Yenido\u011fan bebe\u011finize bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda akl\u0131n\u0131zdan en az bir kere de olsa \u015fu sorular mutlaka ge\u00e7er: Acaba \u015fu an ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor? A\u011fl\u0131yor, acaba \u00fczg\u00fcn m\u00fc? G\u00fcl\u00fcyor, o zaman mutlu mu?<\/p>\n
Bebe\u011fimizin duygular\u0131n\u0131; nas\u0131l ve neler hissetti\u011fini merak ederiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc her zaman en \u00f6nemlisi bebe\u011fimizin mutlulu\u011fudur. \u00dcz\u00fclmesi, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011framas\u0131 bizi de \u00fczer.<\/p>\n
Bebeklerde duygusal geli\u015fim erken bebeklik d\u00f6neminde ba\u015flar. Ancak bebe\u011fin duygular\u0131n\u0131 ifade etmesi yeti\u015fkinlerden \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Uzmanlar yeti\u015fkin ve bebek duygular\u0131 aras\u0131nda devasa farklar oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Bunun nedeni duygular\u0131n bili\u015fsel ve fiziksel geli\u015fimle do\u011fru orant\u0131l\u0131 olmas\u0131.<\/p>\n
Bebekler deneyim yolculu\u011funun hen\u00fcz \u00e7ok ba\u015f\u0131nda. Bu nedenle hissettiklerini yeti\u015fkinler gibi d\u0131\u015far\u0131 vurmalar\u0131 imkans\u0131z. Duygular\u0131n ifadesi i\u00e7in belli bir geli\u015fim s\u00fcreci gerekir.<\/p>\n
Biz bu yaz\u0131da bebeklerde duygusal geli\u015fimi ve 3 temel duyguyu (mutluluk, \u00f6fke ve korku) ele ald\u0131k. Baz\u0131 sorulara yan\u0131t arad\u0131k. \u0130yi okumalar…<\/p>\n
<\/p>\n Bebek baz\u0131 reflekslerle d\u00fcnyaya gelir. Bu, bir bebe\u011fin daha do\u011fmadan belli bir donan\u0131ma sahip oldu\u011funun g\u00f6stergesidir.<\/p>\n Do\u011fumun ard\u0131ndan ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te bebek, \u00e7evreyi g\u00f6zlemleyerek ve hissettiklerini nas\u0131l d\u0131\u015far\u0131 vuraca\u011f\u0131n\u0131 anlayarak pek \u00e7ok al\u0131\u015fkanl\u0131k geli\u015ftirir. Bu, duygusal geli\u015fimin temelidir.<\/strong><\/p>\n Duygular, etraf\u0131m\u0131zdaki d\u00fcnyadan anlam \u00e7\u0131karmam\u0131za yard\u0131m eder.<\/strong><\/p>\n Duygusal geli\u015fim sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam Ya\u015fam yolculu\u011funda insano\u011flu hep yeni \u015feyler \u00f6\u011frenir, geli\u015fir ve de\u011fi\u015fir. Ancak \u00e7ok temel \u015feyler bebeklik ve \u00e7ocukluk d\u00f6neminde olu\u015fur. Fark etmeden baz\u0131 kararlar al\u0131n\u0131r.<\/p>\n Bu durum sadece zihinsel ve ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 etkilemez. K\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fckte ya\u015fanan deneyimler sonras\u0131 al\u0131nan kararlar, \u00f6\u011frenme ve yeni \u015feyler ke\u015ffetmeye dair bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 da \u015fekillendirir.<\/p>\n Uzmanlar g\u00fc\u00e7l\u00fc duygusal geli\u015fimin, be\u015f \u00f6nemli beceriye yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u00d6z-fark\u0131ndal\u0131k, sosyal fark\u0131ndal\u0131k, duygusal d\u00fczenleme, sa\u011fl\u0131kl\u0131 karar alma ve ili\u015fki kurma.<\/strong><\/em><\/p>\n T\u00fcm bu beceriler okulda, aile i\u00e7inde, farkl\u0131 gruplarda ve toplumdaki “ba\u015far\u0131y\u0131” etkiler.<\/p>\n <\/p>\n Bir bebe\u011fin duygusal geli\u015fimini a\u015famalar halinde a\u015fa\u011f\u0131da bulabilirsiniz.<\/p>\n Bu ilk aylarda bebek kendisini \u00e7evreleyen d\u00fcnyan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 alg\u0131lamaya ba\u015flar.<\/p>\n Her \u015fey bebek i\u00e7in yenidir ve bebek adeta t\u00fcm bilgiyi emmeye ba\u015flar.<\/p>\n Bu a\u015famada bebe\u011finiz,<\/p>\n 18-24. haftalar aras\u0131nda bir birey oldu\u011funun fark\u0131na varmaya ba\u015flar.<\/p>\n Bebek \u00e7evresindeki d\u00fcnyay\u0131 ve farkl\u0131 insanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffederken kendi ellerini de ke\u015ffeder. Ve tan\u0131d\u0131k insanlar\u0131n yan\u0131nda rahat eder.<\/p>\n Bu a\u015famada bebe\u011finiz,<\/p>\n Bebe\u011finiz art\u0131k daha b\u00fcy\u00fck ke\u015fifler pe\u015finde ve ileti\u015fimdeki ince ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n fark\u0131nda.