Endi\u015fe ebeveynli\u011fin b\u00fcy\u00fck bir par\u00e7as\u0131d\u0131r derler.<\/p>\n
\u00d6zellikle t\u00fcm d\u00fcnyada yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclen bir vir\u00fcs ve neden oldu\u011fu bir salg\u0131n hastal\u0131k g\u00fcndemi olu\u015fturuyorsa…<\/p>\n
Yeni tip koronavir\u00fcsten ve yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 Covid-19 hastal\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z ediyoruz.<\/p>\n
Bir bebe\u011finiz varsa ya da hamileyseniz vir\u00fcs\u00fcn etkileri konusunda endi\u015felenmeniz \u00e7ok normal.<\/p>\n
2019 Aral\u0131k ay\u0131ndan beri Covid 19 ile ilgili pek \u00e7ok bilgi yay\u0131l\u0131yor d\u00fcnyaya.<\/p>\n
Vir\u00fcs ve yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131kla ilgili ara\u015ft\u0131rmalar, vakalardan yola \u00e7\u0131karak yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar halen s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
K\u0131sa zamanda epey yol al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve hastal\u0131\u011f\u0131n kontrol\u00fc konusunda deneyim kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k.<\/p>\n
\u00c7ok say\u0131da i\u00e7 karart\u0131c\u0131 haberin aras\u0131nda s\u00fcrekli vurgulanan bir detay var ki anne ve babalara biraz olsun nefes ald\u0131r\u0131yor: Halihaz\u0131rda bu hastal\u0131k, bebek ve \u00e7ocuklarda yeti\u015fkinlere g\u00f6re daha hafif bir seyir g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Zamanla vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 engelleyecek, hastal\u0131\u011f\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede etkisiz hale getirecek y\u00f6ntemlerin bulunaca\u011f\u0131n\u0131 umuyoruz.<\/p>\n
Biz bu yaz\u0131da pek \u00e7ok farkl\u0131 kaynaktan \u015fu an i\u00e7in mevcut bilgileri derledik.<\/p>\n
Bu mini Covid-19 rehberiyle sorular\u0131n\u0131za biraz olsun cevap bulman\u0131z\u0131 umuyoruz.<\/p>\n
<\/p>\n[cmtoc_table_of_contents]\n
<\/p>\n
Koronavir\u00fcsler so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 gibi yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen hafif enfeksiyonlardan ciddi hastal\u0131klara kadar pek \u00e7ok hastal\u0131\u011fa sebep olan b\u00fcy\u00fck bir vir\u00fcs ailesidir.<\/p>\n
Ortado\u011fu Solunum Sendromu (MERS) ve A\u011f\u0131r Akut Solunum Sendromu (SARS) bu ciddi hastal\u0131klar aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
Covid-19, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/a>\u2019n\u00fcn tan\u0131m\u0131yla yeni ke\u015ffedilen bir koronavir\u00fcs\u00fcn yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bula\u015f\u0131c\u0131 bir hastal\u0131kt\u0131r.<\/p>\n Bu yeni vir\u00fcs ve hastal\u0131k, Aral\u0131k 2019\u2019da \u00c7in\u2019in Wuhan \u015fehrinde ba\u015flayan salg\u0131nla bilinir hale geldi.<\/p>\n Daha sonra vir\u00fcs SARS-CoV-2<\/strong> ad\u0131n\u0131 ald\u0131.<\/p>\n Bu yeni tip koronavir\u00fcs\u00fcn<\/strong> yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 Covid-19<\/strong> enfeksiyonu salg\u0131n\u0131, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00e7ok geni\u015f bir alanda etkisini g\u00f6sterdi.<\/p>\n D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/a> 11 Mart 2020<\/strong> tarihinde pandemi ilan etti.<\/p>\n Koronavir\u00fcs\u00fcn bebek ve \u00e7ocuklara bula\u015fmas\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekillerde olabiliyor.<\/p>\n Amerikan Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezleri (CDC)<\/a> koronavir\u00fcslerin, enfekte olmu\u015f ki\u015filerin<\/p>\n CDC\u2019ye g\u00f6re Covid-19\u2019un ana bula\u015fma kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmese de,<\/p>\n \u2022 hasta ki\u015fiye temas ettikten,<\/p>\n \u2022 hasta ya da vir\u00fcs\u00fc ta\u015f\u0131yan bir ki\u015fiyle el s\u0131k\u0131\u015ft\u0131ktan,<\/p>\n \u2022 vir\u00fcs\u00fcn bula\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu bir y\u00fczeye dokunduktan sonra elleri a\u011fza, burna, g\u00f6zlere g\u00f6t\u00fcrmek de vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131na neden olabiliyor.