Stres her ne kadar yeti\u015fkinlere \u00f6zg\u00fc g\u00f6r\u00fclse de bebek ve \u00e7ocuklar\u0131n da bu durumu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ek.<\/p>\n
Bu i\u00e7eri\u011fimizde stres ve bebek konusunu ele ald\u0131k.<\/p>\n
Stresin genel tan\u0131m\u0131n\u0131 yapt\u0131k; bebeklerde stres kaynaklar\u0131n\u0131, etkilerini ve yap\u0131labilecekleri ara\u015ft\u0131rd\u0131k.<\/p>\n
Hen\u00fcz k\u00fc\u00e7\u00fck bir bebekken maruz kal\u0131nan ko\u015fullar, bedenin verdi\u011fi tepkiler ve farkl\u0131 ko\u015fullar alt\u0131nda ebeveynlerin verdi\u011fi destek, insan\u0131n t\u00fcm ya\u015fam\u0131 i\u00e7in belirleyici olabiliyor.<\/p>\n
Ebeveynler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in m\u00fckemmel ko\u015fullar\u0131 yaratmak d\u00fc\u015f\u00fcncesi ger\u00e7ek\u00e7i olmasa da farkl\u0131 ko\u015fullar alt\u0131nda \u00e7ocuklara ihtiya\u00e7 odakl\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir destek vermek m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Hatta olmal\u0131.<\/p>\n
M\u00fckemmel ebeveynler olmak zorunda de\u011filiz.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 her an ya\u015famdan korumam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil ve stres fakt\u00f6rlerini t\u00fcm\u00fcyle ortadan kald\u0131ramay\u0131z. Ancak, onlar i\u00e7in iyi birer destek\u00e7i<\/strong> olabiliriz.<\/p>\n Biz bu yaz\u0131da bunu ama\u00e7lad\u0131k; bebe\u011fin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilmeyi ve ona destek olabilmeyi.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Stres,\u00a0Psychology Today<\/strong> dergisinde de anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere<\/a>;\u00a0\u00e7evresel taleplerle bireyin psikolojik, sosyal ve biyolojik kaynaklar\u0131 aras\u0131ndaki uyumsuzlu\u011fu ifade eder. <\/span><\/p>\n Stres, bedenin zorlay\u0131c\u0131 durumlara verdi\u011fi do\u011fal bir tepki olarak da tarif edilir.<\/span><\/p>\n Bu, stresin insan hayat\u0131 \u00fczerinde olumlu etkiler yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcd\u00fcr. <\/b><\/p>\n Ne var ki stresin \u201caz\u0131 karar \u00e7o\u011fu zarard\u0131r\u201d.<\/p>\n Y\u00f6netilebilir oldu\u011funda \u00fcretim kapasitenizi ortaya \u00e7\u0131kar\u0131rken, kontrolden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda kapasitenize zarar verebilir.<\/b><\/p>\n \u00dcstelik ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi dahil olmak \u00fczere beden fonksiyonlar\u0131n\u0131z\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkiler.<\/p>\n Y\u00fcksek oranda stres, so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan kalp rahats\u0131zl\u0131klar\u0131na kadar pek \u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131 tetikleyebilir.<\/p>\n stres durumunda ki\u015finin sisteminin verebildi\u011fi tepkilerden baz\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n Toksik stres, koruyucu yeti\u015fkin deste\u011fi eksikli\u011fi durumunda, bedenin stres y\u00f6netim sisteminin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kesintisiz \u015fekilde etkin hale gelmesidir.<\/p>\n Yani toksik stres, ki\u015finin sisteminin g\u00fc\u00e7l\u00fck<\/strong> ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda verdi\u011fi tepkidir<\/strong>. Y\u0131k\u0131c\u0131 ve y\u0131prat\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 olabilir.<\/p>\n Ya\u015fam\u0131n g\u00fc\u00e7 taraflar\u0131yla ba\u015f etmeyi \u00f6\u011frenmek sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7ocuk geli\u015fiminin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bir tehditle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda beden;<\/p>\n art\u0131rarak ki\u015fiyi bu deneyime haz\u0131rlar.