<\/p>\n Farkl\u0131 duygular\u0131 daha iyi ifade edebilecek ve ayn\u0131 zamanda sizin g\u00f6sterdi\u011finiz ayn\u0131 duygular\u0131 da anlayacak durumda.<\/p>\n Bu a\u015famada bebe\u011finiz,<\/p>\n <\/p>\n Bebe\u011finiz 1 ya\u015f\u0131na yakla\u015f\u0131rken ev ve aile kavramlar\u0131n\u0131 kavramaya ba\u015flar. Duygular\u0131n\u0131 daha geni\u015f bir yelpazede ifade eder. Kendi ba\u015f\u0131na faaliyetlerde bulunur ve \u00e7evresindekilerden onay bekler.<\/p>\n Bu a\u015famada bebe\u011finiz,<\/p>\n \u00c7ocuk ve bebeklerde duygusal geli\u015fimi desteklemek i\u00e7in yap\u0131labilecek en temel \u015fey daima ileti\u015fim i\u00e7inde olmak.<\/p>\n Konu\u015furken daha yal\u0131n jestler se\u00e7in. Bebe\u011finiz hen\u00fcz \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in alay ya da karma\u015f\u0131k duygulardan ka\u00e7\u0131n\u0131n. Y\u00fczdeki mutuluk, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, \u00f6fke ve sakinlik ifadeleri rahat okunur.<\/p>\n \u00c7ocu\u011funuz s\u0131k s\u0131k \u00f6fke n\u00f6beti ge\u00e7iriyorsa, n\u00f6betin ayak seslerini hissetti\u011finiz anda \u00f6nlem al\u0131n. \u00d6rne\u011fin \u00f6fkeye yol a\u00e7abilecek nedeni fark etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Sakin olun. Bebe\u011fi sakin bir ortama al\u0131n.<\/p>\n Evinizdeki ortam\u0131n \u00e7ocu\u011funuz i\u00e7in destekleyici olmas\u0131na \u00f6nem verin.<\/p><\/blockquote>\n <\/p>\n <\/p>\n Mutlu bebe\u011fi genel olarak ihtiya\u00e7lar\u0131 zaman\u0131nda kar\u015f\u0131lanan ve ebeveynlerinin ko\u015fulsuz sevgisiyle \u015fefkatini alan bebek olarak tan\u0131mlayabiliriz.<\/p>\n Bir bebe\u011fin i\u00e7inde bulundu\u011fu ko\u015fullarda rahat etti\u011fini, gereken ilgiyi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc beden dilinden rahatl\u0131kla anlamak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n Mutlu bebe\u011fe dair i\u015faretlerin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu biliyoruz. Herkes bebe\u011fine her an kendisi bak\u0131m veremeyebiliyor. \u0130\u015f hayat\u0131 ya da ki\u015finin sahip oldu\u011fu di\u011fer ko\u015fullar bebe\u011fi ba\u015fka bir yeti\u015fkine emanet etme zorunlulu\u011fu do\u011furabiliyor.<\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131da hayat\u0131 yolunda giden mutlu bir bebe\u011fe dair i\u015faretleri okuyacaks\u0131n\u0131z:<\/p>\n Dikkatli ve ilgili g\u00f6zler bebe\u011fin yeterli uyaran ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, sevildi\u011fini ve ilgi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir.<\/p>\n \u0130yi bak\u0131m alan ve sevgi ile \u015fefkat g\u00f6ren bebekler kendisine bak\u0131m verenleri g\u00f6r\u00fcnce sevinir, g\u00fcler ve g\u00fcl\u00fcmser.<\/p>\n Bebek rahat ve huzurlu ise, aktif bi\u00e7imde oyun oynuyorsa, zevkle beslenir.<\/p>\n Mutlu bir bebek \u00e7ok ses \u00e7\u0131kar\u0131r. Hayk\u0131r\u0131r. Sesli ve sessiz harf kombinasyonlar\u0131n\u0131 kullanarak gevezelik eder.<\/p>\n Bir bebek kendisine bak\u0131m verenin yan\u0131nda rahat ve g\u00fcvende hissederse kendini oyuncaklar\u0131yla oyun oynamaya tamamen kapt\u0131r\u0131r.<\/p>\n Sakin ve mutlu bir bebe\u011fin kas tonu sa\u011fl\u0131kl\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bebe\u011fin kaka ve \u00e7i\u015f durumunun bir d\u00fczende olmas\u0131 rahat ve g\u00fcvende hissetti\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n Bebek kendini rahat, mutlu ve g\u00fcvende hissediyorsa derin uyku uyur.<\/p>\n <\/p>\n A\u011flamakl\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 bir y\u00fcz bebe\u011fin sinirli\/\u00f6fkeli oldu\u011fu anlam\u0131na gelebilir. Ancak asl\u0131nda bu i\u015faretler \u00e7ok da kesin bir duygu durumuna i\u015faret etmeyebilir.<\/p>\n Yeti\u015fkinlerin \u00f6fke olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hal, 6 aydan k\u00fc\u00e7\u00fck bir bebek i\u00e7in ho\u015f olmayan bir durumun g\u00f6stergesi olabilir: A\u00e7l\u0131k, yorgunluk ya da bezinin \u0131slak olmas\u0131 gibi.