeklerin ve erken \u00e7ocukluk d\u00f6nemindeki bireylerin,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7evrelerini ke\u015ffetmesi ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fc, ses, tat ve dokularla ilgili deneyim kazanmas\u0131 geli\u015fimsel \u00f6neme sahiptir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ebeveynleriyle y\u00fcz y\u00fcze kaliteli zaman ge\u00e7irmek, akranlar\u0131yla bir arada olmak \u00e7evrelerindeki d\u00fcnyay\u0131 ke\u015ffetmenin iyi birer yoludur.<\/span><\/p>\n<p>Bu da sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir beyin ve zeka geli\u015fimini destekler.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>\u00d6zellikle 18 ay\u0131n alt\u0131ndaki bebeklerin<\/strong> ekranla hi\u00e7bir temas\u0131n\u0131n olmamas\u0131 \u00f6nemli<strong>.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu kural\u0131n bozulabilece\u011fi tek istisna ise uzaktaki aile b\u00fcy\u00fckleri ve akrabalarla yap\u0131lan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc konu\u015fmalar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc bu zaman dilimi de ba\u015fkalar\u0131yla ge\u00e7irilen kaliteli zaman dilimine girer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6zetle;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">2 ya\u015f alt\u0131ndaki bebekler i\u00e7in medya kullan\u0131m\u0131 herhangi bir yarar sa\u011flamaz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Uzmanlar bebe\u011fin beyin geli\u015fimini desteklemek isteyen ebeveynlere bebekleriyle basit oyunlar oynamalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yak\u0131n zamanda yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma ah\u015fap bloklarla oynamak gibi basit aktivitelerin 18 ayl\u0131k bir bebe\u011fin dil becerilerini alt\u0131 ay sonunda geli\u015ftirdi\u011fini ortaya koyuyor.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"bebeklerde-zeka-gelisimi-icin-tablet-ve-cep-telefonlari-tehlikeli-mi\">Bebeklerde Zeka Geli\u015fimi \u0130\u00e7in Tablet ve Cep Telefonlar\u0131 Tehlikeli Mi?<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebeklerin zeka geli\u015fimi \u00fczerinde tablet ve cep telefonlar\u0131n\u0131n etkisi uzmanlar taraf\u0131ndan en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konulardan biri. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>18-36 ay aras\u0131ndaki \u00e7ocuklarda yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada<\/strong> \u00e7ocuklar\u0131n eline oynamalar\u0131 i\u00e7in iPad verildi ve bu s\u0131rada \u00e7ocuklara isimleriyle seslenildi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ocuklar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6nlerindeki iPad\u2019e kendilerini \u00f6yle bir kapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 ki isimlerini duymad\u0131lar bile. Ne zaman ki iPad ellerinden al\u0131nd\u0131, \u00e7ocuklar konu\u015fmaya ve sosyalle\u015fmeye, \u00e7evreleriyle ilgilenip yarat\u0131c\u0131 fikirler sunmaya ba\u015flad\u0131lar. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ocuklar b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e daha karma\u015f\u0131k ve yarat\u0131c\u0131 hale gelir. Ancak bu geli\u015fim daha \u00e7ok oynanan oyunlar ve geni\u015fleyen kelime da\u011farc\u0131\u011f\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn olur. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Oyun oynamayan, ba\u015fkalar\u0131yla etkile\u015fim halinde olmayan, hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanmayan \u00e7ocuklar,<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yarat\u0131c\u0131 sorun \u00e7\u00f6zmeye dair do\u011fal yeteneklerini kaybetmeye ba\u015flayabilir ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Entelekt\u00fcel geli\u015fimleri d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ge\u00e7ebilir. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>\u00c7ocuklar\u0131n\u0131 sakinle\u015ftirmek i\u00e7in mobil cihazlar\u0131n\u0131 kullanan ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131,<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li>Kendi kendilerini sakinle\u015ftirmek ve<\/li>\n<li>Davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kontrol etmek konusunda sa\u011flam bir altyap\u0131 geli\u015ftirmekte yetersiz kalabiliyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar 3 ya\u015f sonras\u0131nda ise<\/strong> tablet ve cep telefonlar\u0131n\u0131n ebeveyn kontrol\u00fcnde kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Uzun ve etrafl\u0131ca yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar sonras\u0131nda geli\u015ftirilen erken \u00f6\u011frenmeye y\u00f6nelik<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Televizyon programlar\u0131,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Elektronik kitaplar ve<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Mobil cihazlardaki<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">okumay\u0131 \u00f6\u011frenmeye yard\u0131mc\u0131 uygulamalar, \u00e7ocuklarda kelime da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek ve okudu\u011funu anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan faydal\u0131 olabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"> Ancak burada da kilit nokta bu t\u00fcr bir \u00f6\u011frenmeye okul ya\u015f\u0131na yak\u0131n bir zamanda f\u0131rsat tan\u0131mak. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Asl\u0131nda<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">ebeveynlere teknolojinin okul \u00f6ncesi d\u00f6nemden itibaren dozunda ve yerinde kullan\u0131m\u0131n\u0131n tesisinde \u00e7ok i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7ocuklar\u0131na \u00f6rnek olmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan ebeveynlerin de dijital cihazlar\u0131n kullan\u0131m\u0131nda,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dengeli olmas\u0131,<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Gerekti\u011finde bu cihazlar\u0131 kapat\u0131p \u00e7ocuklar\u0131yla ger\u00e7ekten birlikte olduklar\u0131 bir zaman dilimini payla\u015fmalar\u0131 gerekiyor. <\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Madalyonun di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde ise cep telefonu ve tabletlerin bebeklerin beyin geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan zararl\u0131 \u0131\u015f\u0131nlar yay\u0131p yaymad\u0131klar\u0131 yat\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu cihazlardan yay\u0131lan \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n beyne kesin zarar verdi\u011fine dair bir \u00e7al\u0131\u015fma hen\u00fcz yok.<\/span><\/p>\n<p>Ayr\u0131ca bu cihazlar\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n g\u00f6rme yetene\u011fini bozdu\u011funu ya da fiziksel ba\u015fka olumsuz etkileri oldu\u011funu s\u00f6ylemek de o kadar kolay de\u011fil.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"> Peki bu cihazlar\u0131n hi\u00e7 mi zarar\u0131 yok? Elbette var.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bu cihazlara maruz kalan \u00e7ocuklar yarat\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye yeterince vakit bulam\u0131yor. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tablet ve cep telefonlar\u0131 beyin kapasitesini geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik fiziksel oyunlardan \u00e7ocuklar\u0131 al\u0131koyarak belki de daha sonra telafisi olmayacak bir entelekt\u00fcel yetenek kayb\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/www.health.harvard.edu\/blog\/many-babies-and-toddlers-use-mobile-devices-every-day-201511128579\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Harvard \u00dcniversitesi<\/a> T\u0131p Fak\u00fcltesi&#8217;nin blog&#8217;unda yay\u0131nlanan makale tam da bundan s\u00f6z ediyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Makale yeti\u015fkinlerle ili\u015fkide olman\u0131n beyin geli\u015fimi i\u00e7in en gerekli aktivitelerden biri oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 id=\"bebeklerde-duygusal-zeka-gelisimi\">Bebeklerde Duygusal Zeka Geli\u015fimi<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebeklerde duygusal zeka geli\u015fimi sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireysel ili\u015fkiler kurmak, bireysel geli\u015fim sa\u011flamak ve fark\u0131ndal\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebekler \u00f6fke, mutluluk, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k, korku, \u00fcz\u00fcnt\u00fc gibi temel duygularla d\u00fcnyaya gelir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Daha karma\u015f\u0131k duygular\u0131 ise (k\u0131skan\u00e7l\u0131k, utanma, su\u00e7luluk gibi) 2 ya\u015f\u0131ndan itibaren \u00f6\u011frenmeye ba\u015flar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Duygular\u0131 tan\u0131yabilme yetene\u011fi \u00e7ocuk b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e geli\u015fir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Duygusal a\u00e7\u0131dan geli\u015fmi\u015f bireyler,<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kendileriyle