<\/p>\n <\/p>\n Covid-19\u2019un kulu\u00e7ka s\u00fcresi nedir?<\/span><\/p>\n Covid-19\u2019un kulu\u00e7ka s\u00fcresi (vir\u00fcs\u00fcn bula\u015fmas\u0131yla hastal\u0131\u011f\u0131n belirtilerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 aras\u0131ndaki s\u00fcre)<\/em> D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/a> verilerine g\u00f6re ortalama olarak 5-6 g\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n Ancak bu s\u00fcre 14 g\u00fcne kadar uzayabilir.<\/p>\n Yeni tip koronavir\u00fcs\u00fcn bebek ve \u00e7ocuklar dahil her ya\u015ftan insana bula\u015fabilece\u011fi biliniyor.<\/p>\n Ancak vir\u00fcs\u00fcn ya\u015f gruplar\u0131 \u00fczerindeki etkisinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok net de\u011fil.<\/p>\n Vaka \u00f6rnekleri \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar ve ara\u015ft\u0131rmalar halen devam ediyor.<\/p>\n \u015eimdiye kadar \u00e7ocuklar aras\u0131nda Covid-19 vakas\u0131na daha az rastlanm\u0131\u015f durumda.<\/strong><\/p>\n T.C. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131<\/a>\u2019n\u0131n rehberine g\u00f6re salg\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan 22 Mart 2020 tarihine kadar d\u00fcnya genelinde 0-9<\/strong> ya\u015f aras\u0131nda \u00e7ok az say\u0131da kay\u0131p kaydedilmi\u015f<\/strong>.<\/p>\n Bug\u00fcne kadar payla\u015f\u0131lan t\u00fcm verilere g\u00f6re \u00e7ocuklar hastal\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok daha kolay atlat\u0131yor.<\/p>\n Bazen hastal\u0131k hi\u00e7 belirti vermeyebiliyor.<\/p>\n Bebeklerde Covid-19 etkileri biraz daha yo\u011fun olabiliyor.<\/p>\n Bunun sebebi bebeklerin hen\u00fcz olgunla\u015fmam\u0131\u015f ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi.<\/p>\n Yeni tip koronavir\u00fcs bula\u015fm\u0131\u015f ki\u015fide<\/p>\n gibi e\u015flik eden \u00f6zel bir sa\u011fl\u0131k sorunu yoksa, hastal\u0131\u011f\u0131n etkilerinin daha zay\u0131f oldu\u011fu s\u00f6yleniyor.<\/p>\n Yenido\u011fanlara koronavir\u00fcs\u00fcn nas\u0131l bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 konusunda net bir veri yok.<\/p>\n Bug\u00fcne kadar \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan vakalar a\u015fa\u011f\u0131daki olas\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6steriyor:<\/p>\n Amerikan Pediatri Akademisi (APA)<\/a> annesi Covid-19 olan ya da Covid-19 \u015f\u00fcphesi ta\u015f\u0131yan bebeklerin \u00f6zel bir bak\u0131ma tabi tutulmas\u0131n\u0131 \u00f6nerir.<\/p>\n Bu \u00f6neriler,<\/p>\n \u2022 enfekte olma riskini azaltmak i\u00e7in bebe\u011fin ge\u00e7ici bir s\u00fcre i\u00e7in anneden ayr\u0131 tutulmas\u0131n\u0131,<\/p>\n \u2022 bebe\u011fin enfeksiyon riskine kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli g\u00f6zlemlenmesini,<\/p>\n \u2022 \u015fartlar elveri\u015fliyse bebe\u011fe Covid-19 testi yap\u0131lmas\u0131n\u0131 da i\u00e7erir.<\/p>\n Covid-19 olan yenido\u011fanlar ya da hastal\u0131k belirtisi g\u00f6stermeyip \u015fartlar gere\u011fi Covid-19 testi de yap\u0131lamayanlar, durum de\u011ferlendirmesinin ard\u0131ndan hastaneden taburcu edilebilir.<\/p>\n Bebe\u011fe bak\u0131m verenlerin kendilerini koruyup maske takmalar\u0131 \u00f6nerilir.<\/p>\n Hastaneden taburcu edilen bebe\u011fin 14 g\u00fcn boyunca takibinin yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n Covid-19 testi negatif \u00e7\u0131kan yenido\u011fanlar da hastaneden taburcu edilebilir.<\/p>\n Annenin Covid-19 enfeksiyonu tamamen iyile\u015fene kadar,<\/p>\n Covid-19 ile ilgili hala pek \u00e7ok bilinmez var.<\/p>\n \u00d6zellikle de yenido\u011fan bebekler konusunda.