<\/p>\n Ya\u015fam\u0131n ilk 6 ay\u0131nda bebek bu duyumlara sahip oldu\u011funda (bunlar daha sonra duygular\u0131 olacak) ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n 3 ve 6. ay aras\u0131nda bir bebek ili\u015fkiler ve nesneler yoluyla deneyim elde eder. Bu deneyimler artt\u0131k\u00e7a ve bebe\u011fin haf\u0131zas\u0131 geli\u015ftik\u00e7e beklentiler olu\u015fmaya ba\u015flar.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin, deneyim bebe\u011fe \u015f\u00f6yle s\u00f6yleyebilir: “Topa ula\u015famazsam annem bana topu verir.”<\/p>\n Herhangi bir sebeple anne topu bebe\u011fe vermekte gecikirse, bebek \u00f6fkelenebilir.<\/p>\n Uzmanlar bebeklerin olu\u015fturduklar\u0131 beklenti ger\u00e7ekle\u015fmeyince \u00fcz\u00fcnt\u00fc, endi\u015fe hissettiklerini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n Di\u011fer yandan bir bebek i\u00e7in oto koltu\u011funda seyahat etmek ya da istedi\u011fi oyunca\u011fa o an ula\u015famamak sorun olmazken ba\u015fka bir bebek i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir bozgun hissi yaratabilir.<\/p>\n Yani, bir bak\u0131ma bebe\u011fin verdi\u011fi tepki biraz da kendi ki\u015fili\u011fi ile ilgili olabilir.<\/p>\n Elbette ki her bebek i\u015fler istedi\u011fi gibi gitmedi\u011finde \u00f6fkelenebilir, bozguna u\u011fray\u0131p tepki verebilir. Bu \u00e7ok normal. Ayn\u0131 zamanda bu, bebe\u011finizin genel olarak \u00f6fkeli ve tepkisel bir bebek oldu\u011funu da g\u00f6stermez. L\u00fctfen bebe\u011fi \u00f6fkeli, tepkili vs gibi s\u0131fatlarla etiketlemeyin.<\/p>\n \u00d6fke duygusuyla ba\u015f etmeye \u00e7al\u0131\u015fan bebe\u011finiz i\u00e7in tek yapman\u0131z gereken sakinli\u011finizi koruyarak ona \u00f6fke n\u00f6betini atlatmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olmak. A\u015fa\u011f\u0131da bu konuda baz\u0131 ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 bulacaks\u0131n\u0131z:<\/p>\n 6 ayl\u0131k bebe\u011finiz hen\u00fcz konu\u015fmasa da siz onunla konu\u015farak onu rahatlatabilirsiniz. “Topun uzakta kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fcz\u00fcld\u00fcn m\u00fc” ya da “Evet, oto koltu\u011funa oturmak seni ger\u00e7ekten \u00e7ok sinirlendirmi\u015f olmal\u0131” gibi c\u00fcmleler o an bebe\u011fin duygusunu anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6sterir. Bu \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n Herkes anla\u015f\u0131lmak ister. Bebek ve \u00e7ocuklar i\u00e7in bu e\u015fsiz bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisseden bebek do\u011fal olarak sakinle\u015fir. Di\u011fer yandan bebe\u011fin duygu durumunu anlatmak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z ifadeler ona, daha sonra kendi duygular\u0131n\u0131 anlatmak i\u00e7in kullanabilece\u011fi kelimeleri \u00f6\u011fretir.<\/p>\n Bebekte \u00f6fkenin ilk i\u015faretlerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde sakin bir \u015fekilde ortam\u0131 farkl\u0131la\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Diyelim ki bebek oto koltu\u011funa oturmak istemiyor. O zaman bebe\u011fe bir oyuncak ya da e\u011flenceli bir kitap sunun.<\/p>\n Anneniz ya da kay\u0131nvalideniz ne derse desin bebe\u011finizi asla \u015f\u0131martamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n Bebek a\u015f\u0131r\u0131 uyaran varl\u0131\u011f\u0131, yorgunluk ya da herhangi bir sebeple huzursuz olduysa onu kuca\u011f\u0131n\u0131za al\u0131n, sakin bir ses tonuyla onunla konu\u015fun.<\/p>\n Zaman ge\u00e7tik\u00e7e bebe\u011finizi daha iyi tan\u0131rs\u0131n\u0131z. Ne zaman ac\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, hangi ortamlarda huzursuz oldu\u011funu, y\u00fcksek sesten rahats\u0131z olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve daha pek \u00e7ok durumu bilirsiniz. Ve \u00f6nlem al\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin a\u00e7l\u0131ktan huzursuz olmaya ba\u015flamadan \u00f6nce bebe\u011fin karn\u0131n\u0131 doyurursunuz. Eline verilmesi sak\u0131ncal\u0131 nesneleri her g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde \u00f6fkeleniyorsa, o nesneleri ortamdan kald\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n Ba\u011f\u0131rmak, stres y\u00fcklenmek zaten zor durumdaki \u00f6fkeli bebe\u011fe hi\u00e7 iyi gelmez. Bunlar yerine bebe\u011finizle ilgili olumlu noktalara odaklan\u0131n. Bebe\u011fin duygular\u0131n\u0131 ifade etmesinin \u00f6nemini hissedin. Daima sakin olmaya gayret edin. Sakinli\u011finizi koruyamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z durumlarda imkan\u0131n\u0131z varsa yak\u0131nlar\u0131n\u0131zdan destek al\u0131n.