<\/p>\n Destek veren yeti\u015fkinlerin varl\u0131\u011f\u0131 sayesinde bu fizyolojik etkiler k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocukta h\u0131zla yava\u015flar ve taban seviyesine iner.<\/p>\n Ancak,<\/p>\n \u00c7ocuk stres durumunda gereken yeti\u015fkin deste\u011fini alamazsa, sonu\u00e7 y\u0131k\u0131c\u0131 olab\u0130l\u0130r.<\/p><\/blockquote>\n Beyin dahil t\u00fcm v\u00fccut sisteminde yeti\u015fkinlik ya\u015fam\u0131na yans\u0131yan uzun s\u00fcreli etkiler olu\u015fabilir.<\/p>\n Harvard \u00dcniversitesi \u00c7ocuk Merkezi<\/a>, insan\u0131n strese \u00fc\u00e7 \u015fekilde yan\u0131t verdi\u011fini belirtir:<\/p>\n Bu, sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fimin gerekli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n Kalp at\u0131m h\u0131z\u0131nda k\u0131sa bir art\u0131\u015f, hormon seviyelerinde hafif bir y\u00fckseklik ile ifade bulur.<\/p>\n \u00c7ocukta pozitif stres tepkisini yaratan olaylara \u00f6rnek olarak,<\/p>\n Daha \u015fiddetli ve uzun s\u00fcreli zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda bedenin alarm sistemleri ciddi seviyede harekete ge\u00e7er.<\/p>\n \u00d6rnek olarak,<\/p>\n B\u00f6yle bir durumda bilin\u00e7li destek veren bir yeti\u015fkinin varl\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n Bu tepki; \u00e7ocuk g\u00fc\u00e7l\u00fc, s\u0131k ve uzun s\u00fcreli bir deneyim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda olu\u015fur.<\/p>\n \u00d6rnek olarak,<\/p>\n Yeterli yeti\u015fkin deste\u011fi yoksa,<\/p>\n G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki; olay ne olursa olsun \u00e7ocu\u011fun bilin\u00e7li yeti\u015fkin deste\u011fi almas\u0131 olay\u0131n etkisinin kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve boyutu \u00fczerinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkilere sahip.<\/p>\n Son derece k\u0131r\u0131lgan ve hassas bir yap\u0131ya sahip olan bebeklerin stresten muaf oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek \u00e7ok ho\u015f ancak ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil. <\/span><\/p>\n Bir bebekte,<\/p>\n gibi do\u011fum sonras\u0131 pek \u00e7ok fakt\u00f6r stres yaratabilir.<\/p>\n T\u00fcm stres fakt\u00f6rlerini ortadan kald\u0131rmak ve steril bir ortam olu\u015fturmak ger\u00e7ek\u00e7i ve m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bunun ne kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n Ancak stresli bir bebe\u011fin tepkilerini fark etmek, stres kaynaklar\u0131n\u0131 azaltmaya ya da ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6nelik harekete ge\u00e7erken bebe\u011fe gereken ebeveyn deste\u011fini vermek \u00e7ok ama \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n Her ebeveyn kendi bebe\u011finin uzman\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n Bir bebe\u011fin stresli mi yoksa fiziksel bir ac\u0131dan kaynakl\u0131 zor bir durum i\u00e7inde mi oldu\u011funu ay\u0131rt etmek zordur. <\/span><\/p>\n Ayr\u0131ca bu \u00f6yle bir kar\u0131\u015f\u0131k bir durumdur ki bebe\u011fin s\u00fcregiden di\u015f \u00e7\u0131karma, ate\u015f gibi durumlar\u0131 da stres durumu ya\u015famas\u0131na neden olabilir. <\/span><\/p>\n Stresli bir bebek genel olarak,<\/span><\/p>\n Tabii ki bebe\u011finiz her a\u011flad\u0131\u011f\u0131nda, h\u0131\u00e7k\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda ya da esnedi\u011finde bu stresli oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. <\/span><\/p>\n Ancak bu gibi ipu\u00e7lar\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, ortada bu durumun