<\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131da yenido\u011fanlarda Covid-19 konusunda \u015fu an i\u00e7in bilinenleri derledik:<\/p>\n \u2022 Yenido\u011fanlar, enfekte ki\u015fiyle yak\u0131n temas i\u00e7inde olurlarsa, vir\u00fcs\u00fcn onlara bula\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 var.<\/p>\n \u2022 Do\u011fumdan sonra test yap\u0131lan baz\u0131 bebeklerin test sonucunun pozitif \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 biliniyor.<\/p>\n Ancak bilinemeyen bu bebeklerin vir\u00fcs\u00fc ne zaman ald\u0131\u011f\u0131: Do\u011fumdan \u00f6nce mi, do\u011fum s\u0131ras\u0131nda m\u0131, do\u011fumdan sonra m\u0131?<\/p>\n \u2022 Covid-19 testi pozitif \u00e7\u0131kan \u00e7o\u011fu yenido\u011fan\u0131n hafif belirtiler g\u00f6sterdi\u011fi ya da hi\u00e7 belirti vermedi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n Ve bu bebeklerin tamamen iyile\u015fti\u011fi belirtildi. Ancak koronavir\u00fcsle enfekte olup daha ciddi hastal\u0131klar ya\u015fayan bebekler de say\u0131lar\u0131 az olsa da kay\u0131tlara ge\u00e7ti.<\/p>\n \u2022 D\u00fcnya genelinde Covid-19 olan annelerde erken do\u011fum, hamilelik ve do\u011fumla ilgili baz\u0131 sorunlara rastland\u0131. Ancak bu sorunlar\u0131n yeni tip koronavir\u00fcsle ba\u011flant\u0131s\u0131 kesin de\u011fil.<\/p>\n Amerikan Hastal\u0131k \u00d6nleme ve Koruma Merkezleri (CDC) sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yenido\u011fan\u0131n hastane s\u00fcrecinde anneyle kesintisiz birlikteli\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n Ne var ki anne Covid-19\u2019luysa ya da b\u00f6yle bir \u015f\u00fcphe varsa, bebe\u011fin ge\u00e7ici bir s\u00fcre anneden ayr\u0131 tutulmas\u0131n\u0131n bebe\u011fin vir\u00fcsle enfekte olma riskini azaltabilece\u011fini belirtir.<\/p>\n \u00dclkemizde de protokol<\/strong>, yenido\u011fan bebe\u011fin hastane s\u00fcrecinde Covid-19 hastas\u0131 anneden ayr\u0131 tutulmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n \u00c7ocuk Enfeksiyon Derne\u011fi<\/a>, bebe\u011fi ciddi hastal\u0131\u011f\u0131 olan anneden ay\u0131rman\u0131n hem anne hem de bebek i\u00e7in faydas\u0131na de\u011finir.<\/p>\n Ancak yenido\u011fan enfeksiyonu riskini azaltmak i\u00e7in anne ve yenido\u011fan\u0131n ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n olas\u0131 yararlar\u0131<\/strong> do\u011fumdan \u00f6nce anneye mutlaka anlat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Yenido\u011fan bebeklere Covid-19 testi \u00fclkemizde, \u00c7ocuk Enfeksiyon Derne\u011fi<\/a> web sitesinde yer alan \u015fu \u015fartlar alt\u0131nda yap\u0131l\u0131r:<\/p>\n \u2022 Do\u011fumdan 14 g\u00fcn \u00f6nce ve do\u011fum sonras\u0131 28 g\u00fcnl\u00fck d\u00f6nemde<\/strong> \u015f\u00fcpheli veya kesin Covid-19 enfeksiyon \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan anneden do\u011fan bebeklere,<\/p>\n \u2022 Hamilelikte \u015f\u00fcpheli ya da kesin Covid-19 enfeksiyon \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan aile bireyi ile yak\u0131n temas etmi\u015f anneden do\u011fan bebeklere,<\/p>\n \u2022 Yenido\u011fan bak\u0131m s\u00fcrecinde aile \u00fcyeleri, bebe\u011fe bak\u0131m veren ki\u015filer, ziyaret\u00e7iler veya bebe\u011fe bakan hastane personelinde \u015f\u00fcpheli veya kesin Covid-19 enfeksiyonu olan bebeklere Covid-19 testi uygulan\u0131r.<\/p>\n Test \u00f6ncesinde bebek hemen izole edilir ve test i\u00e7in uygun \u00f6rnek al\u0131n\u0131r.<\/p>\n Covid-19 olan anne emzirebilir.<\/p>\n \u00c7ocuk Enfeksiyon Derne\u011fi<\/a> Covid-19’lu annenin emzirmesi konusunda \u015fu \u00f6nerilerde bulunur:<\/p>\n \u015e\u00fcpheli veya kesin COVID-19 olan annenin emzirmesi hakk\u0131nda \u00f6neriler<\/strong><\/p>\n \u2022 Annenin durumu orta-a\u011f\u0131r ve emzirmeye uygun de\u011filse ya da anne bebe\u011fe enfeksiyon bula\u015f\u0131r korkusuyla emzirmek istemiyorsa annenin s\u00fct sa\u011fmas\u0131 \u00f6nerilir.