<\/p>\n <\/p>\n Bebekler korkabilir, bu gayet normal.<\/p>\n Baz\u0131 uzmanlar korkunun ilk ne zaman ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131n kesin olarak bilinmedi\u011fini ve korkunun erken bebeklik d\u00f6neminde g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc bu uzmanlara g\u00f6re korku; bir his, bir i\u00e7g\u00fcd\u00fc de\u011fil, bebe\u011fin haf\u0131zas\u0131 geli\u015ftik\u00e7e \u00f6\u011frenilen bir tepki.<\/p>\n Diyorlar ki haf\u0131za geli\u015ftik\u00e7e, deneyim artt\u0131k\u00e7a korku da bir tepki olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Yani deneyimler sayesinde bebek korkmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011freniyor.<\/p>\n Durumlar ve insanlar\u0131 hat\u0131rlama yetisi olmayan bebek, norm d\u0131\u015f\u0131 olan ve tepki g\u00f6stermesi gereken durumlara karar veremiyor.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin bebek, yabanc\u0131 kayg\u0131s\u0131n\u0131 o “yabanc\u0131” y\u00fcz\u00fc daha \u00f6nce g\u00f6rmedi\u011fini fark edince geli\u015ftiriyor. Yabanc\u0131lar\u0131n fark\u0131na varan bebek, ayr\u0131l\u0131k kayg\u0131s\u0131 geli\u015ftiriyor \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k yak\u0131nlar\u0131ndan ayr\u0131lmak istemiyor.<\/p>\n Di\u011fer yandan do\u011fal ebeveynlik uzman\u0131 Aletha Solter, Bilin\u00e7li Bebek<\/strong> kitab\u0131nda bebe\u011fin d\u00fc\u015f\u00fcnme ve hissetme yetene\u011fine sahip “tam” bir insan oldu\u011funu anlat\u0131yor. Ve bebeklerin ba\u015flang\u0131\u00e7tan itibaren korku geli\u015ftirebildiklerine de\u011finiyor. Olumsuz do\u011fum deneyimi, ana baban\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fc, aile i\u00e7i \u015fiddet gibi durumlar bebekte korkuya neden olabiliyor. Yani korku hep var.<\/strong><\/p>\n Vietnaml\u0131 bir Budist kesi\u015f, bar\u0131\u015f aktivisti, yazar, \u015fair ve \u00f6\u011fretmen olan Thich Nhat Hanh “Korku” isimli<\/strong> kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor: “Ana rahminde ge\u00e7irdi\u011fin 9 ay hayat\u0131n\u0131n en keyifli zamanlar\u0131ndand\u0131. Sonra do\u011fdu\u011fun g\u00fcn gelip \u00e7att\u0131. Etraf\u0131ndaki her \u015fey farkl\u0131yd\u0131, yepyeni bir yere f\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131n. \u0130lk kez so\u011fu\u011fu ve a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 hissettin. Sesler fazla y\u00fcksek, \u0131\u015f\u0131klar fazla parlakt\u0131. \u0130lk kez korktun. \u0130lk korkun buydu.”<\/p>\n Korku \u00e7ocuk geli\u015fiminin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131.<\/p>\n Bundan daha \u00f6nemli olan ise bebek ve \u00e7ocu\u011fa bak\u0131m verenlerin tepkileri, her yeni deneyimde bebe\u011fe verdikleri destek, g\u00f6sterdikleri ko\u015fulsuz sevgi ve \u015fefkat. \u00c7\u00fcnk\u00fc korkmak ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n \u0130yi taraf\u0131ndan bakmak gerekirse korku, zaman zaman insan\u0131 koruyabiliyor. Ancak korku ayn\u0131 zamanda t\u00fcm ya\u015fam\u0131 \u00e7ekilmez, tats\u0131z ve zor hale de getirebiliyor.<\/p>\n Yeti\u015fkin ya\u015fam\u0131n\u0131n tohumlar\u0131n\u0131n bebeklik ve erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek bebe\u011fi ve \u00e7ocu\u011fu dinlemenin, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 fark etmenin ve bunlara g\u00f6re hareket etmenin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. K\u00fc\u00e7\u00fck bir bebe\u011fin d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ebeveynlerinin verdi\u011fi g\u00fcven ve sakinlik hissi yarat\u0131yor.<\/p>\n Gelin \u015fimdi bebeklik d\u00f6nemindeki genel korkular\u0131n neler olabilece\u011fine bakal\u0131m:<\/p>\n 0-6 ay<\/strong><\/p>\n 7-12 ay<\/strong><\/p>\n 1 ya\u015f<\/strong><\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131da parents.com<\/a>\u2019da yay\u0131mlanan aylara g\u00f6re bir bebe\u011fin duygusal geli\u015fim a\u015famalar\u0131n\u0131 bulacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Bebekler yakla\u015f\u0131k 12-15. aylar\u0131nda sar\u0131lmaya ba\u015flar.