bar\u0131\u015f\u0131kt\u0131r,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ne\u015feli ve iyimserdir,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fedakar ve destekleyici ki\u015filerdir,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Etkin ileti\u015fim kurarlar,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kendilerine g\u00fcvenirler,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hedef koymak ve hedefe y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmak konusunda iyidirler,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Anda ya\u015farlar,<\/span><\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Duygular\u0131n\u0131 fark eder ama duygular\u0131na yenik d\u00fc\u015fmezler.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Duygusal zeka a\u00e7\u0131s\u0131ndan geli\u015fmi\u015f bir birey yeti\u015ftirmek i\u00e7in bebeklikten itibaren dikkat edilmesi gerekenler:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Bebe\u011fin fiziksel ve duygusal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 zaman\u0131nda, sevgi ile kar\u015f\u0131lay\u0131n.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Emzirme, dokunma, \u015fark\u0131 s\u00f6yleme, konu\u015fma gibi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bebek bu \u015fekilde d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcvenli bir yer oldu\u011funu ve kendisinin de\u011ferli bir varl\u0131k oldu\u011funu kavrar.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcvenli ba\u011flanma ya\u015fayan bebekler ileride<br \/>\nkendilerinin ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n duygular\u0131n\u0131<br \/>\nfark etme konusunda daha iyidir.<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Bebe\u011finiz huysuzluk yapt\u0131\u011f\u0131nda, a\u011flad\u0131\u011f\u0131nda ona kar\u015f\u0131 \u015fefkatli ve sab\u0131rl\u0131 olun.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ac\u0131kma a\u011flamas\u0131ysa, \u201cac\u0131kt\u0131n, o y\u00fczden a\u011fl\u0131yorsun\u201d \u015feklinde yakla\u015f\u0131n.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu, bebe\u011fin kendi duygular\u0131n\u0131 anlamland\u0131rmas\u0131 konusunda \u00e7ok yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Bebekler ve \u00e7ocuklar g\u00f6zlem yoluyla \u00f6\u011frenir.<\/strong> <strong>Ebeveyn olarak kendi duygular\u0131n\u0131z\u0131n fark\u0131nda olun.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Aile i\u00e7inde de duygular\u0131n\u0131z\u0131 dile getirin, e\u015fler olarak da duygular\u0131n\u0131z\u0131 payla\u015f\u0131n. <\/span><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Bebe\u011finize kitap okuyun.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kitap okumak duygusal zekay\u0131 geli\u015ftiren en temel faaliyetlerden biridir.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"western\">Umar\u0131m size fayda sa\u011flayan bir i\u00e7erik okudu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuzdur ve yorumlar\u0131n\u0131zla katk\u0131da bulunursunuz. Deneyimlerinizden faydalanmak bizi mutlu edecek ve kendimizi geli\u015ftirmemizi sa\u011flayacakt\u0131r. Te\u015fekk\u00fcrler.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kaynaklar: <\/strong>psychologytoday.com, developingchild.harvard.edu, sciencedaily.com, health.harvard.edu, www.ncbi.nlm.nih.gov, awareparenting.com, childdevelopmentinfo.com, hopkinsmedicine.org, princeton.edu, eagleman.com, Beyin: Senin Hikayen (David Eagleman), \u00c7ocu\u011funuzu Ne Kadar Tan\u0131yorsunuz? (Elif Koca)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zeki bebek nas\u0131l olur? Zeka nas\u0131l geli\u015ftirilir? Bebe\u011fimin sa\u011fl\u0131kl\u0131 zihinsel geli\u015fimini nas\u0131l takip edebilirim? Yiyecekler zeka geli\u015fimini nas\u0131l&hellip;\n","protected":false},"author":6,"featured_media":619,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"table_tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/618"}],"collection":[{"href":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=618"}],"version-history":[{"count":39,"href":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3266,"href":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/618\/revisions\/3266"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=618"},{"taxonomy":"table_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/invidyo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/table_tags?post=618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}