<\/em><\/p>\n 1. Annenin s\u00fct sa\u011fmadan \u00f6nce ve sonra ellerini en az 20 saniye boyunca etkin bi\u00e7imde y\u0131kamas\u0131,<\/p>\n 2. S\u00fct sa\u011farken maske takmas\u0131,<\/p>\n 3. Annenin s\u00fct sa\u011fmas\u0131 gereken durumlarda anneye \u00f6zel s\u00fct sa\u011fma ekipman\u0131 temin edilmesi, ekipmanlar\u0131n uygun \u015fekilde temizlenmesi gerekir.<\/p>\n 4. Annenin hi\u00e7bir \u015fekilde s\u00fct verememesi durumunda ba\u015fka annelerden s\u00fct deste\u011fi almak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n \u2022 Annenin durumu iyi ve bebe\u011fini riskleri kabul ederek emzirmek istiyorsa a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6nlemleri s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde almas\u0131 gerekir.<\/em><\/p>\n 1. Annenin emzirmeden \u00f6nce ve sonra ellerini en az 20 saniye boyunca etkin bi\u00e7imde y\u0131kamas\u0131,<\/p>\n 2. Annenin emzirirken maske takmas\u0131,<\/p>\n 3. Annenin dokundu\u011fu y\u00fczeylerin rutin olarak temizlenip dezenfekte edilmesi,<\/p>\n 4. Anneye uygun emzirme konusunda dan\u0131\u015fmanl\u0131k verilmesi ve psikolojik destek sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nerilir.<\/p>\n Anne s\u00fct\u00fcn\u00fcn genel olarak \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimi \u00fczerindeki etkileri b\u00fcy\u00fck. Anne s\u00fct\u00fc hakk\u0131nda temel bilgilere buradan<\/a> ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc emzirmenin bebe\u011fin sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fimi ve b\u00fcy\u00fcmesi i\u00e7in gerekli olan ideal besleme oldu\u011funu bildirir.<\/p>\n Anne s\u00fct\u00fcn\u00fcn besinsel \u00f6zelliklerinin yan\u0131 s\u0131ra bebe\u011fin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini desteklemek y\u00f6n\u00fcnde de etkileri vard\u0131r.<\/p>\n Bu nedenle D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/a> pandemi s\u00fcrecinde de bebeklerin anne s\u00fct\u00fc al\u0131m\u0131n\u0131n desteklenmesini \u00f6nerir.<\/p>\n \u00d6NEML\u0130 NOT: <\/strong>Bunca karma\u015fa ve kayg\u0131n\u0131n i\u00e7inde g\u00fczel haberler de var.<\/p>\n Hollanda\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Amsterdam\u2019da yer alan Amsterdam \u00dcniversitesi T\u0131p Merkezi’ne ba\u011fl\u0131 Emma \u00c7ocuk Hastanesi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 Covid-19 bula\u015fm\u0131\u015f annelerin s\u00fct\u00fcnde antikor geli\u015fimini ara\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma<\/a> yapt\u0131lar.<\/p>\n Hastal\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7iren annelerden al\u0131nan s\u00fct \u00f6rneklerinin incelendi\u011fi ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonucu i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131: \u00c7\u00fcnk\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Covid-19 ge\u00e7irmi\u015f 30 annenin s\u00fct\u00fcnde Covid-19’a kar\u015f\u0131 etkili antikor buldular.<\/p>\n Bu hem bebek beslenmesi hem de yeti\u015fkinlerin tedavisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fczel bir haber.<\/p>\n \u00dcstelik ara\u015ft\u0131rmada anne s\u00fct\u00fc \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131ktan sonra da i\u00e7indeki antikorlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc tespit edildi.<\/p>\n Bu \u00f6nemli, \u00e7\u00fcnk\u00fc anne s\u00fct\u00fc yeti\u015fkinler taraf\u0131ndan ancak past\u00f6rize edildikten sonra kullan\u0131labiliyor.<\/p>\n Normal \u015fartlar alt\u0131nda yeni do\u011fum yapm\u0131\u015f anneler bebek bak\u0131m\u0131nda ya da evin idaresi konusunda \u00e7evrelerinden destek alabilirler.<\/p>\n Deneyim sahibi ki\u015filerle konu\u015fmak, g\u00f6r\u00fc\u015fmek annelere duygusal a\u00e7\u0131dan iyi gelebilir.