<\/strong><\/p>\n Etraf\u0131ndaki insanlar\u0131n sar\u0131lmas\u0131na da tan\u0131kl\u0131k ederek, oyunca\u011f\u0131na, ebeveynlerine ve hatta kendisine sar\u0131l\u0131r.<\/p>\n Bu d\u00f6nem bebe\u011fin hareket a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha aktif oldu\u011fu d\u00f6nemdir.<\/p>\n Ayakta durmak, y\u00fcr\u00fcmek ve ko\u015fmak gibi daha karma\u015f\u0131k hareketleri yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak kas g\u00fcc\u00fc geli\u015fmi\u015ftir.<\/strong> Aktif bir bebek olmas\u0131 da bunu destekler.<\/p>\n Bebek yard\u0131m almadan ayakta durabilir. Kendi ba\u015f\u0131na y\u00fcr\u00fcyebilir.<\/p>\n Bebek ayr\u0131ca,<\/p>\n Bu d\u00f6nemde bebe\u011fe nas\u0131l yard\u0131m edebilirsiniz?<\/strong> Empati, olumlu ilgi bebe\u011fin duygusal anlamda geli\u015fimine b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar sa\u011flar.<\/p><\/blockquote>\n Ama \u015funu da akl\u0131n\u0131zda hep tutun: Bebe\u011finizi duygular\u0131 ve etkilerinin nas\u0131l oldu\u011funu hala \u00f6\u011freniyor. Bu yolla di\u011ferleriyle ili\u015fki kurmay\u0131 da ke\u015ffediyor.<\/p>\n <\/p>\n Baz\u0131 uzmanlar bir bebe\u011fin 4 ay gibi \u00e7ok erken bir d\u00f6nemde farkl\u0131 duygular\u0131 ay\u0131rabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n www.psychologyinaction.org<\/a> sitesinde yay\u0131mlanan makaleye g\u00f6re bir ara\u015ft\u0131rmada bebeklere farkl\u0131 ifadelerdeki y\u00fczlere ait foto\u011fraflar g\u00f6sterilmi\u015f. Bebekler e\u011flence ve \u00f6fke ya da e\u011flence ve n\u00f6tr ifadelerdeki y\u00fczlere farkl\u0131 s\u00fcrelerde bakm\u0131\u015f.<\/p>\n Bu \u015fu anlama geliyor: Hen\u00fcz konu\u015famad\u0131klar\u0131 i\u00e7in ve kas hareketleri de s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fundan herhangi bir \u015feye nispeten uzun bire bakmalar\u0131 bebekler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir ilgi ya da tercih g\u00f6stergesi.<\/p>\n Yukar\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re bebekler g\u00f6sterilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerde farkl\u0131l\u0131k oldu\u011funu anlam\u0131\u015f ve ne\u015feli, e\u011flenceli olan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc tercih etmi\u015f. Ancak bu sonu\u00e7 bize bebeklerin farkl\u0131 duygusal ifadeleri g\u00f6steren g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden belli bir bilgi \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131nda bulunabilece\u011fini g\u00f6stermiyor.<\/p>\n Makale \u015f\u00f6yle devam ediyor:<\/p>\n \u0130nsanlar olarak di\u011ferlerinin duygular\u0131n\u0131 fark etmek konusunda olduk\u00e7a ustay\u0131z. \u00d6fkeli patron, \u00fczg\u00fcn bir aile \u00fcyesi ya da mutlu arkada\u015flar olsun di\u011ferlerinin duygusal ifadelerinin genellikle ba\u015far\u0131yla tan\u0131mlar\u0131z.<\/p>\n Bu anlay\u0131\u015f bizim davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131, karma\u015f\u0131k sosyal durumlara adapte etmemizi sa\u011flar.<\/p>\n Genel olarak \u00e7evremizdeki insanlar\u0131n duygular\u0131n\u0131 okumak olduk\u00e7a avantajl\u0131d\u0131r. Ve bu \u00f6nemli sosyal beceri, \u00e7ok erken bir ya\u015fta geli\u015fmeye ba\u015flar. Asl\u0131nda bebekler ya\u015famlar\u0131n\u0131n ilk 1 y\u0131l\u0131nda farkl\u0131 duygular\u0131 fark ettiklerine dair i\u015faretler vermeye ba\u015flar.<\/strong><\/p>\n Peki \u00e7ocuklar farkl\u0131 duygular\u0131 tam olarak ne zaman anlamaya ba\u015flar? Farkl\u0131 ya\u015flarda duygusal tepkiler ve y\u00fczlerdeki ifadelerden hangi bilgileri anlayabilirler?<\/p>\n Bu konulardaki sorular\u0131n pek \u00e7o\u011fu gizemini korusa da, geli\u015fim psikologlar\u0131 duygu anlama yetisinin ya\u015fam\u0131n ilk birka\u00e7 y\u0131l\u0131nda nas\u0131l geli\u015fti\u011fine dair birtak\u0131m ilgin\u00e7 bilgilere ula\u015fmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar.<\/p>\n Baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda bebeklere tek bir y\u00fcz g\u00f6sterilmi\u015f. Ancak bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerde y\u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fclen ki\u015finin ses tonu, duygu durumuna g\u00f6re de\u011fi\u015fmi\u015f. Bebekler ses tonu her de\u011fi\u015fti\u011finde g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye tekrar tekrar bakmaya ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin mutlu bir ses duyduklar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye uzun s\u00fcre bakan bebekler daha sonra s\u0131k\u0131l\u0131p bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ba\u015fka yere \u00e7evirmi\u015f. Ard\u0131ndan sesin farkl\u0131la\u015fmas\u0131yla (\u00fcz\u00fcnt\u00fc ifade eden ses gibi) bebekler tekrar o g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye bakmaya ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n 5 ayl\u0131k bebekler bu tepkiyi mutlu, \u00fczg\u00fcn ve \u00f6fkeli duygusal tonlar i\u00e7in de g\u00f6stermi\u015f. Bu da bize 5 ayl\u0131k bebeklerin sesin duygusal tonundaki de\u011fi\u015fimlere kar\u015f\u0131 hassas olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/strong><\/p>\n Bu bilgiden yola \u00e7\u0131karak bebeklerin farkl\u0131 y\u00fcz ifadeleri ve farkl\u0131 duygular\u0131 i\u00e7eren ses tonlar\u0131n\u0131 erken bir d\u00f6ndemde fark etmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/strong><\/p>\n \u0130ngilizce makalenin tamam\u0131na buradan<\/a> ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n Bebekler ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131n duyusal kay\u0131tlar\u0131n\u0131 tutar.<\/p>\n \u015eimdi bu ne demek diyeceksiniz?<\/p>\n Bebekler ya\u015fad\u0131klar\u0131 deneyimin \u00fczerlerindeki etkisini kay\u0131t eder. Olay\u0131 hat\u0131rlamazlar ancak deneyimin duyusal kayd\u0131n\u0131 tutarlar.<\/strong><\/p>\n En ba\u015ftan ba\u015flayal\u0131m: Do\u011fal Ebeveynlik Uzman\u0131 Aletha Solter Bilin\u00e7li Bebek<\/strong> kitab\u0131nda insan do\u011fas\u0131na ili\u015fkin d\u00f6rt temel varsay\u0131mdan yola \u00e7\u0131karak olu\u015fturdu\u011fu fikirleri yazar.<\/p>\n Bu varsay\u0131mlar:<\/p>\n Buradan yola \u00e7\u0131karak diyebiliriz ki bebekler erken d\u00f6nemde ya\u015fad\u0131klar\u0131 deneyimi s\u00f6zel olarak ifade edemeseler de duyusal olarak kay\u0131t ederler. \u0130leriki y\u0131llarda (\u00e7ocukluk ya da yeti\u015fkinlikte) bir koku, bir ses, bir dokunu\u015f, bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ile tetiklenebilirler.<\/p>\n “Bebektir anlamaz” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc tamamen bir mitten ibarettir. Yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n Bebek ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olay\u0131 hat\u0131rlamasa da bu deneyimin duygusu bedeninde sakl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n \u0130htiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lanmayan bebek bunu unutmaz.<\/p>\n Bu nedenle bebek b\u00fcy\u00fct\u00fcrken Solter\u2019in a\u015fa\u011f\u0131daki varsay\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak \u00f6nemlidir.<\/p>\n 1) Bebekler neye ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu bilirler. Kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bir ebeveynlik e\u011fitiminde, e\u011fitmen psikolog \u015f\u00f6yle bir iyi haber vermi\u015fti: “Travma varsa iyile\u015fme de var. Ve hi\u00e7bir zaman ge\u00e7 kalmak diye bir\u015fey yok.”<\/p>\n Bu beni \u00e7ok rahatlatan bir ifade olmu\u015ftu.<\/p>\n Ebeveyn olarak hatalar yapabiliriz. \u00d6nemli olan sak\u0131ncal\u0131 ebeveynlik tutumumuzu fark etmek, bunu durdurmak ve gerekti\u011finde destek almak.<\/p>\n \u0130nsano\u011flunun stres ve travmayla ba\u015fa \u00e7\u0131kabilme becerisi var. Zorlu bir deneyimin i\u00e7inden ge\u00e7en bir bebek de ebeveynlerinin ya da kendisine bak\u0131m veren yeti\u015fkinlerin<\/p>\n <\/p>\n Bir bebek do\u011fumdan itibaren kendisine bak\u0131m veren ki\u015finin kim oldu\u011funu anlamak \u00fczere annenin sesini, y\u00fcz\u00fcn\u00fc ve kokusunu ay\u0131rt etmeye ba\u015flar.<\/strong><\/p>\n Bebek daha do\u011fmadan \u00f6nce, yani anne rahmindeyken annesinin sesini duyar.<\/p>\n 3. trimester itibariyle de annesinin sesini di\u011fer seslerden ay\u0131rt etmeye ba\u015flar. Anne sesi ile sakinle\u015fir.