ger\u00e7ekle\u015fmesine dair somut bir neden yoksa, bebe\u011fin yava\u015f yava\u015f s\u0131k\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. <\/span><\/p>\n Daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, her ebeveyn kendi bebe\u011finin uzman\u0131d\u0131r. Bu nedenle bebe\u011fin hal ve hareketleriyle neler anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 en iyi siz bilirsiniz. <\/span><\/p>\n Do\u011fal Ebeveynlik Uzman\u0131 Aletha Solter<\/strong>, \u201c<\/span>Bilin\u00e7li Bebek\u201d<\/b> kitab\u0131nda bebeklerin kolayl\u0131kla strese girebildiklerini anlat\u0131r. <\/span><\/p>\n Kitapta yer alan ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re bebeklerin do\u011fumdan sonra t\u00fck\u00fcr\u00fcklerindeki kortizol seviyesi <\/strong><\/span>y\u00fcksek \u00e7\u0131kar.<\/span><\/p>\n Kortizol <\/b>v\u00fccudun tehdit edici olaylarla ba\u015fa \u00e7\u0131kabilmesini sa\u011flayan hormondur.<\/p>\n Bu y\u00fcksek seviye yakla\u015f\u0131k 6. aya do\u011fru yava\u015f yava\u015f d\u00fc\u015fer.<\/span><\/p>\n Daha sonra g\u00fcnl\u00fck oynamalar d\u0131\u015f\u0131nda pek de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermez.<\/span><\/p>\n Yani bebek do\u011fdu\u011funda hayli streslidir ve bu stres ancak zaman ge\u00e7tik\u00e7e azal\u0131r. <\/span><\/p>\n Gelelim bebeklerde stres kaynaklar\u0131na.\u00a0<\/span>Yine Bilin\u00e7li Bebek kitab\u0131ndan ;<\/span><\/p>\n Solter, kitab\u0131nda y\u00fcksek stres d\u00fczeylerinin \u00e7o\u011fu bebe\u011fin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir neden olmaks\u0131z\u0131n a\u011flamas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r.<\/span><\/p>\n A\u011flama\u00a0<\/span>stres\u0130n neden\u0130 de\u011f\u0130l, sonucudur.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar a\u011flaman\u0131n, v\u00fccudun stres kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tepkisini harekete ge\u00e7irmedi\u011fini; t\u0131bbi m\u00fcdahaleler ve anneden ayr\u0131lma gibi fakt\u00f6rlerin strese neden oldu\u011funu ve bunun sonucunda da bebe\u011fin a\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyar. <\/span><\/p>\n Solter, bu durumun \u00f6nemle alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek ebeveynin amac\u0131n\u0131n, a\u011flamay\u0131 durdurmak de\u011fil stresi engelleyecek y\u00f6ntemler bularak a\u011flama ihtiyac\u0131n\u0131 azaltmak olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yler.<\/b><\/p>\n Hamilelik kad\u0131na pek \u00e7ok duygu ya\u015fatabilir.<\/span><\/p>\n Kayg\u0131 ya da stres bunlar aras\u0131ndad\u0131r ve gayet normaldir. <\/span><\/p>\n Stres, ki\u015finin ya\u015fam\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fikli\u011fe -ki hamilelik b\u00f6yle bir de\u011fi\u015fikliktir- verdi\u011fi normal bir tepkidir.<\/b><\/p>\n Baz\u0131 durumlarda stres, ki\u015finin hayat\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikler kar\u015f\u0131s\u0131nda harekete ge\u00e7mesini sa\u011flar ve yararl\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n Ancak daha \u00f6nce de anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi \u00e7ok fazla stres, ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir hale getirip, pek \u00e7ok sa\u011fl\u0131k sorununu tetikleyebilir. <\/span><\/p>\n[cmtoc_table_of_contents]<\/code><\/p>\nStres Nedir?<\/h2>\n
\n
\n
Toksik Stres<\/h3>\n
\n
\n
Pozitif Stres Tepkisi<\/strong><\/h4>\n
\n
Katlan\u0131l\u0131r Stres Tepkisi<\/strong><\/h4>\n
\n
\n
Toksik Stres Tepkisi<\/strong><\/h4>\n
\n
\n
Bebek ve Stres<\/h2>\n
\n
Stresli Bebek Ne Yapar?<\/h3>\n
\n
Bebeklerde Stres Kaynaklar\u0131<\/h3>\n
\n
\n
Hamilelikte Stres<\/h2>\n