<\/p>\n Ne var ki pandemi s\u00fcreciyle birlikte geleneksel ileti\u015fim y\u00f6ntemlerini terk etmek zorunda kald\u0131k.<\/p>\n Y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, kucakla\u015fmalar yerini g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc konu\u015fmalara, sar\u0131lma, \u00f6p\u00fcc\u00fck efektli emojilere b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n Ve bu durumdan yeni anne olanlar da nasibini ald\u0131.<\/p>\n \u00dcstelik dahas\u0131 da var.<\/p>\n Pandemi s\u00fcrecinde ekonomik olarak zorlu ko\u015fullarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalanlar oldu\u011fu gibi ailesinden, \u00e7evresinden kay\u0131p ya\u015fayanlar da oldu.<\/p>\n Sevgili yeni do\u011fum yapm\u0131\u015f anne, hormonal karga\u015fan\u0131n ortas\u0131nda bir de pandeminin getirdi\u011fi k\u0131s\u0131tlamalarla ba\u015f ba\u015fa kald\u0131n\u0131z.<\/p>\n \u00d6ncelikle yan\u0131n\u0131zda size duygusal ve fiziksel destek verecek bir partner oldu\u011funu \u00fcmit ediyoruz.<\/p>\n Az sonra sunaca\u011f\u0131m\u0131z \u00f6neriler umar\u0131z anlaml\u0131 gelir ve uygulama f\u0131rsat\u0131n\u0131 yaratmakta teredd\u00fct etmezsiniz.<\/p>\n Unutmay\u0131n, denemekten ne \u00e7\u0131kar?<\/p>\n \u2022 \u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131n fark\u0131nda olun ve onlar\u0131 dikkate al\u0131n:<\/strong> Bebek uyudu\u011funda uyumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. B\u0131rak\u0131n etraf da\u011f\u0131n\u0131k kals\u0131n.<\/p>\n Yan\u0131n\u0131zda partneriniz ya da bir ba\u015fka yeti\u015fkin varsa, kendinize her g\u00fcn d\u00fczenli zaman ay\u0131r\u0131n.<\/p>\n Bir arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131 aray\u0131n, \u00e7ay i\u00e7in, rahatlat\u0131c\u0131 bir banyonun keyfini s\u00fcr\u00fcn.<\/p>\n \u2022 \u00c7evrenizle ba\u011flant\u0131da olun:<\/strong> Evet pandemi s\u00fcreci sosyal ileti\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni kurallar getirdi. Ne mutlu ki geli\u015fmi\u015f teknoloji her ko\u015fulda bizi birbirimize ba\u011fl\u0131yor.<\/p>\n Konu\u015fman\u0131n ve g\u00f6r\u00fc\u015fmenin size iyi geldi\u011fi ki\u015fileri g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc aray\u0131n.<\/p>\n Dilerseniz ruh halinizden s\u00f6z edin, zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131z noktalar\u0131 anlat\u0131n, tavsiyelerini sorun.<\/p>\n \u2022 Online terapi f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirin:<\/strong> \u0130\u00e7inde oldu\u011fumuz s\u00fcre\u00e7te her\u015fey elektronik platformlara ta\u015f\u0131nd\u0131. Terapi deste\u011fini de bu yolla alman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n Maddi olarak b\u00fct\u00e7e ay\u0131rmakta zorlan\u0131yorsan\u0131z, emin olun bu s\u00fcre\u00e7te farkl\u0131 ekonomik imkanlarla bu t\u00fcr destekleri vermeye g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7ok say\u0131da uzman var.<\/p>\n Siz sadece buna niyet edip ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flay\u0131n.<\/p>\n \u2022 Yard\u0131m isteyin:<\/strong> Sosyal mesafeyi korumam\u0131z gerekse de \u00e7evremizden destek alabiliriz.<\/p>\n Yak\u0131nlar\u0131n\u0131zdan sizin i\u00e7in al\u0131\u015fveri\u015f yapmalar\u0131n\u0131 ya da yemek deste\u011finde bulunmalar\u0131n\u0131 rica edebilirsiniz.<\/p>\n B\u00f6yle bir deste\u011fin sizi ne kadar rahatlataca\u011f\u0131na ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmenin \u00f6nemini ne kadar iyi kavrayaca\u011f\u0131n\u0131za inanamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n \u2022 Forumlara \u00fcye olun:<\/strong> Yeni anneler i\u00e7in deneyimlerini di\u011fer yeni anne olmu\u015f ki\u015filerle payla\u015fmak destekleyici olabilir.<\/p>\n Arkada\u015f, akraba, kom\u015fu ve t\u0131p profesyonellerinden yard\u0131m almak \u00f6nemli.