<\/strong><\/p>\n Elbette bebe\u011fin anne karn\u0131nda duydu\u011fu ses bo\u011fuk ve k\u0131s\u0131k bir sestir. Bebek ayn\u0131 zamanda annesinin kalp at\u0131\u015f\u0131n\u0131 da duyabilir.<\/p>\n Yale \u00dcniversitesi giri\u015fimi olan Yale Bebek Okulu\u2019nun web sitesinde yay\u0131mlanan makalede<\/a> Bu muazzam bir\u015fey.<\/p>\n Yani do\u011fum \u00f6ncesi deneyimler bebe\u011fin annesinin sesini ay\u0131rt etme becerisini etkiliyor.<\/strong><\/p>\n Bebek daha fazla deneyime maruz kald\u0131k\u00e7a di\u011fer seslere de a\u015fina olacak. Babas\u0131n\u0131n sesini tan\u0131maya ve onu tercih etmeye ba\u015flayacak, t\u0131pk\u0131 di\u011fer aile fertleri ve s\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen arkada\u015flar gibi.<\/p>\n Bebe\u011fin g\u00f6rmesine gelince…<\/strong><\/p>\n Yenido\u011fan bebe\u011fin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olduk\u00e7a fludur. Sadece kuca\u011fa al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yak\u0131nla\u015fan y\u00fczleri g\u00f6r\u00fcr ve tan\u0131maya ba\u015flar. Ve bir bebek ilk aylar\u0131nda kendisine en \u00e7ok bak\u0131m veren ki\u015finin y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr. Bak\u0131m veren ki\u015fi anne ise, bebek annesinin y\u00fcz\u00fcn\u00fc di\u011ferlerinden ay\u0131rt etmeye ba\u015flar.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re bebek yakla\u015f\u0131k 3. ay\u0131nda annesinin y\u00fcz\u00fcn\u00fc yabanc\u0131lar\u0131ndan y\u00fcz\u00fcnden ay\u0131r\u0131r.<\/strong><\/p>\n Annesinin sesini do\u011fum \u00f6ncesi, y\u00fcz\u00fcn\u00fc ise do\u011fumdan sonra yakla\u015f\u0131k 3. ay\u0131nda ay\u0131rt etmeye ba\u015flayan bebe\u011fin, deneyim ya\u015fad\u0131k\u00e7a tercih yapmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olursunuz. Bebe\u011fin y\u00fcz\u00fcnde sizi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zaman olu\u015fan belli bir mutluluk duygusunu fark etmeye ba\u015flayabilirsiniz.<\/p>\n Bebek annesinin kokusunu da ay\u0131rt eder.<\/strong><\/p>\n Beslerken ya da yak\u0131n temas i\u00e7inde oldu\u011fu\u011funuz her an, bebe\u011fe, sizin benzersiz kokunuzu tan\u0131mas\u0131 i\u00e7in f\u0131rsat verirsiniz.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re bebekler, annelerinin kokusunu, tan\u0131mad\u0131klar\u0131 ve emziren di\u011fer kad\u0131nlar ile hi\u00e7 do\u011fum yapmam\u0131\u015f kad\u0131nlar taraf\u0131ndan \u00fcretilen kokulardan ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n Yenido\u011fan bebekler annelerinin kokusunu tercih etmeye ba\u015flar; annenin kokusuyla sakinle\u015fip uykuya ge\u00e7i\u015f yapar.<\/strong><\/p>\n <\/p>\n \u00d6nemli Not:<\/strong> Yeni ebeveynler bebeklerinin kendilerini tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ya da ne zaman tan\u0131yaca\u011f\u0131 konusunda endi\u015fe hissedebilir.<\/p>\n Her bebe\u011fin e\u015fsiz oldu\u011funu hep hat\u0131rlay\u0131n. Her bebek kendi h\u0131z\u0131nda geli\u015fim g\u00f6sterir ve tercih geli\u015ftirir.<\/p>\n Sizin de bebe\u011fin i\u015faretlerini ve e\u011filimlerini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in zaman ihtiyac\u0131n\u0131z var.<\/p>\n \u0130lk aylarda bebek y\u00fcz\u00fcn\u00fcz\u00fc s\u0131k s\u0131k g\u00f6recek, en \u00e7ok sizin sesinizi duyacak ve kokunuzu alacak. Bu de\u011ferli zamanlar\u0131 bebe\u011finizle ba\u011f kurmak i\u00e7in kullanman\u0131z harika olur.<\/p>\n <\/p>\n Bebekler erken say\u0131labilecek bir d\u00f6nemde kendilerine k\u0131z\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlar.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmalar bebeklerin 6 ayl\u0131k olduklar\u0131nda annelerindeki \u00f6fkenin fark\u0131na vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n Manchester \u00dcniversitesi\u2019nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar<\/a> MR makineleri kullanarak annenin \u00f6fkeli ses tonunun bebe\u011fin beyninde belli b\u00f6lgeleri faaliyete ge\u00e7irdi\u011fini tespit etmi\u015f. Ve bu durum herkesin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden \u00e7ok daha erken bir d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fiyormu\u015f.