<\/p>\n Ancak hikayelerini, problemlerini ve anneli\u011fe dair ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015fan annelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 forum ve topluluklara \u00fcye olmak da size \u00e7ok iyi gelebilir.<\/p>\n \u2022 \u00c7ocuk doktorunu aray\u0131n:<\/strong> \u00c7ocuk doktorunuzu, bebek hem\u015firenizi aramaktan \u00e7ekinmeyin.<\/p>\n Onlar size bebek konusunda ve i\u00e7inde bulundu\u011funuz ruh haliyle ilgili destek vereceklerdir.<\/p>\n T\u0131p uzmanlar\u0131 i\u00e7in Covid-19 hakk\u0131nda \u00f6\u011frenilmesi gereken daha pek \u00e7ok bilgi var.<\/p>\n MedicalNewsToday<\/a>\u2019de yer alan makaleye g\u00f6re Covid-19, bebek ve \u00e7ocuklarda, t\u0131pk\u0131 di\u011fer ya\u015f gruplar\u0131nda da oldu\u011fu gibi so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve grip benzeri<\/strong> hafif belirtilerle kendini g\u00f6sterir.<\/p>\n Hatta baz\u0131 durumlarda hastal\u0131k hi\u00e7 belirti vermeyebilir.<\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131da Covid-19\u2019un bebek ve \u00e7ocuklarda en \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan belirtilerini bulabilirsiniz.<\/p>\n \u2022 \u00d6ks\u00fcr\u00fck, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, burun ak\u0131nt\u0131s\u0131 ve aks\u0131rma gibi \u00fcst solunum yolu enfeksiyonu belirtileri<\/p>\n \u2022 Ate\u015f<\/p>\n \u2022 Bebek ve \u00e7ocukta s\u0131k s\u0131k a\u011flamaya, uykuya dalmakta zorlu\u011fa ya da huysuzlu\u011fa neden olabilecek kas a\u011fr\u0131s\u0131<\/p>\n \u2022 Hal ve davran\u0131\u015flarda de\u011fi\u015fiklik \u2013 A\u011fr\u0131 ya da ate\u015fe ba\u011fl\u0131 olarak daha az veya daha \u00e7ok uyumak, beslenmede g\u00fc\u00e7l\u00fck ya da daha s\u0131k gelen \u00f6fke n\u00f6betleri<\/p>\n \u2022 Bulant\u0131, kusma, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 ya da ishal gibi sindirim sorunlar\u0131<\/p>\n \u2022 Koku duyusunda kay\u0131p \u2013 Bebeklerde bu durumu beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimden anlayabilirsiniz.<\/p>\n \u2022 Kuru \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve daha h\u0131zl\u0131 nefes al\u0131p verme ya da nefes darl\u0131\u011f\u0131 gibi hafif zat\u00fcrre belirtileri<\/p>\n Bebeklerde daha ciddi belirtiler, hafif belirtilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bir hafta i\u00e7inde kendini g\u00f6sterebilir. Bunlar,<\/strong><\/p>\n \u2022 Nefessiz kalmaya yol a\u00e7acak kadar yo\u011fun nefes darl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n \u2022 Moraran dudaklar ya da dil, beyaza d\u00f6nen t\u0131rnaklar ya da h\u0131zl\u0131 kalp at\u0131m h\u0131z\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fck oksijen seviyesi belirtileri<\/p>\n \u2022 Ciddi organ yetmezli\u011fi<\/p>\n Nadiren g\u00f6r\u00fclse de, 1 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki bebeklerde Covid-19\u2019a ba\u011fl\u0131 ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 riski daha y\u00fcksek.<\/p>\n D\u00fcnyan\u0131n sayg\u0131n t\u0131p kurulu\u015flar\u0131ndan Mayo Klinik<\/a> uzmanlar\u0131 bu durumun bebe\u011fin hen\u00fcz olgunla\u015fmam\u0131\u015f ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi ve hen\u00fcz daha k\u00fc\u00e7\u00fck olan hava yollar\u0131yla ilgili olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n Bu durumda solunum yolu enfeksiyonlar\u0131n\u0131n bebeklerde solunum sorunlar\u0131na yol a\u00e7mas\u0131 olas\u0131.<\/p>\n 2019 Aral\u0131k ay\u0131 sonu ve 2020 \u015eubat ay\u0131 ba\u015f\u0131nda \u00c7in\u2019de, Covid-19 oldu\u011fundan \u015f\u00fcphelenilen ve Covid-19 te\u015fhisi konmu\u015f 2100\u2019\u00fc<\/strong> a\u015fk\u0131n \u00e7ocukla bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re,<\/p>\n \u2022 Ciddi veya kritik hasta olan bebeklerin say\u0131s\u0131 y\u00fczde 11\u2019in alt\u0131nda,<\/p>\n \u2022 Ciddi veya kritik hasta olan 1-5 ya\u015f aras\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n oran\u0131 yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 7,<\/p>\n 6-10 ya\u015f \u00e7ocuklar\u0131n oran\u0131 y\u00fczde 4,<\/p>\n 11-15 ya\u015f aras\u0131n\u0131n oran\u0131 yine y\u00fczde 4,<\/p>\n 16 ya\u015f ve \u00fcst\u00fc ise y\u00fczde 3 olarak belirlendi.