<\/p>\n Ayr\u0131ca annenin ses tonu daha m\u00fcdahaleci ve talepkar olduk\u00e7a, bebe\u011fin \u00f6fkeli sesleri duymaya tepkisi de zamanla daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hale geliyormu\u015f.<\/strong><\/p>\n Buradan yola \u00e7\u0131karak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u015fu sonu\u00e7lara varm\u0131\u015f:<\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131da bir bebe\u011fin annesini sevdi\u011fine dair verdi\u011fi i\u015faretleri bulacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n Sevgiyi ay\u0131rt etmek bebe\u011fin geli\u015fimsel kilometreta\u015flar\u0131n\u0131 takip etmekten daha zor olabilir. Ancak bebeklerin genel sevgi ifadelerini \u00f6\u011frendik\u00e7e annesine g\u00f6sterdi\u011fi sevgi de rahat anla\u015f\u0131l\u0131r hale gelecek.<\/p>\n <\/p>\n Bebe\u011fin do\u011fumdan sonraki ilk haftalarda kendini s\u0131kt\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olabilirsiniz.<\/p>\n Bebek,<\/p>\n Bunlar bebe\u011fin anne rahmindeki do\u011fal cenin pozisyonudur. Ve yenido\u011fan bebe\u011fin bu pozisyonu almas\u0131 genellikle normal kabul edilir.<\/p>\n[cmtoc_table_of_contents]<\/code><\/p>\nBebeklerde Duygusal Geli\u015fim Ne Demek?<\/h2>\n
\ns\u00fcrmenin anahtar\u0131d\u0131r.<\/p><\/blockquote>\nBebe\u011fin Duygusal Geli\u015fim A\u015famalar\u0131<\/h2>\n
1-3 ay<\/strong><\/h4>\n
\n
3-6 ay<\/strong><\/h4>\n
\n
6-9 ay<\/strong><\/h4>\n
\n
10-12 ay<\/strong><\/h4>\n
\n
\u00c7ocuklarda Duygusal Geli\u015fimi Desteklemek
\n\u0130\u00e7in Neler Yap\u0131labilir?<\/h2>\n\n
\n
\n
Mutlu Bebek Nas\u0131l Anla\u015f\u0131l\u0131r?<\/h2>\n
G\u00f6zler:<\/strong><\/h4>\n
G\u00fclmek, g\u00fcl\u00fcmsemek:<\/strong><\/h4>\n
\u0130\u015ftah:<\/strong><\/h4>\n
Ses:<\/strong><\/h4>\n
Oyuncakla oyun:<\/strong><\/h4>\n
Kas tonu:<\/strong><\/h4>\n
Tuvalet al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131nda d\u00fczen:<\/strong><\/h4>\n
Uyku:<\/strong><\/h4>\n
Bebekler Sinirlenir mi?<\/h2>\n
Bebe\u011finizle konu\u015fun:<\/strong><\/h4>\n
Bebe\u011fin dikkatini ba\u015fka bir y\u00f6ne \u00e7ekin: <\/strong><\/h4>\n
Bebe\u011fin ihtiya\u00e7lar\u0131na zaman\u0131nda cevap verin: <\/strong><\/h4>\n
Sorunlar\u0131 \u00f6nleyin:<\/strong><\/h4>\n
Olumlu \u015feylere odaklan\u0131n:<\/strong><\/h4>\n
Bebeklerin Korkmas\u0131 Normal mi?<\/h2>\n
Korku Hep Var<\/strong><\/h4>\n
\n
Ya\u015f d\u00f6nemlerine g\u00f6re korku ve kayg\u0131lar<\/strong><\/h4>\n
\n
\n
\n
<\/h2>\n
Ay Ay Bebeklerde Duygusal Geli\u015fim<\/h2>\n
1. AY<\/strong><\/h4>\n
\n
2. AY<\/strong><\/h4>\n
\n
3. AY<\/strong><\/h4>\n
\n
4. AY<\/strong><\/h4>\n
\n
5. AY<\/strong><\/h4>\n
\n
6. AY<\/strong><\/h4>\n
\n
7. AY<\/strong><\/h4>\n
\n
8. AY<\/strong><\/h4>\n
\n
9. AY<\/strong><\/h4>\n
\n
10. AY<\/strong><\/h4>\n
\n
11. AY<\/strong><\/h4>\n
\n
12. AY<\/strong><\/h4>\n
\n
Bebekler Ne Zaman Sar\u0131lmaya Ba\u015flar?<\/h2>\n
\n
\nYapabilece\u011finiz en g\u00fczel \u015fey, bebe\u011finize bol bol sar\u0131lmak, onu \u00f6pmek, kucaklamak.<\/p>\nBebekler Duygular\u0131 Ne Zaman Anlar?<\/h2>\n
\n
Pek \u00e7ok bebek 5. ay\u0131nda farkl\u0131 duygular\u0131 yans\u0131tan s\u00f6zl\u00fc ifadeleri ay\u0131rabilir.<\/strong><\/h5>\n
Bebekler Ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 Unutur mu?<\/h2>\n
\n
\n2) \u0130htiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lan\u0131r ve incitilmezlerse bebekler zeki ve sevecen olurlar. \u0130leride \u015fiddet kullanmazlar.
\n3)Bebekler a\u015f\u0131r\u0131 k\u0131r\u0131lgand\u0131r. Erken d\u00f6nemde ya\u015fad\u0131klar\u0131 travmalar\u0131n ve kar\u015f\u0131lanmaya ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n olumsuz etkileri olabilir.
\n4)Bebeklerin stres ve travman\u0131n bir\u00e7ok etkisinden kurtulma yetenekleri vard\u0131r.<\/p>\n\n
Bebek Anneyi Ne Zaman Hisseder?<\/h2>\n
\nbir bebe\u011fin do\u011fumdan hemen sonra,<\/p>\n\n
Bebekler K\u0131z\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 Anlar m\u0131?<\/h2>\n
\n
Bebe\u011fin Annesini Sevdi\u011fi Nas\u0131l Anla\u015f\u0131l\u0131r?<\/h2>\n
\n
Yenido\u011fan Bebek Neden Kendini S\u0131kar?<\/h2>\n
\n
Yenido\u011fan Bebe\u011fi Anlamak<\/strong><\/h5>\n