<\/p>\n Uzmanlar hala bebeklerin koronavir\u00fcs\u00fc ba\u015fkalar\u0131na bula\u015ft\u0131rmada nas\u0131l bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 konusunu ara\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n What to Expect<\/a> T\u0131p Kurulu\u2019na g\u00f6re bebek ve \u00e7ocuklar hastal\u0131\u011f\u0131 daha az belirtiyle daha hafif ge\u00e7irse de vir\u00fcs\u00fc ba\u015fkalar\u0131na bula\u015ft\u0131rabilirler.<\/p>\n Bebe\u011finize Covid-19 bula\u015fmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in yapabilece\u011finiz pek \u00e7ok \u015fey var.<\/p>\n Ancak alabilece\u011finiz en temel \u00f6nlem sizin Covid-19 olmaman\u0131z.<\/strong><\/p>\n Ayr\u0131ca a\u015fa\u011f\u0131daki koruyucu \u00f6nlemlerle de bebe\u011finiz i\u00e7in Covid-19 riskini d\u00fc\u015f\u00fcrebilirsiniz:<\/strong><\/p>\n \u2022 Bebe\u011finizle kalabal\u0131k yerlere m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca gitmeyin.<\/p>\n \u2022 Evinize ziyaret\u00e7i kabul etmeyin.<\/p>\n \u2022 Yabanc\u0131 biriyle her temas\u0131n\u0131zda mutlaka ellerinizi y\u0131kay\u0131n.<\/p>\n \u2022 Yemek yemeden \u00f6nce; banyoyu kulland\u0131ktan, \u00f6ks\u00fcrd\u00fckten, d\u0131\u015far\u0131dan gelen paketlere dokunduktan ya da evin d\u0131\u015f\u0131ndan herhangi birinin dokundu\u011fu y\u00fczeylere temas ettikten sonra ellerinizi y\u0131kay\u0131n.<\/p>\n \u2022 Kap\u0131 kollar\u0131, elektrik d\u00fc\u011fmesi gibi y\u00fczeyleri d\u00fczenli olarak dezenfekte edin.<\/p>\n \u2022 Evin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda mutlaka maske kullan\u0131n.<\/p>\n \u2022 D\u0131\u015far\u0131dayken ba\u015fkalar\u0131yla sosyal mesafenizi korumaya \u00e7ok dikkat edin.<\/p>\n \u2022 Evinizde hasta birisi varsa, onu karantinaya al\u0131n ve s\u0131k s\u0131k dokundu\u011fu y\u00fczeylerin dezenfeksiyonunu sa\u011flay\u0131n.<\/p>\n Medical News Today<\/a>\u2019de yer alan makaleye g\u00f6re\u00a0 bebekler ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar ya\u015fad\u0131klar\u0131 hastal\u0131k belirtilerini ifade edemeyecekleri i\u00e7in ebeveynlerin ve bak\u0131m verenlerin s\u0131k s\u0131k ate\u015f \u00f6l\u00e7mesi ve bir solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131<\/strong> olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 takip etmesi gerekir.<\/p>\n Bebeklerde solunum zorlu\u011funa dair belirtiler \u015funlar\u0131 i\u00e7erir:<\/strong><\/p>\n \u2022 \u00c7ok h\u0131zl\u0131 nefes almak. Bir yenido\u011fan i\u00e7in bu, dakikada 60 nefesten fazlas\u0131n\u0131 ifade eder.<\/p>\n \u2022 Nefes al\u0131rken horlar gibi sesler \u00e7\u0131karmak<\/p>\n \u2022 Nefes al\u0131rken g\u00f6\u011f\u00fcs kafesinde \u00e7ekilmeler olmas\u0131<\/p>\n \u2022 \u0130nleme<\/p>\n \u2022 Burun kanatlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131p kapanmas\u0131<\/p>\n Baz\u0131 \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bebeklerde beslenme g\u00fc\u00e7l\u00fckleri<\/strong> ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n Amerikan Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezlerinin (CDC) yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmaya ABD\u2019de ya\u015fayan ve Covid-19 olan 2500\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n \u00e7ocuk dahil edilmi\u015f.<\/p>\n Bir ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki 95<\/strong> bebe\u011fin y\u00fczde 62\u2019s<\/strong>i hastaneye gitmek durumunda kalm\u0131\u015f. Bu bebeklerden 5\u2019i<\/strong> yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesinde tedavi g\u00f6rm\u00fc\u015f.<\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fmaya dahil olan \u00e7ocuklardan 3\u2019<\/strong>\u00fc hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f olsa da CDC nedenin Covid-19 oldu\u011fundan emin de\u011fil.<\/strong><\/p>\n Bu durum ciddi hastal\u0131k durumu da olsa \u00e7ocuklarda \u00f6l\u00fcm oran\u0131n\u0131n \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck<\/strong> oldu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n Covid-19\u2019un etkileri ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015febildi\u011fi i\u00e7in tedavide bir standarttan s\u00f6z etmek kolay de\u011fil.<\/p>\n Kimi hastalar, \u00e7ocuklar da dahil olmak \u00fczere, dinlenme, yeterli miktarda s\u0131v\u0131 al\u0131m\u0131 ve ate\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7larla hastal\u0131\u011f\u0131 atlatabiliyor<\/strong>.<\/p>\n \u00c7ocu\u011funuz Covid-19 belirtileri g\u00f6steriyorsa, \u00f6ncelikle hemen doktorunuza ya da bir hastaneye ba\u015fvurun.<\/p>\n \u00c7ocu\u011funuzda hastaneye yat\u0131\u015f\u0131 gerektiren bir durum yoksa t\u00fcm aile mutlaka evde kalmaya \u00f6zen g\u00f6sterin.<\/p>\n Bu hem \u00e7ocu\u011funuzun vir\u00fcs y\u00fck\u00fcn\u00fc art\u0131rmas\u0131n\u0131 hem de ba\u015fkalar\u0131n\u0131n enfekte olmas\u0131n\u0131 engeller.<\/p>\n Sizde koronavir\u00fcs olsun olmas\u0131n mutlaka evde kal\u0131n.<\/p>\n \u2022 Evde ya\u015fayan di\u011fer ki\u015filerin ve varsa evcil hayvan\u0131n\u0131z\u0131n \u00e7ocukla temas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca aza indirin.<\/p>\n \u2022 Evde tek bir ki\u015finin \u00e7ocukla temasta olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. B\u00f6ylece evdeki herkesin enfekte olmas\u0131n\u0131 engelleyebilirsiniz.<\/p>\n \u2022 \u00c7ocu\u011funuz 2 ya\u015f\u0131ndan b\u00fcy\u00fckse ve nefesle ilgili s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fam\u0131yorsa bulundu\u011fu mekana bir ba\u015fkas\u0131 girdi\u011finde maske takmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n.<\/p>\n \u00c7ocu\u011fu y\u00fcz\u00fcnde maske varken <\/strong>asla <\/strong>yaln\u0131z b\u0131rakmay\u0131n.<\/strong><\/p>\n \u2022 \u00c7ocu\u011fun odas\u0131na girerken mutlaka maske tak\u0131n.<\/p>\n \u2022 Evdeki ortam uygunsa hasta \u00e7ocu\u011fun ba\u015fka bir banyo kullanmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse, banyoyu s\u0131k s\u0131k dezenfekte edin.<\/p>\n \u2022 Ailedeki herkesin ellerini s\u0131k s\u0131k y\u0131kamas\u0131 gerekir. Ellerinizi su ve sabunla en az 20 saniye y\u0131kay\u0131n<\/strong>. Ya da alkol bazl\u0131 el dezenfektan\u0131 kullan\u0131n.<\/p>\n
\nCovid-19 nedir?<\/span><\/p>\nKoronavir\u00fcs bebeklere nas\u0131l bula\u015f\u0131r?<\/h2>\n
\n
\nKoronavir\u00fcs bebek ve \u00e7ocuklara bula\u015f\u0131r m\u0131?<\/span><\/h2>\n\n
Yenido\u011fanlara koronavir\u00fcs nas\u0131l bula\u015f\u0131r?<\/h2>\n
\n
\n
\nCovid-19 \u015f\u00fcphesi ta\u015f\u0131yan annenin yenido\u011fan bebe\u011fi olmak<\/span><\/h2>\nHangi yenido\u011fanlara Covid-19 testi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/h2>\n
Covid-19 olan anne emzirebilir mi?<\/h2>\n
Anne s\u00fct\u00fcn\u00fcn koronavir\u00fcs \u00fczerinde etkisi var m\u0131d\u0131r?<\/h2>\n
Yeni do\u011fum yapm\u0131\u015f annelere Covid-19 tavsiyeleri<\/h2>\n
Bebeklerde Covid 19 belirtileri<\/h2>\n
Bebekler Covid-19\u2019dan nas\u0131l etkilenir?<\/h2>\n
Bebekler koronavir\u00fcs\u00fc ba\u015fkalar\u0131na bula\u015ft\u0131rabilir mi?<\/h2>\n
Bebe\u011fime Covid-19 bula\u015fmas\u0131n\u0131 nas\u0131l engelleyebilirim?<\/h2>\n
\n
Bebeklerde Covid 19 nas\u0131l anla\u015f\u0131l\u0131r?<\/h2>\n
Bebeklerde Covid 19 tedavisi<\/h2>\n
\u00c7ocu\u011fum Covid-19 belirtileri g\u00f6steriyor. Ne yapmal\u0131y\u0131m?<\/h2>\n